Tak, rozdzielność majątkową zawartą u notariusza można cofnąć. W praktyce oznacza to najczęściej podpisanie kolejnej umowy majątkowej małżeńskiej w formie aktu notarialnego. Małżonkowie mogą wtedy rozwiązać wcześniejszą intercyzę i wrócić do wspólności ustawowej. Ważne: nie da się tego zrobić jednostronnie. Potrzebna jest zgoda obojga małżonków.

Najważniejsze:
Rozdzielność majątkowa ustanowiona u notariusza nie jest decyzją nieodwracalną. Małżonkowie mogą ją zmienić albo rozwiązać, ale muszą zrobić to wspólnie i ponownie u notariusza. Taka zmiana działa co do zasady na przyszłość. Nie oznacza automatycznie, że majątek nabyty wcześniej przez jednego z małżonków staje się majątkiem wspólnym.

Rozdzielność majątkowa, zwana potocznie intercyzą, jest często wybierana po to, aby uporządkować sprawy finansowe małżonków. Chroni majątek, ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej albo oddziela odpowiedzialność za zobowiązania. Zdarza się jednak, że po pewnym czasie małżonkowie chcą wrócić do wspólności majątkowej. Powodem może być poprawa relacji, planowany zakup nieruchomości, kredyt, sukcesja albo zwykła chęć uproszczenia spraw majątkowych.

Na czym polega rozdzielność majątkowa zawarta u notariusza?

Rozdzielność majątkowa to jeden z ustrojów majątkowych małżeńskich. Jeżeli małżonkowie podpisują u notariusza umowę ustanawiającą rozdzielność, przestaje między nimi działać wspólność ustawowa. Od tego momentu każdy z małżonków ma swój majątek osobisty i sam nim zarządza.

W praktyce oznacza to, że wynagrodzenie, dochody z działalności gospodarczej, środki na rachunku bankowym czy rzeczy kupione po ustanowieniu rozdzielności należą zasadniczo do tego małżonka, który je uzyskał albo nabył. Małżonkowie mogą oczywiście kupić coś wspólnie, na przykład nieruchomość, ale wtedy powinni zadbać o właściwe określenie udziałów.

Umowę majątkową małżeńską można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i już w czasie trwania małżeństwa. Zawsze wymagana jest forma aktu notarialnego.

Czy można cofnąć rozdzielność majątkową u notariusza?

Tak. Małżonkowie mogą zmienić albo rozwiązać wcześniejszą umowę majątkową małżeńską. Jeżeli rozwiążą umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową w czasie trwania małżeństwa, co do zasady wracają do wspólności ustawowej, chyba że postanowią inaczej.

To najprostsza sytuacja: oboje małżonkowie są zgodni, chcą zakończyć rozdzielność i podpisują u notariusza nową umowę. Nie trzeba wówczas prowadzić procesu sądowego tylko po to, aby wrócić do wspólności majątkowej.

Uwaga:
Nie istnieje jednostronne „odwołanie” intercyzy u notariusza. Jeżeli rozdzielność majątkowa została zawarta umownie, jej cofnięcie wymaga zgodnej decyzji obojga małżonków. Jeden małżonek nie może sam przywrócić wspólności ustawowej.

Jak wygląda procedura przywrócenia wspólności majątkowej?

Jeżeli małżonkowie chcą cofnąć rozdzielność majątkową, powinni umówić wizytę u notariusza. Notariusz przygotowuje akt notarialny, w którym strony rozwiązują albo zmieniają dotychczasową umowę majątkową małżeńską.

Najczęściej procedura wygląda tak:

  • małżonkowie ustalają, czy chcą pełnego powrotu do wspólności ustawowej, czy tylko zmiany dotychczasowych zasad,
  • przygotowują dokumenty, w tym dowody osobiste, odpis aktu małżeństwa i wcześniejszą umowę majątkową,
  • notariusz sporządza projekt aktu notarialnego,
  • małżonkowie podpisują akt,
  • od chwili podpisania umowy obowiązuje nowy ustrój majątkowy.

To ważne, bo skutki takiej umowy są zasadniczo przyszłe. Od tego momentu przyszłe wynagrodzenia, dochody i zakupy mogą wchodzić do majątku wspólnego. Nie oznacza to jednak automatycznego przeniesienia do wspólności wszystkiego, co wcześniej było osobiste.

Warto przeczytać także:
Jeżeli interesuje Cię sama procedura zniesienia rozdzielności, zobacz również: jak znieść rozdzielność majątkową. Jeżeli problem dotyczy wcześniejszej daty powstania rozdzielności, pomocny może być tekst: rozdzielność majątkowa z datą wsteczną.

