III CZP 15/25 – Sąd Najwyższy rozstrzygnie kluczowe kwestie dotyczące sankcji kredytu darmowego

Sprawa III CZP 15/25 dotyczy jednych z najważniejszych pytań o sankcję kredytu darmowego. Chodzi m.in. o to, czy sąd ma badać SKD z urzędu, jak liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia oraz czy błędne RRSO i naliczanie odsetek od kosztów kredytu mogą prowadzić do darmowego kredytu.

30 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy nie podjął uchwały. W sprawie III CZP 15/25 postępowanie zostało zawieszone do czasu wydania wyroków przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-566/24, C-744/24 i C-831/24.

Co oznacza III CZP 15/25 dla kredytobiorców?

III CZP 15/25 to sprawa, która miała uporządkować praktykę sądową w sprawach o sankcję kredytu darmowego. Dla kredytobiorców nie jest to temat akademicki. Od odpowiedzi Sądu Najwyższego może zależeć, czy łatwiej będzie odzyskać od banku odsetki, prowizje, ubezpieczenie i inne koszty kredytu.

Najważniejsze są trzy praktyczne pytania:

• czy sąd powinien sam sprawdzić wszystkie błędy w umowie, nawet jeśli konsument nie opisał ich idealnie,
• od kiedy liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD,
• czy bank mógł naliczać odsetki od prowizji, ubezpieczenia lub innych kosztów kredytu.

To są problemy, które często pojawiają się przy kredytach gotówkowych i konsolidacyjnych. Kredytobiorca dostał do dyspozycji jedną kwotę, ale bank naliczał odsetki od kwoty wyższej, bo doliczył do niej prowizję albo inne koszty.

O co pytał sąd w sprawie III CZP 15/25?

Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć pięć kluczowych kwestii:

1. Czy sąd ma obowiązek badać wszystkie podstawy SKD z urzędu, także te niewskazane dokładnie przez kredytobiorcę w oświadczeniu?
2. Jak liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia o sankcji kredytu darmowego – od wykonania umowy przez kredytodawcę czy dopiero przez obie strony?
3. Czy klauzule abuzywne mogą prowadzić do zastosowania SKD, jeżeli dotyczą obowiązków informacyjnych z ustawy o kredycie konsumenckim?
4. Czy bank może naliczać odsetki od części kredytu przeznaczonej na prowizję albo inne pozaodsetkowe koszty?
5. Czy błędne RRSO i błędna całkowita kwota do zapłaty, wynikające z oprocentowania kosztów kredytu, mogą być podstawą do zastosowania sankcji kredytu darmowego?

To właśnie piąte pytanie ma ogromne znaczenie w praktyce. Jeżeli bank źle pokazał RRSO albo całkowitą kwotę do zapłaty, kredytobiorca mógł nie wiedzieć, ile naprawdę kosztuje kredyt.

Dlaczego Sąd Najwyższy zawiesił sprawę?

Sąd Najwyższy uznał, że przed wydaniem uchwały trzeba poczekać na stanowisko TSUE. To ważne, bo polska sankcja kredytu darmowego jest związana z ochroną konsumenta wynikającą z prawa Unii Europejskiej.

Zawieszenie nie oznacza, że Sąd Najwyższy uznał argumenty banków. Nie oznacza też, że sankcja kredytu darmowego przestała działać. Oznacza tylko, że SN chciał poznać wykładnię TSUE w sprawach, które dotyczą podobnych problemów.

Co zmienił wyrok TSUE C-744/24?

Po zawieszeniu sprawy III CZP 15/25 zapadł ważny wyrok TSUE w sprawie C-744/24. Trybunał wskazał, że nie można pobierać odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem, jeżeli te kwoty nie zostały realnie oddane konsumentowi do swobodnego korzystania.

Dla kredytobiorców oznacza to mocny argument w sprawach, w których bank kredytował prowizję, ubezpieczenie albo inne opłaty, a następnie naliczał od tych kosztów odsetki.

