Tak, rodzina może ustanowić obrońcę dla tymczasowo aresztowanego. To jedno z najważniejszych praktycznych rozwiązań w pierwszych godzinach i dniach po zastosowaniu aresztu. Wiele osób błędnie zakłada, że bez podpisu osadzonego nie da się nic zrobić. Tymczasem przepisy pozwalają, żeby do czasu ustanowienia obrońcy przez osobę pozbawioną wolności zrobiła to inna osoba. Dzięki temu można szybciej uruchomić realną obronę, kontakt z adwokatem i pierwsze działania procesowe.
Odpowiedź w 20 sekund
Rodzina może ustanowić obrońcę dla tymczasowo aresztowanego. Nie trzeba czekać, aż osadzony sam podpisze dokument w areszcie. Do czasu ustanowienia obrońcy przez osobę pozbawioną wolności może to zrobić inna osoba. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu. Jeżeli nie ma środków na obrońcę z wyboru, można składać wniosek o obrońcę z urzędu.
Czy rodzina naprawdę może ustanowić obrońcę
Tak. To nie jest praktyczny „skrót”, tylko rozwiązanie przewidziane wprost w kodeksie postępowania karnego. Przepisy mówią, że obrońcę ustanawia oskarżony, ale do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności obrońcę może ustanowić inna osoba.
To bardzo ważne w sprawach aresztowych, bo rodzina nie musi biernie czekać, aż dojdzie do pierwszego kontaktu z osadzonym. Można działać od razu, co ma ogromne znaczenie przy posiedzeniu aresztowym, zażaleniu albo organizacji pierwszej strategii obrony.
Kto może być obrońcą
Obrońcą w sprawie karnej może być adwokat albo radca prawny uprawniony do obrony w sprawach karnych. To oznacza, że nie każda osoba „od prawa” może wejść do sprawy jako obrońca.
W praktyce warto od razu wybierać osobę, która rzeczywiście prowadzi sprawy karne i zna temat tymczasowego aresztowania, bo tutaj liczy się szybkość reakcji i doświadczenie procesowe.
Czy musi to zrobić tylko najbliższa rodzina
Nie. Przepisy mówią o innej osobie, a nie tylko o małżonku, rodzicu czy dziecku. Oczywiście w praktyce najczęściej robi to ktoś z najbliższych, ale sama możliwość nie jest ograniczona wyłącznie do wąskiego katalogu krewnych.
Najważniejsze jest to, żeby ktoś zareagował szybko i formalnie uruchomił obronę, jeśli osoba pozbawiona wolności nie zdążyła jeszcze zrobić tego samodzielnie.
Czy trzeba podpisu tymczasowo aresztowanego
Nie zawsze. I właśnie to jest klucz w takich sprawach. Skoro do czasu ustanowienia obrońcy przez osobę pozbawioną wolności może zrobić to inna osoba, to nie trzeba najpierw czekać na osobisty podpis osadzonego w areszcie.
To nie oznacza, że podpis oskarżonego nigdy nie będzie potrzebny w dalszym toku sprawy, ale na starcie przepisy pozwalają rodzinie uruchomić obronę bez paraliżu organizacyjnego.
Jak formalnie ustanowić obrońcę
Upoważnienie do obrony może być udzielone:
- na piśmie,
- albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne.
W praktyce najczęściej zaczyna się od kontaktu z kancelarią i przygotowania pisemnego upoważnienia, a następnie obrońca podejmuje działania w sprawie. To najprostsza droga, gdy trzeba działać szybko.
Co daje ustanowienie obrońcy
Ustanowienie obrońcy albo wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, jeżeli upoważnienie nie zawiera ograniczeń. W praktyce oznacza to, że obrońca może od razu wejść w sprawę i podejmować czynności procesowe.
Najczęściej chodzi o:
- kontakt z tymczasowo aresztowanym,
- udział w posiedzeniu aresztowym albo przygotowanie zażalenia,
- analizę zarzutów i materiału sprawy,
- zbieranie dokumentów od rodziny,
- złożenie wniosku o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego.
