Tak, posiadanie narkotyków na własny użytek jest w Polsce przestępstwem. Nie ma znaczenia, że substancja była przeznaczona tylko dla Ciebie i nie chciałeś jej sprzedawać. Ma to jednak ogromne znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy. Przy nieznacznej ilości narkotyków przeznaczonych na własny użytek możliwe jest umorzenie postępowania na podstawie art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Posiadanie narkotyków na własny użytek jest karalne. Zgodnie z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, samo posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych może skutkować odpowiedzialnością karną. Nie działa więc argument: „to było tylko dla mnie”. Taki argument nie wyłącza przestępstwa, ale może pomóc w walce o łagodniejsze zakończenie sprawy, zwłaszcza o umorzenie postępowania.
W praktyce najważniejsze są trzy kwestie: jaka była ilość narkotyków, czy były przeznaczone wyłącznie na własny użytek oraz czy w sprawie są dowody sugerujące handel, udzielanie albo przygotowanie do obrotu. To od tych okoliczności zależy, czy sprawa skończy się aktem oskarżenia, wyrokiem, warunkowym umorzeniem albo umorzeniem już na wcześniejszym etapie.
Spis treści
- czy posiadanie narkotyków na własny użytek jest przestępstwem?
- co grozi za posiadanie narkotyków?
- kiedy możliwe jest umorzenie postępowania?
- co oznacza nieznaczna ilość narkotyków?
- własny użytek a handel narkotykami
- najczęstsze błędy po zatrzymaniu
- co zrobić krok po kroku?
- ile trwa sprawa i ile kosztuje?
- FAQ
Czy posiadanie narkotyków na własny użytek jest przestępstwem?
Tak. Polskie prawo co do zasady karze samo posiadanie narkotyków. Nie trzeba ich sprzedawać, przekazywać innej osobie ani przewozić w większej ilości. Wystarczy, że dana osoba ma przy sobie albo w miejscu, do którego ma dostęp, środek odurzający lub substancję psychotropową.
Najczęstsze sytuacje to znalezienie narkotyków podczas kontroli osobistej, przeszukania mieszkania, kontroli samochodu, interwencji patrolu albo zatrzymania po imprezie. Problem zaczyna się już w chwili ujawnienia substancji. Od tego momentu każde słowo ma znaczenie.
To, że narkotyki były „tylko na własny użytek”, nie powoduje automatycznie, że sprawy nie ma. Może jednak zmienić jej kierunek. Przy dobrze poprowadzonej obronie można wykazywać, że nie chodziło o handel, ilość była nieznaczna, a ukaranie sprawcy byłoby niecelowe.
Co grozi za posiadanie narkotyków?
Podstawowa odpowiedzialność wynika z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Za posiadanie narkotyków grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość narkotyków, kara jest surowsza i wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności.
Ustawa przewiduje też wypadek mniejszej wagi. W takiej sytuacji sąd może orzec grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. To bardzo ważne w sprawach, w których chodzi o niewielką ilość substancji, brak wcześniejszej karalności i brak dowodów na handel.
Nie każda mała ilość narkotyków automatycznie oznacza umorzenie. Organy ścigania sprawdzają także okoliczności zatrzymania, sposób zapakowania substancji, wiadomości w telefonie, wagę, gotówkę, wcześniejsze kontakty oraz to, czy pojawiają się inne osoby.
Kiedy możliwe jest umorzenie postępowania za posiadanie narkotyków?
Umorzenie postępowania jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy sprawa dotyczy nieznacznej ilości narkotyków przeznaczonych na własny użytek. Podstawą jest art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przepis pozwala umorzyć postępowanie, także przed jego wszczęciem, jeżeli orzeczenie kary wobec sprawcy byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu i stopień jego społecznej szkodliwości.
W praktyce trzeba wykazać, że:
- ilość narkotyków była nieznaczna,
- substancja była przeznaczona wyłącznie na własny użytek,
- brak jest dowodów na sprzedaż, udzielanie lub pośredniczenie,
- okoliczności sprawy nie wskazują na zorganizowane działanie,
- ukaranie sprawcy nie jest potrzebne dla osiągnięcia celów postępowania.
To nie działa z automatu. Trzeba złożyć właściwy wniosek, dobrze opisać okoliczności sprawy i uważać, żeby nie dostarczyć organom argumentów przeciwko sobie.
Jeżeli sprawa dotyczy już konkretnego zarzutu, zobacz artykuł: jak bronić się przed zarzutem posiadania narkotyków na własny użytek. Jeżeli problemem jest ilość substancji, sprawdź też: ile gramów narkotyków to własny użytek.
Co oznacza nieznaczna ilość narkotyków?
Ustawa nie podaje jednej konkretnej granicy, od której zaczyna się albo kończy „nieznaczna ilość”. To częsty problem. Nie ma prostego przepisu, który mówi, że określona liczba gramów zawsze oznacza własny użytek, a inna zawsze oznacza handel.
