Co grozi za przemyt narkotyków?

Za przemyt narkotyków grozi co do zasady grzywna i kara pozbawienia wolności do 5 lat. Jeżeli sprawa dotyczy wypadku mniejszej wagi, kara może być łagodniejsza. Jeżeli jednak chodzi o znaczną ilość narkotyków albo działanie dla pieniędzy, odpowiedzialność staje się dużo poważniejsza — może grozić kara od 3 do 20 lat więzienia i grzywna. Największy błąd po zatrzymaniu to tłumaczenie się bez znajomości akt i bez obrońcy.

Co oznacza przemyt narkotyków?

Przemytem narkotyków określa się nielegalne przemieszczanie środków odurzających, substancji psychotropowych, nowych substancji psychoaktywnych albo słomy makowej wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W praktyce nie chodzi wyłącznie o klasyczne „przewiezienie narkotyków przez granicę”. Przestępstwo może obejmować:

• przywóz narkotyków do Polski,
• wywóz narkotyków z Polski,
• przewóz narkotyków przez terytorium Polski,
• wewnątrzwspólnotowe nabycie narkotyków,
• wewnątrzwspólnotową dostawę narkotyków.

To ważne, bo wiele osób błędnie zakłada, że przemyt dotyczy tylko sytuacji na granicy państwowej albo na lotnisku. Tymczasem odpowiedzialność może pojawić się także przy przesyłce kurierskiej, paczce pocztowej, przejeździe samochodem przez kilka krajów albo transporcie narkotyków na zlecenie innej osoby.

Jaka kara grozi za przemyt narkotyków?

Podstawowa odpowiedzialność za przemyt narkotyków wynika z art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Za przywóz, wywóz, przewóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie albo dostawę narkotyków grozi grzywna i kara pozbawienia wolności do 5 lat.

To oznacza, że sąd nie orzeka wyłącznie więzienia. W typie podstawowym ustawodawca przewiduje także grzywnę. Jej wysokość zależy od liczby stawek dziennych i wysokości jednej stawki.

Wypadek mniejszej wagi

Jeżeli sprawa ma charakter mniej poważny, sąd może przyjąć wypadek mniejszej wagi. Wtedy grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku.

Nie oznacza to jednak automatycznego pobłażania. Sąd ocenia całość sprawy: ilość narkotyków, rodzaj substancji, okoliczności przewozu, zachowanie sprawcy, jego rolę oraz to, czy chodziło o incydent, czy element szerszego procederu.

Znaczna ilość narkotyków

Najpoważniejsze konsekwencje grożą wtedy, gdy przedmiotem przemytu jest znaczna ilość narkotyków albo sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. W takim przypadku kara może wynosić od 3 do 20 lat pozbawienia wolności, a obok niej sąd orzeka grzywnę.

Znaczna ilość nie jest liczona wyłącznie wagą paczki. Znaczenie ma realna ilość substancji, jej rodzaj, stężenie oraz liczba potencjalnych porcji. Inaczej oceniana będzie niewielka ilość marihuany, a inaczej kokaina, amfetamina, heroina, MDMA czy metamfetamina.

Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć, kiedy sądy mówią o znacznej ilości, zobacz także: znaczna ilość narkotyków a odpowiedzialność karna.

Przemyt narkotyków a posiadanie narkotyków

To częsty problem w sprawach karnych. Posiadanie narkotyków i przemyt narkotyków to nie jest to samo. Posiadanie dotyczy samego władania substancją. Przemyt dotyczy jej nielegalnego przemieszczania w wymiarze międzynarodowym albo wewnątrzwspólnotowym.

Jeżeli ktoś zostaje zatrzymany z narkotykami w mieszkaniu, zwykle mówimy o posiadaniu. Jeżeli ta sama osoba przewozi narkotyki przez granicę, odbiera paczkę z zagranicy albo transportuje substancję między państwami, sprawa może zostać zakwalifikowana znacznie poważniej.

Przemyt narkotyków a handel narkotykami

Przemyt i handel narkotykami często występują razem, ale są to różne zachowania. Przemyt dotyczy przemieszczenia narkotyków przez granicę lub między państwami. Handel dotyczy wprowadzania ich do obrotu, sprzedaży, przekazywania dalej albo uczestnictwa w obrocie.