Jakie skutki ma cofnięcie rozdzielności majątkowej?

Najważniejszy skutek jest prosty: po cofnięciu rozdzielności małżonkowie wracają do wspólności majątkowej na przyszłość. Od tej chwili to, co zostanie nabyte w ramach wspólności ustawowej, może należeć do majątku wspólnego.

Dotyczy to w szczególności:

  • wynagrodzenia za pracę,
  • dochodów z działalności gospodarczej,
  • dochodów z majątku wspólnego i osobistego,
  • środków odkładanych po przywróceniu wspólności,
  • rzeczy kupionych już po zmianie umowy,
  • nieruchomości kupowanych po przywróceniu wspólności.

Cofnięcie rozdzielności majątkowej nie kasuje jednak historii. Nie powoduje automatycznie, że wcześniejsze zobowiązania, zakupy i składniki majątku zostają potraktowane tak, jakby rozdzielności nigdy nie było.

Co z majątkiem nabytym w czasie rozdzielności?

To najczęstszy punkt sporny. Majątek nabyty przez jednego z małżonków w czasie obowiązywania rozdzielności majątkowej pozostaje co do zasady jego majątkiem osobistym. Samo podpisanie aktu przywracającego wspólność ustawową nie powoduje automatycznego „wrzucenia” tego majątku do wspólności.

Przykład: jeżeli mąż kupił mieszkanie w czasie rozdzielności majątkowej wyłącznie na siebie, to późniejsze cofnięcie rozdzielności nie sprawi automatycznie, że żona stanie się współwłaścicielem tego mieszkania. Do tego może być potrzebna osobna czynność prawna, na przykład przeniesienie udziału.

Największy błąd:
Wielu małżonków myśli, że cofnięcie rozdzielności majątkowej działa jak przycisk „cofnij” i automatycznie przywraca stan sprzed intercyzy. Tak nie jest. Nowa umowa zwykle działa na przyszłość. Majątek nabyty w czasie rozdzielności trzeba przeanalizować osobno.

Czy można cofnąć rozdzielność majątkową z datą wsteczną?

W przypadku umownego cofnięcia rozdzielności u notariusza trzeba zachować ostrożność. Co do zasady małżonkowie podpisują umowę, która wywołuje skutki od chwili jej zawarcia. Nie należy zakładać, że notarialne cofnięcie rozdzielności automatycznie zadziała wstecz.

Inną sprawą jest sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą. To odrębny temat i dotyczy sytuacji, w których sąd z ważnych powodów ustanawia rozdzielność, a wyjątkowo może wskazać wcześniejszą datę. Nie jest to jednak zwykłe „cofnięcie intercyzy” u notariusza.

Jeżeli w sprawie pojawia się data wsteczna, wierzyciele, długi, działalność gospodarcza albo konflikt między małżonkami, nie warto działać wyłącznie na podstawie ogólnych informacji. Taki układ wymaga indywidualnej analizy.

Ile kosztuje cofnięcie rozdzielności majątkowej u notariusza?

Koszt zależy od treści czynności, liczby wypisów oraz tego, czy przy okazji ma być regulowany również konkretny majątek. W prostych sprawach trzeba liczyć się przede wszystkim z taksą notarialną, podatkiem VAT i opłatami za wypisy aktu.

W praktyce koszt prostej umowy często mieści się w kwocie kilkuset złotych plus VAT i wypisy, ale finalną kwotę zawsze powinien potwierdzić notariusz przed czynnością. Jeżeli umowa ma obejmować dodatkowe przeniesienia własności, nieruchomość albo udziały, koszty mogą być wyższe.

Jakie dokumenty są potrzebne do zmiany ustroju majątkowego?

Do cofnięcia rozdzielności majątkowej u notariusza zwykle potrzebne są:

  • dowody osobiste małżonków,
  • odpis aktu małżeństwa,
  • dotychczasowa umowa majątkowa małżeńska,
  • informacja, jaki ustrój majątkowy ma obowiązywać po zmianie,
  • dokumenty dotyczące majątku, jeżeli ma być równocześnie regulowana własność konkretnych składników.

Przed wizytą warto jasno ustalić, czy małżonkowie chcą tylko przywrócić wspólność ustawową, czy dodatkowo uporządkować majątek nabyty w czasie rozdzielności. To dwie różne sprawy.

W jakich sytuacjach warto cofnąć rozdzielność majątkową?

Cofnięcie rozdzielności majątkowej może mieć sens, gdy małżonkowie rzeczywiście chcą wrócić do wspólnego modelu finansowego i rozumieją skutki tej decyzji.