Znaczenie ma rodzaj substancji, jej ilość, czystość, liczba porcji, sposób przechowywania oraz okoliczności ujawnienia. Inaczej oceniana może być jedna mała porcja, a inaczej kilka woreczków, waga elektroniczna, gotówka i wiadomości wskazujące na udzielanie innym osobom.
Dlatego w takich sprawach nie warto opierać obrony wyłącznie na zdaniu: „to było moje”. Często ważniejsze jest to, czego w sprawie nie ma: brak podziału na porcje, brak korespondencji z kupującymi, brak pieniędzy z transakcji, brak zeznań osób trzecich i brak innych dowodów obrotu.
Własny użytek a handel narkotykami — gdzie jest granica?
Granica nie zawsze przebiega po liczbie gramów. Organy ścigania patrzą szerzej. Jeśli narkotyki są poporcjowane, opisane, schowane w kilku miejscach albo obok leży waga i większa gotówka, sprawa może zostać potraktowana znacznie poważniej.
Ryzykowne są też wiadomości w telefonie. Nawet luźne rozmowy mogą zostać odczytane jako dowód udzielania narkotyków, pośrednictwa albo sprzedaży. To najczęstszy moment, w którym sprawa z „posiadania na własny użytek” zaczyna zmierzać w stronę cięższych zarzutów.
Dlatego po zatrzymaniu nie należy tłumaczyć wszystkiego spontanicznie. Osoba zatrzymana ma prawo odmówić składania wyjaśnień. Czasem jedno nieprzemyślane zdanie komplikuje sprawę bardziej niż sama ilość znalezionej substancji.
W sprawach o posiadanie narkotyków klienci często skupiają się tylko na wadze substancji. Tymczasem problemem bywa coś innego: chaotyczne wyjaśnienia złożone od razu po zatrzymaniu, niepotrzebne tłumaczenie znajomych z telefonu albo zgoda na interpretację zdarzenia narzuconą przez funkcjonariuszy. Działanie obrony polega wtedy na uporządkowaniu faktów, oddzieleniu posiadania od podejrzeń handlu i wykazaniu, że sprawa może zakończyć się łagodniej.
Jak może pomóc adwokat w sprawie o posiadanie narkotyków?
Adwokat nie zmienia faktu, że narkotyki zostały znalezione. Może jednak wpłynąć na to, jak sprawa zostanie oceniona prawnie. To zasadnicza różnica.
Pomoc adwokata może obejmować:
- analizę, czy w sprawie chodzi o posiadanie, czy organy próbują budować szerszy zarzut,
- ocenę, czy możliwy jest wniosek o umorzenie na podstawie art. 62a,
- przygotowanie strategii wyjaśnień albo decyzję o odmowie ich składania,
- kontrolę prawidłowości zatrzymania, przeszukania i zabezpieczenia substancji,
- wniosek o łagodniejsze zakończenie sprawy,
- obronę przed kwalifikacją dotyczącą znacznej ilości narkotyków.
W sprawach narkotykowych liczy się początek. Im szybciej zostanie ocenione, co realnie znajduje się w aktach, tym łatwiej uniknąć błędów, których później nie da się już całkowicie odwrócić.
Najczęstsze błędy po zatrzymaniu z narkotykami
Najczęstszy błąd to mówienie za dużo. Osoba zatrzymana chce szybko wyjaśnić sytuację, liczy na pobłażliwość i zaczyna odpowiadać na każde pytanie. Problem w tym, że takie wyjaśnienia mogą później zostać wykorzystane przeciwko niej.
Do typowych błędów należą:
- przyznawanie się bez znajomości akt i kwalifikacji prawnej,
- tłumaczenie pochodzenia narkotyków w sposób, który obciąża inne osoby,
- opisywanie częstotliwości używania bez potrzeby,
- wydawanie telefonu bez zrozumienia skutków procesowych,
- bagatelizowanie sprawy, bo „to tylko mała ilość”,
- brak wniosku o umorzenie na właściwym etapie.
Najgorsze, co można zrobić, to próbować „dogadać się” na miejscu i samodzielnie tłumaczyć całą sytuację bez wiedzy, jakie dokładnie zarzuty mogą zostać postawione. W sprawach narkotykowych każde zdanie może zdecydować o tym, czy sprawa zostanie oceniona jako własny użytek, czy jako coś poważniejszego.
Moja ocena jako pełnomocnika
W sprawie o posiadanie narkotyków na własny użytek najważniejsze nie jest samo hasło „własny użytek”. Najważniejsze jest to, czy da się przekonać prokuratora albo sąd, że ukaranie sprawcy nie ma sensu, a sprawa nie dotyczy handlu ani udzielania narkotyków innym osobom.
Warto walczyć o umorzenie, jeżeli ilość była rzeczywiście niewielka, okoliczności są proste, osoba nie była wcześniej karana, a w aktach nie ma dowodów wskazujących na obrót. Wtedy dobrze przygotowany wniosek może mieć realne znaczenie.
Trzeba natomiast zachować ostrożność, gdy pojawiają się dodatkowe elementy: większa ilość, podział na porcje, waga, gotówka, wiadomości, inne osoby albo wcześniejsze sprawy. Wtedy obrona musi być szersza i nie może ograniczać się do prostego twierdzenia, że narkotyki były „dla siebie”.
