Najważniejsze: to fakt. Jeśli sąd uregulował kontakty z dzieckiem, rodzice co do zasady muszą wykonać orzeczenie albo ugodę zatwierdzoną przez sąd. Drugi rodzic nie może samodzielnie zmieniać terminów, odwoływać spotkań bez podstawy ani zasłaniać się ogólnym stwierdzeniem, że „dziecko nie chce”. Jeśli kontakty są utrudniane, można złożyć do sądu wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie.

Wielu rodziców zakłada, że wyrok sądu rodzinnego regulujący kontakty z dzieckiem kończy spór. Niestety, w praktyce często tak nie jest. Jeden z rodziców odwołuje spotkania, nie wydaje dziecka, zasłania się chorobą, zmęczeniem, szkołą albo twierdzi, że „dziecko nie chce”.

Odpowiedź jest prosta: orzeczenie sądu o kontaktach trzeba respektować. Nie oznacza to jednak, że wolno działać emocjonalnie, straszyć drugiego rodzica albo samodzielnie odbierać dziecko. W takich sprawach liczy się spokój, dowody i właściwy tryb postępowania.

Spis treści

Czy wyrok o kontaktach wiąże rodziców?

Tak. Jeżeli sąd wydał wyrok rozwodowy, postanowienie o kontaktach albo zatwierdził ugodę, takie rozstrzygnięcie wiąże obie strony. Rodzic, u którego dziecko mieszka, powinien umożliwić wykonanie kontaktu, a rodzic uprawniony powinien korzystać z kontaktu zgodnie z ustalonymi zasadami.

W praktyce oznacza to, że:

  • rodzic nie może samodzielnie zmienić dni i godzin kontaktów,
  • rodzic nie może odwoływać spotkań tylko dlatego, że jest konflikt między dorosłymi,
  • dziecko powinno być przygotowane do kontaktu w ustalonym miejscu i czasie,
  • drugi rodzic powinien punktualnie odbierać i odprowadzać dziecko,
  • każda trwała zmiana harmonogramu powinna zostać uzgodniona albo zatwierdzona przez sąd.
Ważne: kontakty z dzieckiem to nie „przysługa” dla drugiego rodzica. To prawo i obowiązek wynikający z relacji rodzinnej. Konflikt między rodzicami nie powinien być przenoszony na dziecko.

Co zrobić, gdy drugi rodzic nie wykonuje orzeczenia?

Jeżeli drugi rodzic nie wydaje dziecka, odwołuje kontakty, spóźnia się, utrudnia rozmowy telefoniczne albo stale zasłania się wymówkami, można uruchomić procedurę wykonania kontaktów. Potocznie mówi się o „grzywnie za utrudnianie kontaktów”, ale prawidłowo chodzi o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej.

Procedura zwykle przebiega w dwóch etapach:

  1. wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty – sąd wskazuje, jaka kwota może zostać naliczona za każde kolejne naruszenie,
  2. wniosek o nakazanie zapłaty – jeśli naruszenia nadal się powtarzają, sąd może nakazać zapłatę za konkretne niezrealizowane kontakty.

Wniosek składa się do sądu rodzinnego. Zwykle będzie to sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka. Do wniosku trzeba dołączyć odpis wykonalnego orzeczenia albo ugody dotyczącej kontaktów.

Powiązane tematy:
Jeżeli problem polega na tym, że rodzic nie oddaje dziecka po kontakcie, zobacz także: nieoddanie dziecka po kontaktach.
Jeżeli drugi rodzic powołuje się głównie na odmowę dziecka, przydatny może być artykuł: kontakty z dzieckiem a wola dziecka.

Czy wola dziecka zwalnia z realizacji kontaktów?

To jeden z najczęstszych sporów. Rodzic mówi: „dziecko nie chce i ja nic nie mogę zrobić”. Taka argumentacja nie zawsze wystarczy.

