Nowe szkody górnicze po ugodzie — czy można żądać ponownie?
Po zawarciu ugody z kopalnią można mieć kolejne roszczenie, ale nie wynika ono automatycznie z ponownego pojawienia się pęknięcia. Trzeba ustalić, czy powstała nowa szkoda, czy wcześniejszy remont wykonano wadliwie, czy ujawnił się zakres uszkodzeń objęty już porozumieniem. Pierwszym dokumentem do przeczytania jest poprzednia ugoda wraz z załącznikami.
Trzy sytuacje, których nie wolno mieszać
Nowa szkoda może wynikać z kolejnych oddziaływań, które nie zostały rozliczone wcześniej. Wadliwa naprawa oznacza, że uzgodnione roboty nie zostały wykonane prawidłowo lub nie usunęły problemu w umówionym zakresie. Zaniżona dawna wycena dotyczy natomiast szkody, za którą przyjęto już określoną kwotę.
Każda z tych sytuacji wymaga odrębnej podstawy żądania. Nie można dowolnie nazwać starej szkody „nową” tylko dlatego, że przyznane pieniądze nie wystarczyły na remont. Nie można też odmówić analizy rzeczywiście nowych uszkodzeń wyłącznie z powodu istnienia jakiejkolwiek wcześniejszej ugody.
Które zapisy ugody są najważniejsze?
Sprawdź datę i zakres szkód, objęte budynki oraz elementy, wykaz robót, sposób wypłaty, protokół odbioru i oświadczenia o wyczerpaniu roszczeń. Sformułowanie „całkowite zaspokojenie” wymaga ustalenia, jakiego roszczenia i jakiego stanu faktycznego dotyczy. Nie należy uznawać go ani za bezwzględnie skuteczne wobec wszystkich przyszłych szkód, ani za pozbawione znaczenia.
Próba podważenia samej ugody podlega szczególnym regułom, między innymi art. 918 Kodeksu cywilnego. Późniejsze niezadowolenie z kwoty nie jest wystarczającym powodem do swobodnego wycofania się z porozumienia. Inaczej analizuje się wykonanie zobowiązania z ugody, a inaczej roszczenie za odrębne uszkodzenie.
Jak udokumentować zmianę stanu budynku?
Przygotuj zestawienie zdjęć i protokołów z trzech momentów: przed naprawą, po odbiorze robót i po ujawnieniu obecnego problemu. Dla każdej rysy wskaż miejsce, datę i zauważone zmiany. Zachowaj dokumentację wykonawcy, gwarancje, faktury, pomiary oraz informacje o oddziaływaniach górniczych.
Jeśli dotychczasowe i nowe szkody wyglądają podobnie, opis eksperta powinien wyjaśniać możliwy mechanizm. Ten sam pokój może zostać uszkodzony ponownie, ale podobieństwo zdjęć nie rozstrzyga, czy mamy nową szkodę czy wadliwą naprawę.
Jak sformułować ponowne zgłoszenie?
- Przywołaj poprzednią sprawę i datę ugody.
- Wyraźnie opisz, które uszkodzenia zgłaszasz obecnie.
- Wskaż, co zostało poprzednio naprawione i odebrane.
- Załącz porównanie dokumentów oraz aktualne zdjęcia.
- Określ oczekiwane działanie i zachowaj dowód doręczenia.
Nie podpisuj kolejnego dokumentu jako „dopłaty do wszystkich szkód”, jeśli nie wyjaśniono, co obejmuje. Nowa ugoda może ponownie zawęzić możliwość dalszego dochodzenia roszczeń.
Co z przedawnieniem?
Termin trzeba przypisać do konkretnego roszczenia. Nowa szkoda może mieć odrębną chronologię, ale narastanie dawniej znanego uszkodzenia nie oznacza automatycznego resetu. Roszczenia dotyczące wykonania ugody również wymagają własnej analizy. Sam ponowny wniosek nie rozwiązuje problemu przedawnienia.
Przykład modelowy
Po naprawie tynków pojawiły się rysy, a dodatkowo nowy pomiar wskazuje zmianę położenia budynku. Należy zbadać zakres poprzedniego remontu, dane pomiarowe i mechanizm obecnych uszkodzeń. Nie da się przesądzić wyniku na podstawie samego faktu, że kopalnia już raz zapłaciła.
Kiedy nie warto zaczynać nowego procesu?
Gdy żądanie dotyczy dokładnie tej samej, skutecznie rozliczonej szkody, a jedyną nową okolicznością jest późniejsze uznanie kwoty za niską, najpierw trzeba ocenić skutki ugody. Gdy problemem jest wada prac, często właściwym początkiem jest żądanie ich prawidłowego wykonania skierowane do odpowiednio ustalonego podmiotu.
Koszty i ocena dalszych działań
Strona dochodząca naprawienia szkód objętych działem VIII Prawa geologicznego i górniczego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 12 ustawy o kosztach sądowych). Obejmuje ono opłaty i wydatki sądowe, które tymczasowo wykłada Skarb Państwa. Nie obejmuje automatycznie wynagrodzenia wybranego pełnomocnika ani prywatnej ekspertyzy i nie usuwa ryzyka zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Ostateczne rozliczenie podlega właściwym regułom ustawowym.
Przed zamówieniem opinii lub zleceniem prowadzenia sprawy uzgodnij zakres i koszt. Czas postępowania zależy od spornych faktów i potrzebnych dowodów.
Najczęstsze pytania
Czy jedna ugoda wyklucza wszystkie przyszłe roszczenia?
Nie można tego przyjąć automatycznie. Trzeba zbadać zakres ugody oraz to, czy obecne żądanie dotyczy nowej szkody czy szkody już rozliczonej.
Czy ponowne pęknięcie ściany zawsze oznacza nową szkodę górniczą?
Nie. Może być także skutkiem wadliwej naprawy albo dalszego rozwoju wcześniejszego uszkodzenia.
Podstawa prawna i źródła
Stan opracowania: 30 września 2026 r. Materiał wymaga odniesienia do dokumentów konkretnej sprawy.
- Prawo geologiczne i górnicze, dział VIII
- Kodeks cywilny: odpowiedzialność, naprawienie szkody i terminy
- Ustawa o kosztach sądowych: art. 96, 108 i 113
Autor: adwokat Łukasz Oleś. Zakres tematyczny: szkody górnicze i odszkodowania. Obszar pomocy: Śląsk i cała Polska.
Przygotuj opis uszkodzeń, zgłoszenie, odpowiedź przedsiębiorcy i ewentualną ugodę.
