Mobbing w pracy – nowe przepisy 2026 r.

Przychodzisz do pracy z bólem brzucha.

Nie dlatego, że nie lubisz swojej pracy.

Nie dlatego, że masz dużo obowiązków.

Po prostu wiesz, że za chwilę znowu usłyszysz wyzwiska, zostaniesz publicznie ośmieszony albo dostaniesz najgorszą zmianę tylko dlatego, że przełożony postanowił „dać Ci nauczkę”.

Tak wyglądają historie wielu osób, które zgłaszają się do kancelarii.

Najczęściej przez wiele miesięcy słyszą od współpracowników:

• „Nie przesadzaj.”
• „Każdy tak miał.”
• „Szef po prostu ma ciężki charakter.”
• „Jeszcze trochę wytrzymaj.”

Dopiero gdy pojawiają się problemy zdrowotne, zwolnienia lekarskie albo wypowiedzenie, zaczynają szukać pomocy.

Problem polega na tym, że wtedy bardzo często jest już za późno na zabezpieczenie najważniejszych dowodów.

Obejrzyj film o mobbingu

Zanim przejdziesz dalej, zobacz materiał, w którym omawiam najważniejsze zmiany oraz wyjaśniam, czym naprawdę jest mobbing.

Czy każda kłótnia z przełożonym oznacza mobbing?

Nie.

I właśnie tutaj większość osób popełnia pierwszy błąd.

Mobbing nie polega na tym, że szef raz podniesie głos.

Nie jest nim również uzasadniona krytyka pracy, egzekwowanie obowiązków czy nawet konflikt między pracownikami.

Żeby mówić o mobbingu, musi występować pewien schemat zachowań.

Najczęściej są to działania powtarzające się przez dłuższy czas, których celem lub skutkiem jest poniżenie pracownika, jego izolowanie, ośmieszanie albo wywołanie u niego poczucia bezwartościowości.

W praktyce mogą to być między innymi:

• regularne wyzwiska przy innych pracownikach,
• ciągłe ośmieszanie podczas odpraw,
• przydzielanie najgorszych zmian jako forma kary,
• celowe pomijanie przy szkoleniach i awansach,
• odcinanie od informacji potrzebnych do wykonywania pracy,
• izolowanie od zespołu,
• publiczne podważanie kompetencji mimo prawidłowej pracy.

Sam konflikt nie jest jeszcze mobbingiem.

Ale konflikt może z czasem przerodzić się w mobbing, jeśli jedna ze stron zaczyna systematycznie nękać drugą.

Co zmieniają nowe przepisy?

Parlament przyjął największą od lat nowelizację przepisów dotyczących mobbingu.

Na dzień publikacji tego artykułu ustawa oczekuje jeszcze na zakończenie procesu legislacyjnego i wejście w życie.

Najważniejsze planowane zmiany obejmują:

• uproszczenie definicji mobbingu,
• większy nacisk na uporczywe nękanie zamiast formalnych definicji,
• wprowadzenie minimalnego poziomu zadośćuczynienia po stwierdzeniu mobbingu przez sąd,
• większe obowiązki pracodawców dotyczące procedur antymobbingowych,
• możliwość dochodzenia przez pracodawcę zwrotu części kosztów od osoby, która dopuściła się mobbingu.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik automatycznie otrzyma odszkodowanie.

Najpierw trzeba udowodnić, że rzeczywiście doszło do mobbingu.

Jakie dowody mają największe znaczenie?

To właśnie dowody wygrywają albo przegrywają sprawę.

Nie emocje.

Nie przekonanie, że wszyscy wiedzieli, jak zachowywał się przełożony.

Nie plotki.

Największą wartość mają:

• wiadomości SMS i e-maile,
• komunikatory służbowe,
• grafiki zmian,
• dokumenty kadrowe,
• świadkowie,
• własne notatki sporządzane na bieżąco z datami i opisem zdarzeń,
• dokumentacja medyczna potwierdzająca skutki zdrowotne.

Często pojawia się również pytanie o nagrywanie rozmów.

Jeżeli uczestniczysz w rozmowie, takie nagranie może stać się dowodem w postępowaniu cywilnym. Każda sprawa jest jednak oceniana indywidualnie, dlatego przed publikowaniem nagrań lub wykorzystaniem ich w sporze warto skonsultować się z pełnomocnikiem.