W jednej sprawie prokuratura może badać oba wątki. Przykład: ktoś przewozi narkotyki z zagranicy do Polski, a następnie mają one trafić do odbiorców. Wtedy problemem może być nie tylko przemyt, ale także obrót albo handel narkotykami.

Więcej na ten temat znajdziesz tutaj: handel narkotykami i konsekwencje prawne.

Co grozi za przewóz narkotyków przez granicę?

Za przewóz narkotyków przez granicę grozi odpowiedzialność z art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W typie podstawowym jest to grzywna i kara pozbawienia wolności do 5 lat. Jeżeli sprawa dotyczy znacznej ilości albo działania dla korzyści, kara może wzrosnąć do 20 lat więzienia.

W praktyce organy ścigania zwracają uwagę na szczegóły:

• czy narkotyki były ukryte,
• czy osoba znała zawartość bagażu, auta lub paczki,
• czy przewóz był zorganizowany,
• czy sprawca otrzymał wynagrodzenie,
• czy były kontakty z innymi osobami,
• czy w telefonie są wiadomości dotyczące transportu,
• czy sprawa obejmuje więcej niż jeden przejazd.

To właśnie te okoliczności często decydują, czy sprawa zostanie potraktowana jako incydent, czy jako element zorganizowanego procederu.

Przemyt narkotyków na lotnisku

Zatrzymanie na lotnisku jest jedną z najtrudniejszych sytuacji procesowych. Służby mogą zabezpieczyć bagaż, telefon, korespondencję, nagrania monitoringu, bilety, potwierdzenia rezerwacji i historię podróży.

Najczęstsze linie obrony dotyczą wtedy tego, czy podejrzany:

• wiedział, co przewozi,
• miał realny dostęp do ukrytej substancji,
• pakował bagaż samodzielnie,
• został wykorzystany przez inną osobę,
• działał pod presją, groźbą albo manipulacją,
• miał świadomość, że przesyłka lub walizka zawiera narkotyki.

Samo twierdzenie „nie wiedziałem” zwykle nie wystarczy. Trzeba je poprzeć dowodami, chronologią zdarzeń i spójnymi wyjaśnieniami.

Czy kurier narkotykowy odpowiada tak samo jak organizator?

Nie zawsze. Rola sprawcy ma ogromne znaczenie. Inaczej ocenia się osobę, która zorganizowała transport, sfinansowała zakup, wskazała trasę i odbiorców, a inaczej osobę, która miała jedynie przewieźć paczkę za wynagrodzeniem.

Nie oznacza to jednak, że kurier jest bezpieczny. W praktyce to właśnie kurier najczęściej zostaje zatrzymany z narkotykami. Ma przy sobie bagaż, przesyłkę albo samochód. To on jako pierwszy składa wyjaśnienia. To on ponosi bezpośrednie ryzyko tymczasowego aresztowania.

Przemyt narkotyków w zorganizowanej grupie przestępczej

Jeżeli przemyt narkotyków jest powiązany ze zorganizowaną grupą przestępczą, sytuacja staje się znacznie poważniejsza. Prokuratura może wtedy stawiać nie tylko zarzut z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ale także zarzuty związane z udziałem w grupie przestępczej.

W takich sprawach ryzyko tymczasowego aresztowania jest większe. Organy ścigania często argumentują, że podejrzany może utrudniać postępowanie, kontaktować się z innymi osobami albo wpływać na zeznania świadków.

Jeżeli sprawa dotyczy większej liczby osób, nie wolno zakładać, że wszyscy mają taki sam interes procesowy. To częsty błąd. Jedna osoba może próbować przerzucić odpowiedzialność na drugą.

Czy za przemyt narkotyków można uniknąć więzienia?

To zależy od kwalifikacji prawnej, ilości narkotyków, rodzaju substancji, roli sprawcy i dowodów. Przy wypadku mniejszej wagi albo słabszym materiale dowodowym możliwa jest walka o łagodniejszą odpowiedzialność. Przy znacznej ilości narkotyków i działaniu dla zysku sytuacja jest dużo trudniejsza, bo ustawowe zagrożenie karą jest bardzo wysokie.

