Aktualizacja redakcyjna: 7 października 2026 r.

Jeżeli transakcja płatnicza została wykonana bez Twojej zgody, bank co do zasady powinien niezwłocznie zwrócić jej kwotę, najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po stwierdzeniu albo zgłoszeniu. To reguła D+1. Nie oznacza ona jednak, że bank automatycznie pokrywa każdą stratę po kontakcie z oszustem ani że szybki zwrot ostatecznie rozstrzyga odpowiedzialność.

Co oznacza brak autoryzacji?

Artykuł 40 ustawy o usługach płatniczych łączy autoryzację ze zgodą płatnika udzieloną w uzgodniony sposób. Uwierzytelnienie to natomiast sprawdzenie tożsamości lub użycia instrumentu. Poprawny login, kod SMS czy potwierdzenie w aplikacji są ważnymi dowodami, ale nie zastępują oceny zgody na konkretną operację.

Przy przelewie wykonanym po telefonie o zagrożeniu konta szczególnie ważna jest treść komunikatu i zakres działań klienta. Zakup opłacony świadomie, którego sprzedawca nie wykonał, wymaga innej analizy niż późniejsze obciążenia po przejęciu karty. Przy zakupie kartą sprawdź także chargeback.

D+1 i jego wyjątek

Artykuł 46 ust. 1 przewiduje zwrot i przywrócenie rachunku do stanu sprzed nieautoryzowanej operacji, z zastrzeżeniami ustawowymi. Wyjątek dotyczy uzasadnionych i należycie udokumentowanych podstaw podejrzenia oszustwa oraz pisemnego poinformowania organów ścigania. Rzecznik Finansowy wyjaśnia, że chodzi o oszustwo ze strony klienta; samo istnienie zewnętrznego sprawcy nie wystarcza.

Zarzut rażącego niedbalstwa trzeba odróżnić od tego wyjątku. Ustawowy obowiązek szybkiego zwrotu i końcowe rozliczenie odpowiedzialności to dwa zagadnienia. Samo rozpoczęcie dochodzenia przez Policję nie daje bankowi ogólnego prawa do oczekiwania z każdym zwrotem do wyroku karnego.

Kto przedstawia dowody?

Zgodnie z art. 45 na dostawcy spoczywają obowiązki dowodowe dotyczące autoryzacji, prawidłowego zapisania operacji i braku określonych usterek. Sam zapis użycia instrumentu nie wystarcza do wykazania zgody ani umyślnego czy rażąco niedbałego naruszenia obowiązków klienta.

Po stronie klienta ważne jest rzetelne opisanie zdarzenia i zachowanie materiałów: wiadomości, czasu kontaktu, historii operacji i informacji o urządzeniach. Nie twierdź, że niczego nie potwierdzałeś, jeżeli było inaczej. Wskaż, co dokładnie zamierzałeś zrobić i co widziałeś.

Kiedy klient może ponosić odpowiedzialność?

Artykuł 46 przewiduje różne sytuacje. W określonych przypadkach utraconego, skradzionego lub przywłaszczonego instrumentu występuje ograniczona odpowiedzialność do równowartości 50 euro, z wyjątkami. Pełna odpowiedzialność może wiązać się z umyślnym działaniem albo umyślnym lub rażąco niedbałym naruszeniem wskazanych obowiązków.

Nie jest to automatyczna potrącalna opłata 50 euro w każdym oszustwie. Znaczenie mają także moment zgłoszenia, zapewnienie możliwości blokady i silne uwierzytelnianie. Każdą podstawę trzeba odnieść do faktów. Zwykła pomyłka nie jest z definicji rażącym niedbalstwem, ale sam fakt manipulacji nie usuwa każdego ryzyka odpowiedzialności.

Zgłoszenie i terminy

Zgłoś zdarzenie niezwłocznie. Artykuł 44 przewiduje zasadniczo wygaśnięcie odpowiednich roszczeń wobec dostawcy po braku zgłoszenia w ciągu 13 miesięcy od obciążenia, z wyjątkiem dotyczącym nieudostępnienia informacji. To nie zachęta do czekania i nie ogólny termin przedawnienia każdego roszczenia po oszustwie.

Odpowiedź na reklamację usług płatniczych następuje co do zasady w 15 dni roboczych, wyjątkowo do 35 przy spełnieniu ustawowych warunków. Nie zastępuje to D+1. Do pierwszego zgłoszenia wykorzystaj wzór i listę załączników.

Co po odmowie lub po wcześniejszym zwrocie?

Odmowę banku trzeba przeanalizować pod kątem konkretnej podstawy. Po reklamacji można skorzystać z właściwej ścieżki pozasądowej lub ocenić pozew. Proces wymaga ustalenia roszczenia, wartości sporu i ryzyka kosztów; nie każdy spór zaczyna się od sądu.

Zdarza się również żądanie banku o oddanie wcześniej zwróconej kwoty. D+1 nie jest gwarancją, że takie roszczenie nigdy nie powstanie. Nie ignoruj korespondencji, lecz porównaj ją z faktami i dowodami banku. Przy kilku transakcjach odpowiedź może być różna dla każdej z nich.

Najczęstsze pytania

Czy kod SMS jest dowodem zgody?

Jest elementem dowodów, ale samo zarejestrowanie użycia instrumentu nie rozstrzyga autoryzacji ani rażącego niedbalstwa.

Czy 13 miesięcy to czas na spokojne zgłoszenie?

Nie. Trzeba zawiadomić bank niezwłocznie; 13 miesięcy to zasadnicza granica przewidziana w art. 44.

Czy zwrot D+1 kończy spór?

Nie zawsze. Końcowa odpowiedzialność może być przedmiotem późniejszego roszczenia i procesu.

Wróć do przewodnika po oszustwach internetowych.

Źródła

Autor: adwokat Łukasz Oleś.

Pomoc po oszustwie internetowym

Przygotuj chronologię, historię operacji, reklamację i odpowiedź banku. Wskaż datę otrzymania pisma z sądu lub prokuratury. Na tej podstawie można ustalić dalsze działania oraz zakres i koszt pomocy.

32 307 70 37 · kontakt@btla.eu

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?

Powiązane wpisy