Kiedy NIE iść do sądu?
Nie każda sprawa musi kończyć się procesem. Jeżeli istnieją podstawy do umorzenia albo korzystnego zakończenia sprawy wcześniej, często lepiej działać już na etapie postępowania przygotowawczego. Czekanie na akt oskarżenia bywa błędem.
Do sądu nie warto „iść na siłę”, jeśli można wcześniej złożyć dobry wniosek, uzupełnić argumenty i pokazać, że sprawa spełnia warunki z art. 62a. Proces sądowy oznacza więcej stresu, dłuższy czas i większe ryzyko wpisu w rejestrze karnym, jeżeli sprawa zakończy się wyrokiem.
Nie oznacza to jednak, że zawsze trzeba przyjmować propozycję organów. Czasem szybkie przyznanie się i dobrowolne poddanie się karze zamyka drogę do lepszego rozstrzygnięcia. To trzeba ocenić indywidualnie.
Co zrobić krok po kroku po zatrzymaniu za posiadanie narkotyków?
Jeżeli zostałeś zatrzymany albo masz wezwanie w sprawie o posiadanie narkotyków, działaj spokojnie. Najważniejsze jest, żeby nie pogorszyć swojej sytuacji na początku.
- Nie składaj pochopnych wyjaśnień tylko po to, żeby „mieć to z głowy”.
- Ustal, jaka substancja została zabezpieczona i w jakiej ilości.
- Sprawdź, czy sprawa dotyczy tylko posiadania, czy pojawiają się sugestie handlu lub udzielania.
- Zabezpiecz dokumenty dotyczące zatrzymania, przeszukania i odebranych rzeczy.
- Skonsultuj sprawę przed przesłuchaniem albo przed podpisaniem jakichkolwiek wniosków.
- Rozważ wniosek o umorzenie postępowania, jeżeli ilość była nieznaczna i chodziło o własny użytek.
W takich sprawach nie chodzi o tworzenie sztucznej historii. Chodzi o to, żeby prawidłowo pokazać okoliczności, które rzeczywiście przemawiają za łagodniejszym zakończeniem postępowania.
Ile trwa sprawa o posiadanie narkotyków i ile kosztuje pomoc adwokata?
Czas trwania sprawy zależy od tego, czy postępowanie zakończy się na etapie prokuratury, czy trafi do sądu. Prostsze sprawy dotyczące niewielkiej ilości narkotyków mogą zakończyć się szybciej, zwłaszcza jeżeli od początku zostanie złożony dobrze uzasadniony wniosek. Jeżeli konieczne są opinie, przesłuchania świadków albo analiza telefonu, sprawa może trwać znacznie dłużej.
Koszt pomocy adwokata zależy od etapu sprawy, liczby czynności, miejsca prowadzenia postępowania i tego, czy chodzi tylko o posiadanie, czy pojawiają się poważniejsze zarzuty. Inaczej wycenia się jednorazową konsultację, inaczej udział w przesłuchaniu, a inaczej pełną obronę w postępowaniu przygotowawczym i sądowym.
Posiadanie narkotyków na własny użytek jest przestępstwem. Nie oznacza to jednak, że każda sprawa musi skończyć się surową karą. Przy nieznacznej ilości, własnym użytku i braku dowodów na handel można walczyć o umorzenie postępowania. Kluczowe są pierwsze decyzje po zatrzymaniu, ostrożność przy składaniu wyjaśnień i właściwe wykorzystanie art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
FAQ
Czy posiadanie narkotyków na własny użytek jest legalne?
Nie. Posiadanie narkotyków na własny użytek nie jest legalne. W Polsce samo posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych może stanowić przestępstwo.
Czy mała ilość narkotyków oznacza, że sprawa zostanie umorzona?
Nie zawsze. Mała ilość pomaga, ale nie wystarcza automatycznie. Trzeba jeszcze wykazać własny użytek, nieznaczną ilość i brak celowości karania.
Czy za posiadanie narkotyków można trafić do więzienia?
Tak, przepisy przewidują karę pozbawienia wolności. W wielu sprawach możliwe są jednak łagodniejsze rozstrzygnięcia, w tym grzywna, ograniczenie wolności, warunkowe umorzenie albo umorzenie postępowania.
Czy warto przyznać się od razu po zatrzymaniu?
Nie zawsze. Przed złożeniem wyjaśnień warto wiedzieć, jaka jest kwalifikacja prawna, jaka ilość substancji została zabezpieczona i czy organy sugerują wyłącznie posiadanie, czy coś więcej.
Czy art. 62a zawsze chroni przed karą?
Nie. Art. 62a daje możliwość umorzenia postępowania, ale nie gwarantuje takiego rozstrzygnięcia. Decydują konkretne okoliczności sprawy.
Autor
Autor: adwokat Łukasz Oleś
– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy karne, w tym postępowania dotyczące posiadania narkotyków
– obszar: Śląsk i cała Polska
📞 32 307 01 77
📩 kontakt@btla.eu
