Tak, zachowek się przedawnia. To jeden z najważniejszych tematów w sprawach spadkowych, bo nawet dobrze policzone roszczenie może przepaść, jeżeli uprawniony zbyt długo czeka z działaniem. W praktyce najwięcej błędów bierze się z dwóch rzeczy: z przekonania, że termin zawsze liczy się od dnia śmierci spadkodawcy, oraz z założenia, że samo wezwanie do zapłaty zawsze załatwia temat.
Odpowiedź w 20 sekund
Roszczenie o zachowek co do zasady przedawnia się po 5 latach. Problem polega na tym, że nie w każdej sprawie termin biegnie od tego samego momentu. Inaczej liczy się go wobec spadkobiercy, a inaczej wobec osoby, która odpowiada za zachowek z tytułu darowizny albo zapisu windykacyjnego. Dlatego zanim uznasz, że termin jeszcze biegnie albo już minął, trzeba sprawdzić dokładnie układ sprawy.
Czy zachowek naprawdę się przedawnia
Tak. Roszczenie o zachowek nie jest bezterminowe. Jeżeli uprawniony zbyt długo nic nie robi, druga strona może podnieść zarzut przedawnienia, a wtedy dochodzenie pieniędzy staje się znacznie trudniejsze.
W praktyce nie warto odkładać sprawy tylko dlatego, że rodzina może się jeszcze dogadać. W sprawach o zachowek czas działa realnie przeciwko osobie uprawnionej.
Ile wynosi termin przedawnienia zachowku
Co do zasady termin wynosi 5 lat. To podstawowa odpowiedź, ale nie kończy tematu. Najważniejsze pytanie brzmi nie tylko ile lat, ale też od kiedy dokładnie liczyć ten termin.
Od kiedy liczy się termin przeciwko spadkobiercy
Jeżeli roszczenie kierujesz przeciwko spadkobiercy, punkt wyjścia to co do zasady ogłoszenie testamentu. To bardzo ważne, bo wiele osób błędnie liczy termin automatycznie od dnia śmierci spadkodawcy.
W praktyce właśnie tu najczęściej pojawiają się pomyłki: zmarły odszedł kilka lat wcześniej, ale testament został ogłoszony później i dopiero od tego momentu zaczyna się właściwe liczenie terminu dla roszczenia wobec spadkobiercy.
Od kiedy liczy się termin przy darowiźnie albo zapisie windykacyjnym
Jeżeli roszczenie o uzupełnienie zachowku kierujesz do osoby obowiązanej z tytułu darowizny albo zapisu windykacyjnego, termin liczy się co do zasady od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy.
To kolejny powód, dla którego nie da się odpowiedzieć na pytanie o przedawnienie jednym zdaniem bez sprawdzenia, przeciwko komu dokładnie ma być kierowane roszczenie.
Czy termin kończy się dokładnie co do dnia
W wielu sprawach nie. Przy terminach przedawnienia dłuższych niż 2 lata koniec terminu co do zasady przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. To oznacza, że w praktyce trzeba pilnować nie tylko samej daty początkowej, ale też końca roku, w którym termin upływa.
Przykład 1. Zachowek po testamencie
Załóżmy, że spadkodawca zmarł w styczniu, ale testament został ogłoszony dopiero kilka miesięcy później. Jeżeli roszczenie kierowane jest do spadkobiercy testamentowego, to właśnie data ogłoszenia testamentu będzie punktem wyjścia do liczenia 5-letniego terminu.
Przykład 2. Zachowek po darowiźnie mieszkania
Załóżmy, że za życia spadkodawca przepisał mieszkanie jednemu z dzieci, a po jego śmierci pozostałe dziecko chce dochodzić zachowku. Jeżeli roszczenie będzie kierowane do osoby obowiązanej z tytułu darowizny, termin liczy się co do zasady od dnia śmierci spadkodawcy, a nie od późniejszego ogłoszenia testamentu.
Co przerywa bieg przedawnienia
Samo czekanie albo zwykła rozmowa rodzinna nie dają bezpieczeństwa. W praktyce bieg przedawnienia może zostać przerwany między innymi przez:
- czynność przed sądem podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia,
- uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,
- mediację.
Właśnie dlatego w sprawach bliskich przedawnieniu nie warto ograniczać się do samego dogadywania się przez telefon.
Czy samo wezwanie do zapłaty wystarczy
Nie warto zakładać, że zwykłe wezwanie do zapłaty zawsze bezpiecznie rozwiązuje temat przedawnienia. W praktyce dużo pewniejsza jest dobrze zaplanowana czynność procesowa albo sytuacja, w której druga strona wyraźnie uznaje roszczenie.
Jeżeli jesteś już na etapie dochodzenia pieniędzy, zobacz też: pozew o zachowek – jak dochodzić swoich praw do spadku.
Najczęstsze błędy przy przedawnieniu zachowku
- liczenie terminu zawsze od dnia śmierci spadkodawcy,
- brak rozróżnienia między roszczeniem przeciwko spadkobiercy a roszczeniem związanym z darowizną,
- zwlekanie z analizą dokumentów, bo sprawa wydaje się jeszcze świeża,
- przekonanie, że każda korespondencja automatycznie przerywa bieg przedawnienia,
- działanie dopiero pod koniec terminu.
Co warto sprawdzić od razu
- czy w sprawie był testament i kiedy został ogłoszony,
- przeciwko komu realnie ma być kierowane roszczenie,
- czy były darowizny albo zapis windykacyjny,
- czy ktoś wcześniej uznał roszczenie,
- czy sprawa nie wymaga już szybkiego ruchu procesowego.
Jak mogę pomóc
- sprawdzam, od kiedy w Twojej sprawie biegnie termin przedawnienia,
- oceniam, przeciwko komu powinno być kierowane roszczenie,
- porządkuję dokumenty i chronologię sprawy,
- ustalam, czy potrzebne jest wezwanie do zapłaty, mediacja albo pozew.
Najczęstsze pytania
Czy zachowek zawsze przedawnia się po 5 latach?
Co do zasady tak, ale trzeba jeszcze sprawdzić, od jakiego momentu liczy się termin w konkretnej sprawie.
Czy termin zawsze biegnie od śmierci spadkodawcy?
Nie. Wobec spadkobiercy zasadniczo liczy się od ogłoszenia testamentu, a w innych układach od otwarcia spadku.
Czy samo wezwanie do zapłaty wystarczy, żeby czuć się bezpiecznie?
Nie warto tego zakładać. W praktyce trzeba uważać, żeby nie pomylić zwykłej korespondencji z realnym przerwaniem biegu przedawnienia.
Czy darowizna wpływa na termin?
Tak, bo przy roszczeniu kierowanym do osoby obowiązanej z tytułu darowizny punkt startowy terminu liczy się inaczej niż przy roszczeniu wobec spadkobiercy.
Czy koniec terminu może wypaść 31 grudnia?
Tak, co do zasady przy terminach przedawnienia dłuższych niż 2 lata koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
Czy przedawniony zachowek przepada bezpowrotnie?
W praktyce przedawnienie bardzo poważnie osłabia możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia, dlatego nie warto czekać z analizą sprawy.
Zobacz też
Kontakt
Jeżeli chcesz sprawdzić, czy roszczenie o zachowek w Twojej sprawie jeszcze nie jest przedawnione, warto zacząć od analizy testamentu, dat i dokumentów dotyczących spadku oraz darowizn. W tych sprawach największy błąd to zbyt długo czekać z decyzją, bo termin często wygląda prościej niż jest w rzeczywistości.
tel. 32 307 01 77
kontakt@lukaszoles.pl