W praktyce obrona może koncentrować się na:

• kwestionowaniu świadomości sprawcy,
• kwestionowaniu celu działania,
• kwestionowaniu ilości i charakteru substancji,
• badaniu prawidłowości przeszukania i zatrzymania,
• analizie opinii biegłych,
• wykazaniu mniejszej roli podejrzanego,
• walce o łagodniejszą kwalifikację prawną,
• wniosku o uchylenie albo zmianę tymczasowego aresztowania.

Jak wygląda postępowanie w sprawie o przemyt narkotyków?

Sprawa zwykle zaczyna się od zatrzymania, przeszukania, zabezpieczenia substancji i przesłuchania. Następnie prokurator decyduje, czy przedstawić zarzuty i czy skierować do sądu wniosek o tymczasowe aresztowanie.

Najważniejsze etapy to:

1. zatrzymanie przez Policję, Straż Graniczną, KAS albo inne służby,
2. zabezpieczenie narkotyków, telefonu, bagażu, auta lub przesyłki,
3. badanie substancji,
4. przedstawienie zarzutów,
5. przesłuchanie podejrzanego,
6. ewentualny wniosek o tymczasowe aresztowanie,
7. postępowanie przygotowawcze,
8. akt oskarżenia,
9. proces przed sądem.

W sprawach narkotykowych pierwsze 24–72 godziny często mają ogromne znaczenie. Właśnie wtedy zapadają decyzje o zarzutach, wyjaśnieniach i areszcie.

Co zrobić po zatrzymaniu za przemyt narkotyków?

Po zatrzymaniu najważniejsze jest opanowanie sytuacji. Nie trzeba udowadniać niewinności w pierwszej rozmowie z funkcjonariuszami. Trzeba chronić swoje prawa.

1. nie składaj pochopnych wyjaśnień, jeżeli nie znasz akt,
2. poproś o kontakt z adwokatem,
3. nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz,
4. nie uzgadniaj wersji zdarzeń z innymi osobami,
5. nie kasuj wiadomości ani danych z telefonu,
6. zapisz, kto i kiedy prowadził czynności,
7. poinformuj rodzinę, aby szybko skontaktowała się z obrońcą.

Najczęstsze błędy w sprawach o przemyt narkotyków

W sprawach o przemyt narkotyków błędy pojawiają się bardzo wcześnie. Często jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem.

• składanie wyjaśnień bez adwokata,
• tłumaczenie się emocjami zamiast faktami,
• podpisywanie protokołów bez dokładnego czytania,
• bagatelizowanie wiadomości z telefonu,
• kontaktowanie się z innymi podejrzanymi,
• próba kasowania danych,
• zakładanie, że mała ilość zawsze oznacza łagodną sprawę,
• mylenie przemytu z posiadaniem narkotyków,
• czekanie z obroną do aktu oskarżenia.

To najczęstszy błąd: podejrzany chce „wszystko wyjaśnić”, a w praktyce przekazuje organom ścigania informacje, które później są wykorzystywane przeciwko niemu.

Z praktyki kancelarii

Moja ocena jako pełnomocnika

Sprawy o przemyt narkotyków są trudne, bo prokuratura często traktuje je jako element szerszego procederu. Nawet jeżeli podejrzany twierdzi, że był tylko kurierem albo nie znał zawartości paczki, organy ścigania będą szukały dowodów w telefonie, trasie przejazdu, zachowaniu na granicy i kontaktach z innymi osobami.

Największe znaczenie ma szybka analiza kwalifikacji prawnej. Trzeba ustalić, czy sprawa rzeczywiście dotyczy przemytu, czy może posiadania, pomocnictwa, usiłowania albo innej roli. Różnica w kwalifikacji może oznaczać różnicę między sprawą poważną a sprawą skrajnie poważną.

Warto działać od razu, jeżeli pojawia się ryzyko tymczasowego aresztowania, znacznej ilości narkotyków, zorganizowanej grupy albo zarzutu działania dla korzyści majątkowej.

Kiedy nie iść do sądu samemu?

W sprawie o przemyt narkotyków nie warto iść do sądu samemu, jeżeli grozi realna kara więzienia, w aktach są opinie biegłych, sprawa dotyczy kilku osób albo prokurator twierdzi, że chodzi o znaczną ilość narkotyków.