Najczęściej warto to rozważyć, gdy:

  • relacje między małżonkami się poprawiły,
  • małżonkowie planują wspólny zakup nieruchomości,
  • chcą wspólnie gromadzić majątek na przyszłość,
  • prowadzenie dwóch osobnych majątków stało się niepraktyczne,
  • małżonkowie planują sukcesję albo uporządkowanie spraw rodzinnych,
  • rozdzielność była zawarta z powodów, które już ustały.

Nie zawsze jednak powrót do wspólności jest dobrym ruchem. Jeżeli jeden z małżonków ma długi, prowadzi ryzykowną działalność albo istnieje konflikt co do majątku, pochopne cofnięcie rozdzielności może stworzyć więcej problemów niż korzyści.

Najczęstsze błędy małżonków

Przy cofaniu rozdzielności majątkowej powtarzają się te same błędy. Najpoważniejsze z nich to:

  • założenie, że majątek nabyty w czasie rozdzielności automatycznie stanie się wspólny,
  • brak analizy długów i zobowiązań,
  • podpisanie aktu bez sprawdzenia skutków dla działalności gospodarczej,
  • pominięcie kwestii nieruchomości kupionych w czasie rozdzielności,
  • mylenie cofnięcia intercyzy z unieważnieniem intercyzy,
  • próba wykorzystania zmiany ustroju majątkowego przeciwko wierzycielom.

To ostatnie jest szczególnie ryzykowne. Jeżeli czynność ma na celu pokrzywdzenie wierzycieli, może zostać zakwestionowana. Dlatego przy długach, kredytach, egzekucji albo działalności gospodarczej najpierw trzeba sprawdzić skutki, a dopiero później podpisywać dokumenty.

Cofnięcie intercyzy a unieważnienie intercyzy

Cofnięcie rozdzielności majątkowej i unieważnienie intercyzy to nie to samo. Cofnięcie albo rozwiązanie umowy oznacza, że małżonkowie świadomie zmieniają obowiązujący ustrój majątkowy na przyszłość.

Unieważnienie intercyzy dotyczy natomiast sytuacji, w których kwestionuje się samą ważność umowy. Może chodzić na przykład o wadę oświadczenia woli, brak świadomości, błąd, przymus albo inne poważne okoliczności. To znacznie trudniejszy kierunek i zwykle wymaga sporu oraz dowodów.

Z praktyki kancelarii:
Typowa sytuacja wygląda tak: małżonkowie podpisali rozdzielność kilka lat wcześniej, bo jedno z nich prowadziło działalność gospodarczą. Po czasie chcą kupić wspólne mieszkanie i są przekonani, że wystarczy „cofnąć intercyzę”, aby cały wcześniejszy majątek stał się wspólny. Błąd polega na pominięciu majątku nabytego w okresie rozdzielności. W takiej sprawie trzeba oddzielnie ocenić przyszły ustrój majątkowy i wcześniejsze składniki majątku. Efekt jest najlepszy wtedy, gdy przed wizytą u notariusza małżonkowie wiedzą, co dokładnie chcą objąć wspólnością, a co ma pozostać osobiste.

Moja ocena jako pełnomocnika

Cofnięcie rozdzielności majątkowej jest dobre wtedy, gdy małżonkowie rozumieją, po co to robią. Jeżeli celem jest wspólne budowanie majątku od teraz, zakup nieruchomości albo uproszczenie finansów rodzinnych, notarialne przywrócenie wspólności może być rozsądnym rozwiązaniem.

Najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy decyzja jest podejmowana pod presją: przed kredytem, po konflikcie, przy zadłużeniu albo bez sprawdzenia, co stało się z majątkiem w okresie rozdzielności. Wtedy ludzie tracą nie na samej intercyzie, ale na błędnym przekonaniu, że jeden akt notarialny rozwiąże wszystkie wcześniejsze problemy.

Kiedy NIE iść do sądu?

Jeżeli małżonkowie są zgodni i chcą po prostu zakończyć rozdzielność majątkową zawartą u notariusza, zwykle nie ma potrzeby iść do sądu. W takiej sytuacji właściwą drogą jest notariusz.

Sąd może być potrzebny dopiero wtedy, gdy:

  • między małżonkami jest spór,
  • jedna strona kwestionuje ważność intercyzy,
  • trzeba rozstrzygnąć spór o majątek,
  • toczy się sprawa o podział majątku,
  • w grę wchodzi sądowa rozdzielność majątkowa,
  • pojawiły się długi, egzekucja albo zarzut pokrzywdzenia wierzycieli.

To częsty błąd: ktoś chce zwykłej zmiany umowy, a zaczyna od sądu. Jeżeli obie strony są zgodne, droga notarialna jest prostsza i szybsza.