Problem wygląda prosto: konsument otrzymał do ręki mniej pieniędzy, ale odsetki płacił od większej kwoty. To może wpływać na RRSO, całkowitą kwotę do zapłaty i ocenę obowiązków informacyjnych banku.

Czy wyrok TSUE oznacza automatyczną wygraną z bankiem?

Nie. To najczęstsze nieporozumienie.

Wyrok TSUE C-744/24 wzmacnia argumenty kredytobiorców, ale nie zastępuje analizy konkretnej umowy. Sąd nadal będzie sprawdzał dokumenty, treść umowy, sposób naliczania kosztów i termin złożenia oświadczenia.

W praktyce trzeba zweryfikować:

• czy umowa jest kredytem konsumenckim,
• czy kredytobiorca występował jako konsument,
• czy w umowie była prowizja, ubezpieczenie albo inne koszty pozaodsetkowe,
• czy bank naliczał odsetki od tych kosztów,
• czy RRSO i całkowita kwota do zapłaty zostały prawidłowo podane,
• czy można jeszcze skutecznie złożyć oświadczenie o SKD,
• ile realnie można odzyskać.

Sama informacja o wyroku TSUE nie wystarczy. W sprawie liczą się liczby, dokumenty i termin.

Z praktyki kancelarii: gdzie najczęściej pojawia się problem?

Najczęstsze błędy kredytobiorców przy sankcji kredytu darmowego

W sprawach o SKD powtarzają się te same błędy. Część z nich może zniszczyć dobrą sprawę.

• złożenie ogólnego oświadczenia bez analizy umowy – bank łatwo je odrzuca,
• brak sprawdzenia terminu rocznego – to może zamknąć drogę do SKD,
• opieranie sprawy tylko na wyroku TSUE – sąd bada konkretną umowę,
• mylenie całkowitej kwoty kredytu z kwotą wypłaconą do ręki,
• brak historii spłat – bez niej trudno policzyć roszczenie,
• kopiowanie wzorów z internetu bez dopasowania do własnej umowy,
• zbyt późna reakcja po spłacie kredytu.

Moja ocena jako pełnomocnika

Sprawa III CZP 15/25 jest ważna, ale nie powinna być traktowana jako powód do wstrzymania wszystkich działań. Dla kredytobiorcy najważniejsze jest zabezpieczenie swojej sytuacji już teraz.

Jeżeli umowa zawiera błędne RRSO, niejasno opisane koszty, oprocentowanie prowizji albo ubezpieczenia, warto ją przeanalizować. Wyrok TSUE C-744/24 wzmacnia takie sprawy, ale nie wygrywa ich automatycznie.

Najwięcej tracą osoby, które mają dobrą umowę do zakwestionowania, ale reagują za późno. W sprawach SKD czas i precyzja oświadczenia są często równie ważne jak sam błąd banku.

Kiedy warto rozważyć sankcję kredytu darmowego?

Analiza SKD ma sens szczególnie wtedy, gdy:

• zawarłeś kredyt gotówkowy lub konsolidacyjny jako konsument,
• w umowie była prowizja, ubezpieczenie albo inne koszty doliczone do kredytu,
• bank naliczał odsetki od kwoty wyższej niż faktycznie wypłacona,
• RRSO wydaje się zaniżone, zawyżone albo niezrozumiałe,
• całkowita kwota do zapłaty nie odpowiada rzeczywistym kosztom,
• spłaciłeś już kredyt, ale podejrzewasz, że bank pobrał za dużo,
• bank odrzucił Twoją reklamację dotyczącą SKD.

Jeżeli kredyt został już spłacony, nie oznacza to automatycznie końca sprawy. W wielu sytuacjach nadal można analizować umowę i historię spłat. Więcej na ten temat znajdziesz tutaj: sankcja kredytu darmowego po spłacie kredytu.

Kiedy NIE iść do sądu?

Nie każda sprawa nadaje się do pozwu. Do sądu nie warto iść tylko dlatego, że w internecie pojawiła się informacja o III CZP 15/25 albo wyroku TSUE.