Jeżeli dziecko jest małe, rodzic nie może całej odpowiedzialności przerzucić na małoletniego. Ma obowiązek przygotować dziecko do kontaktu, nie nastawiać go negatywnie i nie tworzyć atmosfery strachu albo presji.

Rodzic powinien:

  • spokojnie przygotować dziecko do spotkania,
  • nie komentować negatywnie drugiego rodzica przy dziecku,
  • nie pytać dziecka w sposób sugerujący odmowę,
  • zapewnić możliwość przekazania dziecka w ustalonym miejscu,
  • informować drugiego rodzica o realnych przeszkodach, np. chorobie.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy dziecko jest starsze, konsekwentnie odmawia kontaktu, a jego sprzeciw jest świadomy i wynika z konkretnych zdarzeń. Wtedy właściwą drogą nie jest samowolne blokowanie kontaktów, ale wniosek o zmianę orzeczenia, ograniczenie kontaktów albo ustalenie ich w bezpieczniejszej formie.

Największy błąd: mówienie „dziecko nie chce” bez dowodów i bez próby rozwiązania problemu. Sąd będzie badał, czy odmowa dziecka jest rzeczywista, czy wynika z nastawiania przez jednego z rodziców.

Jakie sankcje może zastosować sąd?

Jeżeli rodzic uporczywie narusza ustalone kontakty, sąd może zastosować środki finansowe. Najpierw może zagrozić nakazaniem zapłaty określonej kwoty za każde naruszenie. Jeśli to nie działa, może nakazać zapłatę za konkretne przypadki niewykonania kontaktów.

W praktyce sąd może także rozważyć inne działania, zwłaszcza gdy konflikt rodziców realnie szkodzi dziecku:

  • zmianę sposobu wykonywania kontaktów,
  • kontakty w obecności kuratora albo innej osoby,
  • zobowiązanie rodziców do określonego postępowania, np. terapii lub konsultacji,
  • zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia, jeśli wymaga tego dobro dziecka,
  • w skrajnych sytuacjach ocenę, czy zachowanie rodzica wpływa na władzę rodzicielską.

Nie każda odmowa kontaktu oznacza automatycznie sankcję. Sąd bada przyczynę. Inaczej oceni jednorazową chorobę dziecka, a inaczej wielomiesięczne blokowanie spotkań bez realnej podstawy.

Jakie dowody zbierać?

W sprawach o wykonanie kontaktów najważniejsze są konkrety. Samo twierdzenie „były problemy” zwykle nie wystarczy. Trzeba pokazać sądowi, kiedy kontakt miał się odbyć, co się wydarzyło i jak zachował się drugi rodzic.

Warto gromadzić:

  • wiadomości SMS, e-mail i komunikatory,
  • potwierdzenia przyjazdu po dziecko,
  • notatki z datą, godziną i opisem zdarzenia,
  • zaświadczenia lekarskie, jeśli druga strona powołuje się na chorobę,
  • zeznania świadków, którzy widzieli próbę odebrania dziecka,
  • historię połączeń, jeśli kontakt telefoniczny też jest blokowany,
  • poprzednie wezwania do wykonywania kontaktów.
Uwaga: dowody powinny pokazywać spokojną i konsekwentną postawę rodzica. Agresywne wiadomości, groźby albo awantury przy dziecku mogą obrócić się przeciwko osobie, która składa wniosek.

Najczęstsze błędy rodziców

W takich sprawach wiele osób przegrywa nie dlatego, że nie ma racji, ale dlatego, że działa chaotycznie. Emocje są zrozumiałe, ale w sądzie liczy się materiał dowodowy i właściwe żądanie.

Najczęstsze błędy to:

  • brak dokumentowania niezrealizowanych kontaktów,
  • odpowiadanie agresją na agresję drugiej strony,
  • samodzielne zmienianie harmonogramu kontaktów,
  • wysyłanie nieprecyzyjnych wiadomości typu „jak zwykle robisz problemy”,
  • składanie wniosku bez odpisu orzeczenia albo ugody,
  • mylenie sprawy o wykonanie kontaktów ze sprawą o zmianę kontaktów,
  • oczekiwanie, że sąd „domyśli się”, które kontakty zostały naruszone.