Co zrobić krok po kroku?

Przed cofnięciem rozdzielności majątkowej warto przejść prostą checklistę:

  • sprawdzić, kiedy i na jakich zasadach zawarto rozdzielność,
  • ustalić, jaki majątek powstał w okresie rozdzielności,
  • sprawdzić zobowiązania, kredyty, leasingi i działalność gospodarczą,
  • ustalić, czy celem jest tylko wspólność na przyszłość, czy także uporządkowanie wcześniejszego majątku,
  • skonsultować skutki prawne, jeżeli w sprawie są nieruchomości, długi albo konflikt,
  • przygotować dokumenty dla notariusza,
  • podpisać nową umowę majątkową małżeńską.

Ile to trwa?

Jeżeli sprawa jest prosta, a małżonkowie są zgodni, cofnięcie rozdzielności majątkowej może zostać załatwione szybko, nawet podczas jednej wizyty u notariusza po wcześniejszym przygotowaniu dokumentów.

Więcej czasu potrzeba wtedy, gdy trzeba przeanalizować nieruchomości, udziały, działalność gospodarczą, długi albo wcześniejsze przesunięcia majątkowe między małżonkami. W takich sprawach pośpiech jest złym doradcą.

W jaki sposób adwokat może pomóc w sprawach intercyzy?

Adwokat z Katowic prowadzący sprawy rodzinne i majątkowe może pomóc nie tylko wtedy, gdy sprawa trafia do sądu. W wielu przypadkach najważniejsza jest analiza przed podpisaniem aktu notarialnego.

Pomoc adwokata może obejmować:

  • ocenę, czy cofnięcie rozdzielności jest bezpieczne,
  • analizę majątku nabytego w czasie rozdzielności,
  • sprawdzenie skutków dla długów i działalności gospodarczej,
  • przygotowanie założeń do aktu notarialnego,
  • wyjaśnienie, które składniki majątku pozostaną osobiste,
  • pomoc przy sporze o ważność intercyzy,
  • reprezentację w sprawach o podział majątku.

Dobra konsultacja przed podpisaniem dokumentów często pozwala uniknąć późniejszego procesu. To szczególnie ważne, gdy w grę wchodzi mieszkanie, dom, kredyt, firma albo majątek o większej wartości.

Podsumowanie:
Rozdzielność majątkową zawartą u notariusza można cofnąć, ale potrzebna jest zgoda obojga małżonków i kolejna umowa w formie aktu notarialnego. Powrót do wspólności działa co do zasady na przyszłość. Nie należy zakładać, że majątek nabyty w czasie rozdzielności automatycznie stanie się wspólny. Przed podpisaniem aktu warto sprawdzić skutki dla nieruchomości, długów, działalności gospodarczej i ewentualnego późniejszego podziału majątku.

FAQ

Czy można jednostronnie cofnąć rozdzielność majątkową?

Nie. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona umową u notariusza, jej cofnięcie wymaga zgody obojga małżonków. Jeden małżonek nie może samodzielnie przywrócić wspólności ustawowej.

Czy cofnięcie rozdzielności działa wstecz?

Co do zasady nie. Notarialne cofnięcie rozdzielności działa na przyszłość. Majątek nabyty wcześniej w czasie rozdzielności trzeba ocenić osobno.

Czy po cofnięciu intercyzy mieszkanie kupione wcześniej staje się wspólne?

Nie automatycznie. Jeżeli mieszkanie zostało kupione przez jednego z małżonków w czasie rozdzielności, zwykle pozostaje jego majątkiem osobistym. Do objęcia go wspólnością może być potrzebna dodatkowa czynność prawna.

Ile kosztuje cofnięcie rozdzielności majątkowej?

W prostych sprawach koszt obejmuje taksę notarialną, VAT i wypisy aktu. Często jest to wydatek rzędu kilkuset złotych plus dodatkowe opłaty, ale ostateczną kwotę zawsze powinien wskazać notariusz.

Czy do cofnięcia rozdzielności potrzebny jest sąd?

Nie, jeżeli małżonkowie są zgodni i rozdzielność była zawarta u notariusza. Wtedy zwykle wystarczy nowa umowa notarialna. Sąd może być potrzebny przy sporze, podziale majątku, kwestionowaniu intercyzy albo sprawach z datą wsteczną.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy rodzinne, majątkowe małżeńskie, intercyzy i podział majątku
– obszar: Śląsk i cała Polska

Potrzebujesz pomocy?
📞 32 307 01 77
📩 kontakt@btla.eu

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?

Powiązane wpisy