Czy tymczasowo aresztowany może później sam ustanowić obrońcę
Tak. Przepis, który pozwala działać innej osobie, ma rozwiązać problem startowy. Gdy osoba pozbawiona wolności ma już możliwość działania, może sama potwierdzać dalsze decyzje procesowe i samodzielnie ustanowić obrońcę.
Dla rodziny najważniejsze jest jednak to, że nie trzeba czekać z pierwszym ruchem do czasu pełnego zorganizowania kontaktu z osadzonym.
Czy można mieć więcej niż jednego obrońcę
Tak. Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców. W praktyce jednak w sprawach aresztowych ważniejsze od liczby pełnomocników jest to, żeby obrona była szybko i sensownie poukładana.
Zwykle na początku sprawy najważniejsze jest sprawne wejście jednego konkretnego obrońcy, a nie mnożenie nazwisk na papierze.
Co jeśli nie ma pieniędzy na obrońcę z wyboru
Wtedy wchodzi w grę obrońca z urzędu. Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu, jeżeli należycie wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
To nie działa automatycznie. Trzeba wykazać sytuację finansową. Dobra wiadomość jest taka, że wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu powinien być rozpoznany niezwłocznie, a gdy trzeba natychmiast podjąć obronę, dokumenty mogą być przekazane do sądu także przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze.
Czy kontakt z obrońcą jest poufny
Co do zasady tak. Tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swoim obrońcą bez obecności innych osób oraz korespondencyjnie.
Trzeba jednak znać ważny wyjątek: w postępowaniu przygotowawczym prokurator może w szczególnie uzasadnionych przypadkach zastrzec swoją obecność przy kontakcie albo kontrolę korespondencji. Takie ograniczenia nie mogą jednak trwać dłużej niż przez pierwsze 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania.
Co rodzina powinna zrobić krok po kroku
- ustalić, gdzie przebywa tymczasowo aresztowany i jaki organ prowadzi sprawę,
- skontaktować się z obrońcą od spraw karnych,
- przygotować dane osadzonego i podstawowe informacje o sprawie,
- podpisać upoważnienie do obrony albo ustalić inną formę formalnego ustanowienia,
- zebrać dokumenty dotyczące pracy, zdrowia, miejsca zamieszkania i sytuacji rodzinnej,
- ustalić, czy najpilniejsze jest posiedzenie, zażalenie czy wniosek o uchylenie aresztu.
W sprawach aresztowych pierwsze dni naprawdę mają znaczenie. Im szybciej obrońca wejdzie do sprawy, tym większa szansa na sensowną reakcję procesową.
Najczęstsze błędy
- czekanie na osobisty podpis osadzonego, chociaż przepisy pozwalają działać szybciej,
- przypadkowy wybór osoby bez doświadczenia w sprawach karnych,
- brak przygotowania dokumentów dla obrony,
- mylenie obrońcy z wyboru z obrońcą z urzędu,
- odkładanie kontaktu z obrońcą do czasu po posiedzeniu aresztowym.
FAQ
Czy rodzina może ustanowić obrońcę dla tymczasowo aresztowanego?
Tak. Do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności może to zrobić inna osoba.
Czy musi to być małżonek albo rodzic?
Nie. Przepisy mówią o innej osobie, więc nie ograniczają tego wyłącznie do najbliższej rodziny.
Czy trzeba podpisu osoby osadzonej?
Nie zawsze. Właśnie po to istnieje możliwość ustanowienia obrońcy przez inną osobę, żeby nie blokować obrony na starcie.
Kto może być obrońcą w sprawie karnej?
Obrońcą może być adwokat albo radca prawny uprawniony do obrony w sprawach karnych.
Czy można dostać obrońcę z urzędu?
Tak, jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru i wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Czy aresztowany może rozmawiać z obrońcą bez obecności innych osób?
Co do zasady tak. Wyjątkowe ograniczenia w postępowaniu przygotowawczym mogą działać tylko czasowo i nie dłużej niż przez pierwsze 14 dni od aresztowania.
Zobacz też
Kontakt
Jeżeli bliska Ci osoba została tymczasowo aresztowana i trzeba szybko ustanowić obrońcę, nie warto czekać. W takich sprawach znaczenie mają pierwsze decyzje, poprawne umocowanie obrońcy i szybkie wejście do sprawy.
tel. 32 307 01 77
kontakt@lukaszoles.pl