Samodzielna obrona jest szczególnie ryzykowna, gdy:

• w sprawie zabezpieczono telefon,
• są zeznania innych podejrzanych,
• prokurator wnosi o areszt,
• narkotyki znaleziono w samochodzie, walizce albo przesyłce,
• osoba podejrzana była już karana,
• sprawa ma charakter międzynarodowy,
• występuje zarzut działania dla pieniędzy.

W takich sytuacjach problemem nie jest tylko sama kara. Problemem jest również to, jak jedna decyzja procesowa może zamknąć drogę do skutecznej obrony.

Ile trwa sprawa o przemyt narkotyków?

Nie ma jednego terminu. Prosta sprawa może zakończyć się szybciej, ale postępowania dotyczące przemytu narkotyków często trwają wiele miesięcy, a czasem dłużej. Zależy to od liczby podejrzanych, opinii biegłych, materiału dowodowego, zabezpieczonych telefonów, pomocy prawnej z zagranicy i stanowiska prokuratury.

Jeżeli w sprawie pojawia się tymczasowe aresztowanie, czas zaczyna mieć dodatkowe znaczenie. Wtedy obrona musi równolegle walczyć o główny wynik sprawy i o uchylenie albo zmianę aresztu.

Ile kosztuje adwokat w sprawie o przemyt narkotyków?

Koszt obrony zależy od etapu sprawy, liczby tomów akt, miejsca czynności, liczby rozpraw, ryzyka aresztu i stopnia skomplikowania materiału dowodowego. Inaczej wygląda pomoc przy jednorazowym przesłuchaniu, a inaczej prowadzenie całej sprawy od zatrzymania do wyroku.

W praktyce wycena powinna nastąpić po wstępnej analizie sytuacji. Najważniejsze jest ustalenie, czy sprawa dotyczy typu podstawowego, wypadku mniejszej wagi, znacznej ilości, działania dla korzyści albo udziału w grupie.

Jak adwokat może pomóc w sprawie o przemyt narkotyków?

Adwokat może wejść do sprawy już na etapie zatrzymania, przesłuchania albo posiedzenia aresztowego. To ważne, bo w sprawach narkotykowych pierwsze decyzje często wpływają na cały dalszy proces.

Pomoc obrońcy może obejmować:

• udział w przesłuchaniu,
• kontakt z zatrzymanym,
• analizę zarzutów,
• wnioski dowodowe,
• walkę z tymczasowym aresztowaniem,
• analizę opinii biegłych,
• sprawdzenie legalności przeszukania i zatrzymania,
• przygotowanie strategii procesowej,
• reprezentację przed sądem.

W sprawach o przemyt narkotyków nie chodzi tylko o ogólną znajomość prawa karnego. Liczy się praktyczne rozumienie spraw narkotykowych, dowodów cyfrowych, opinii toksykologicznych i sposobu działania organów ścigania.

Podsumowanie

FAQ

Czy przemyt narkotyków zawsze oznacza więzienie?

Nie zawsze, ale ryzyko więzienia jest realne. W typie podstawowym grozi kara do 5 lat pozbawienia wolności i grzywna. W wypadku mniejszej wagi odpowiedzialność może być łagodniejsza. Przy znacznej ilości kara jest dużo surowsza.

Czy mała ilość narkotyków na granicy to tylko posiadanie?

Nie zawsze. Jeżeli narkotyki są przewożone przez granicę albo między państwami, sprawa może zostać zakwalifikowana jako przemyt, nawet jeżeli ilość nie jest bardzo duża.

Co grozi za przemyt znacznej ilości narkotyków?

Za przemyt znacznej ilości narkotyków albo działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej może grozić kara od 3 do 20 lat pozbawienia wolności oraz grzywna.

Czy tłumaczenie, że nie wiedziałem, co jest w paczce, wystarczy?

Samo tłumaczenie zwykle nie wystarczy. Trzeba je poprzeć dowodami, okolicznościami sprawy i spójną linią obrony. Prokuratura będzie badać wiadomości, trasę, relacje z innymi osobami i zachowanie podejrzanego.

Czy w sprawie o przemyt narkotyków można dostać areszt?

Tak. Ryzyko tymczasowego aresztowania jest szczególnie duże przy znacznej ilości narkotyków, kilku podejrzanych, grupie przestępczej, ryzyku matactwa albo wysokim zagrożeniu karą.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw karnych
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy karne, w tym sprawy narkotykowe i obrona podejrzanych
– obszar: Śląsk i cała Polska