Z praktyki kancelarii

Najczęstsze błędy popełniane przez osoby, które doświadczają mobbingu

Większość spraw o mobbing nie przegrywa się dlatego, że mobbingu nie było.

Najczęściej problemem są błędy popełnione jeszcze przed skierowaniem sprawy do sądu.

Najczęściej spotykam się z następującymi sytuacjami:

• pracownik przez wiele miesięcy nie zapisuje żadnych zdarzeń,
• usuwa wiadomości lub zmienia telefon,
• odchodzi z pracy z dnia na dzień, nie zabezpieczając dokumentów,
• liczy wyłącznie na świadków, którzy później nie chcą zeznawać,
• publikuje nagrania lub wpisy w mediach społecznościowych zamiast wykorzystać je jako dowód w postępowaniu.

W praktyce najwięcej spraw przegrywa się jeszcze zanim zostanie złożony pozew.

Moja ocena jako pełnomocnika

Po przeanalizowaniu setek spraw widzę jeden powtarzający się schemat.

Osoby naprawdę doświadczające mobbingu bardzo często bagatelizują problem przez wiele miesięcy.

Z kolei osoby, które zgłaszają się zaraz po jednorazowym konflikcie z przełożonym, zwykle nie mają podstaw do prowadzenia sprawy o mobbing.

Dlatego każdą sytuację trzeba oceniać indywidualnie.

Największe szanse mają sprawy, w których:

• zachowania powtarzały się przez dłuższy czas,
• istnieją świadkowie lub dokumenty,
• pracownik prowadził własne notatki,
• wystąpiły skutki zdrowotne potwierdzone dokumentacją medyczną,
• pracodawca ignorował wcześniejsze zgłoszenia.

Natomiast nie każda nieprzyjemna atmosfera w pracy będzie uzasadniała pozew o mobbing.

Czasami znacznie lepszym rozwiązaniem jest dochodzenie roszczeń z innego tytułu albo zakończenie stosunku pracy na korzystnych warunkach.

Kiedy nie warto iść do sądu?

Nie każda sprawa kończy się pozwem.

Zdarzają się sytuacje, w których uczciwie odradzam klientowi postępowanie.

Dzieje się tak przede wszystkim wtedy, gdy:

• doszło wyłącznie do jednorazowej awantury,
• brakuje jakichkolwiek dowodów,
• obie strony pozostawały w zwykłym konflikcie,
• pracownik sam przyznaje, że nigdy wcześniej nie zgłaszał problemu i nie potrafi wskazać świadków.

Nie oznacza to, że pracownik nie ma żadnych praw.

Często można rozważyć inne roszczenia albo zakończyć spór jeszcze przed procesem.

Co zrobić krok po kroku?

1. Zapisuj każde zdarzenie z datą, godziną i nazwiskami świadków.
2. Zabezpieczaj wiadomości SMS, e-maile i komunikatory.
3. Nie usuwaj dokumentów związanych z pracą.
4. Jeżeli sytuacja wpływa na zdrowie, skorzystaj z pomocy lekarza.
5. Zgłoś problem pracodawcy na piśmie, jeśli jest to możliwe.
6. Przed złożeniem wypowiedzenia skonsultuj sprawę z adwokatem.
7. Dopiero po analizie materiału dowodowego podejmij decyzję o skierowaniu sprawy do sądu.

Ile trwa sprawa o mobbing i ile kosztuje?

Nie ma jednej odpowiedzi.

Postępowania dotyczące mobbingu należą do najbardziej wymagających spraw z zakresu prawa pracy.

W praktyce proces może trwać od kilkunastu miesięcy do nawet kilku lat, zwłaszcza gdy konieczne jest przesłuchanie wielu świadków lub przeprowadzenie opinii biegłych.

Koszty zależą od wartości dochodzonego roszczenia, liczby rozpraw oraz stopnia skomplikowania sprawy.

Dlatego każdą sprawę należy ocenić indywidualnie jeszcze przed wniesieniem pozwu.

Autor

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw z zakresu prawa pracy
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: mobbing, dyskryminacja i spory pracownicze
– obszar: Śląsk i cała Polska