Ostrożność jest potrzebna, gdy:

• umowa nie jest kredytem konsumenckim,
• kredyt był związany z działalnością gospodarczą,
• nie ma realnych błędów w umowie,
• nie da się wykazać, jakie koszty zostały pobrane,
• brakuje umowy, aneksów albo historii spłaty,
• termin na oświadczenie o SKD jest bardzo wątpliwy,
• potencjalna kwota do odzyskania jest niska w stosunku do ryzyka procesu.

W takich sytuacjach najpierw trzeba zrobić spokojną analizę. Pozew bez podstaw może skończyć się kosztami i rozczarowaniem.

Co zrobić krok po kroku?

1. Zbierz dokumenty – umowę, aneksy, harmonogram, zaświadczenie o spłacie i historię rachunku kredytu.
2. Sprawdź kwotę wypłaconą do ręki – porównaj ją z kwotą kredytu wskazaną w umowie.
3. Sprawdź prowizję, ubezpieczenie i inne koszty – ustal, czy były doliczone do kredytu.
4. Zweryfikuj RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty – błędy w tych danych mogą być kluczowe.
5. Oceń termin na oświadczenie o SKD – nie czekaj z tym do uchwały SN.
6. Przygotuj precyzyjne oświadczenie – powinno odnosić się do konkretnych naruszeń.
7. Policz roszczenie – sprawdź, ile odsetek, prowizji i kosztów można żądać od banku.
8. Dopiero potem zdecyduj o pozwie – pozew powinien być ostatnim etapem, nie pierwszym ruchem.

Ile trwa sprawa o sankcję kredytu darmowego?

Najkrócej trwa sama analiza umowy. Zwykle największy problem to skompletowanie dokumentów i uzyskanie historii spłat z banku.

Jeżeli bank nie uzna oświadczenia o SKD, sprawa może trafić do sądu. Czas postępowania zależy od sądu, liczby dowodów, stanowiska banku i tego, czy potrzebna będzie dodatkowa analiza rozliczeń. W praktyce nie jest to sprawa na kilka tygodni.

Ile kosztuje sprawa o SKD?

Koszt sprawy zależy od wartości roszczenia, liczby dokumentów, stopnia skomplikowania umowy i tego, czy sprawa kończy się na etapie reklamacji, czy trafia do sądu.

Najpierw warto ustalić, czy sprawa ma sens ekonomiczny. To oznacza porównanie potencjalnej kwoty do odzyskania z kosztami prowadzenia sprawy i ryzykiem procesowym.

FAQ – III CZP 15/25 i sankcja kredytu darmowego

Czy Sąd Najwyższy wydał uchwałę w sprawie III CZP 15/25?

Nie. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięć TSUE w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego.

Czy zawieszenie sprawy III CZP 15/25 szkodzi kredytobiorcom?

Nie musi szkodzić. Zawieszenie oznacza, że SN poczekał na stanowisko TSUE. Kredytobiorca powinien jednak sprawdzić własną umowę i termin na złożenie oświadczenia o SKD.

Czy wyrok TSUE C-744/24 pomaga w sprawach o SKD?

Tak, szczególnie w sprawach, w których bank naliczał odsetki od kosztów kredytu, takich jak prowizja, ubezpieczenie lub inne opłaty niewypłacone konsumentowi jako kapitał do swobodnego wykorzystania.

Czy można powołać się na SKD po spłacie kredytu?

W wielu przypadkach tak, ale trzeba sprawdzić termin, dokumenty i sposób wykonania umowy. Sama spłata kredytu nie przesądza jeszcze o utracie wszystkich praw.

Czy bank sam zwróci pieniądze po wyroku TSUE?

Zwykle nie. Najczęściej konieczne jest złożenie oświadczenia, wezwanie banku do zapłaty, a czasem także pozew.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy konsumenckie, kredyty bankowe i sankcja kredytu darmowego
– obszar: Śląsk i cała Polska