Kiedy nie iść od razu do sądu?

Nie każda trudność wymaga natychmiastowego wniosku. Czasem lepszy efekt daje krótka, konkretna reakcja pisemna albo mediacja. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy problem pojawił się pierwszy raz, wynika z choroby, wyjazdu albo nieporozumienia co do godziny.

Do sądu nie trzeba iść od razu, gdy:

  • kontakt nie odbył się jednorazowo z obiektywnej przyczyny,
  • drugi rodzic proponuje realny termin odrobienia kontaktu,
  • problem wynika z niejasnego orzeczenia i można go doprecyzować,
  • dziecko przechodzi trudny okres i potrzebne jest spokojne ustalenie przejściowych zasad,
  • obie strony są gotowe podpisać ugodę albo skorzystać z mediacji.

Jeżeli jednak odmowy się powtarzają, drugi rodzic nie odpowiada na wiadomości albo wykorzystuje dziecko do walki z drugim rodzicem, czekanie zwykle pogarsza sytuację.

Co zrobić krok po kroku?

Najbezpieczniejszy schemat działania wygląda tak:

  1. sprawdź dokładną treść orzeczenia – dni, godziny, miejsce przekazania dziecka, święta, wakacje i kontakt telefoniczny,
  2. zapisz każde naruszenie – data, godzina, opis sytuacji i reakcja drugiego rodzica,
  3. wyślij spokojne wezwanie – bez gróźb, ale z jasnym wskazaniem, że oczekujesz wykonania orzeczenia,
  4. zabezpiecz dowody – wiadomości, potwierdzenia, świadków, dokumenty medyczne,
  5. oceń tryb sprawy – czy chodzi o wykonanie kontaktów, czy o zmianę kontaktów,
  6. złóż wniosek do sądu – jeśli naruszenia są powtarzalne i nie ma realnej poprawy,
  7. nie eskaluj konfliktu przy dziecku – sąd bardzo źle ocenia wciąganie dziecka w spór dorosłych.
Z praktyki kancelarii:
Do kancelarii zgłosił się ojciec, który miał ustalone kontakty z córką dwa razy w tygodniu i co drugi weekend. Matka regularnie odmawiała wydawania dziecka, tłumacząc, że córka „jest zmęczona” albo „nie chce iść”. Błąd polegał na tym, że przez kilka miesięcy ojciec nie dokumentował naruszeń i wdawał się w emocjonalne rozmowy telefoniczne. Po uporządkowaniu dowodów przygotowano wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Efekt był praktyczny: druga strona zaczęła poważniej traktować harmonogram, a sporne kontakty zostały lepiej opisane na przyszłość.

Ile trwa i ile kosztuje sprawa o wykonanie kontaktów?

Czas trwania zależy od sądu, liczby naruszeń, postawy drugiego rodzica i jakości dowodów. Prosty wniosek może zostać rozpoznany szybciej, ale jeżeli druga strona zaprzecza, powołuje świadków albo twierdzi, że dziecko odmawia kontaktu z ważnych przyczyn, postępowanie może potrwać dłużej.

W praktyce trzeba liczyć się z:

  • opłatą sądową od wniosku, zgodnie z aktualnymi przepisami,
  • kosztem przygotowania pisma przez adwokata,
  • kosztem reprezentacji na posiedzeniu lub rozprawie, jeżeli sąd ją wyznaczy,
  • możliwymi kosztami dodatkowych dowodów, np. dokumentów lub opinii.

Największy koszt często nie jest finansowy, ale dowodowy. Jeśli rodzic przez wiele miesięcy nie zapisuje naruszeń, później trudniej wykazać, że problem był uporczywy.

Jak może pomóc adwokat w sprawach o wykonanie kontaktów?

Adwokat w sprawach rodzinnych może pomóc dobrać właściwy tryb działania. To ważne, bo nie każda sprawa powinna iść jako wniosek o wykonanie kontaktów. Czasem lepszy będzie wniosek o zmianę kontaktów, zabezpieczenie, mediacja albo doprecyzowanie niejasnego harmonogramu.

Pomoc adwokata może obejmować:

  • analizę wyroku, postanowienia albo ugody,
  • ocenę, czy doszło do naruszenia kontaktów,
  • przygotowanie wniosku o zagrożenie nakazaniem zapłaty,
  • uporządkowanie dowodów i opisanie konkretnych naruszeń,
  • reprezentację przed sądem rodzinnym,
  • przygotowanie strategii dalszych działań, jeśli problem się powtarza.

Moja ocena jako pełnomocnika

W sprawach o kontakty największe znaczenie ma konsekwencja. Rodzic, który działa spokojnie, zapisuje fakty i nie daje się wciągnąć w awantury, ma znacznie lepszą pozycję procesową.

Warto iść do sądu, gdy drugi rodzic powtarzalnie blokuje kontakty, ignoruje orzeczenie albo używa dziecka jako narzędzia nacisku. Nie warto składać pochopnego wniosku po jednym incydencie, jeśli można go racjonalnie wyjaśnić i odrobić kontakt w innym terminie.

Najczęściej ludzie tracą czas na wielomiesięczne „dogadywanie się”, które nie zostawia żadnego śladu. Potem w sądzie okazuje się, że są emocje, ale brakuje dat, wiadomości i konkretnych przykładów.

Podsumowanie:
Jeżeli sąd uregulował kontakty, drugi rodzic powinien się podporządkować. Samodzielne blokowanie kontaktów, odwoływanie spotkań lub zasłanianie się ogólną „wolą dziecka” może prowadzić do odpowiedzialności finansowej. Najważniejsze jest jednak właściwe działanie: dokumentuj naruszenia, zachowaj spokojny ton, nie eskaluj konfliktu przy dziecku i wybierz prawidłowy tryb postępowania.

FAQ

Czy drugi rodzic musi wykonać kontakty ustalone przez sąd?

Tak. Orzeczenie sądu albo ugoda zatwierdzona przez sąd wiąże rodziców. Rodzic nie może samodzielnie zmieniać terminów ani odmawiać kontaktów bez ważnej przyczyny.

Co zrobić, gdy rodzic nie wydaje dziecka na kontakt?

Trzeba dokumentować każdą odmowę, zachować korespondencję i rozważyć wniosek do sądu o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie.

Czy sąd może fizycznie zmusić dziecko do kontaktu?

Sąd nie powinien traktować dziecka jak przedmiotu egzekucji. Może jednak ocenić, czy drugi rodzic właściwie przygotowuje dziecko do kontaktu i czy nie wpływa na nie negatywnie.

Czy choroba dziecka usprawiedliwia brak kontaktu?

Rzeczywista choroba może być uzasadnioną przyczyną zmiany terminu kontaktu. Problem pojawia się wtedy, gdy choroba jest stale wykorzystywana jako pretekst i nie ma potwierdzenia w dokumentach.

Czy za utrudnianie kontaktów grozi grzywna?

Potocznie mówi się o grzywnie, ale w praktyce chodzi o nakazanie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej za naruszenia kontaktów. Kwotę określa sąd, uwzględniając okoliczności sprawy.

Czy można zmienić ustalone kontakty?

Tak, ale nie samowolnie. Jeśli dotychczasowy harmonogram przestał odpowiadać dobru dziecka, należy złożyć wniosek o zmianę kontaktów albo zawrzeć ugodę.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy rodzinne, kontakty z dzieckiem, wykonywanie orzeczeń sądu rodzinnego
– obszar: Śląsk i cała Polska

Potrzebujesz pomocy?
📞 32 307 01 77
📩 kontakt@btla.eu

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?

Powiązane wpisy