Czy należy się odszkodowanie za przełożony lot? Najnowszy wyrok TSUE 2025 (C-558/24)

Linia zmieniła godzinę odlotu i wysłała nowe potwierdzenie rezerwacji? To nie oznacza, że straciłeś prawo do odszkodowania. Kluczowa jest różnica między pierwotnie planowaną godziną przylotu a faktycznym dotarciem do miejsca docelowego.

Odszkodowanie nie przysługuje jednak automatycznie po każdej zmianie rozkładu. Trzeba jeszcze sprawdzić zakres rozporządzenia 261/2004, długość opóźnienia oraz jego przyczynę.

Linia zmieniła godzinę lotu – co to oznacza?

Przełożenie lotu polega na zmianie godziny odlotu i przylotu przez linię lotniczą albo organizatora podróży. Pasażer najczęściej otrzymuje wiadomość e-mail, SMS lub nowe potwierdzenie rezerwacji.

Jeżeli nadal ma zostać wykonany ten sam lot, z tym samym numerem oraz bez zmiany lotniska wylotu i przylotu, sytuacja może zostać zakwalifikowana jako opóźnienie lotu.

Samo wysłanie nowego biletu lub potwierdzenia nie pozwala linii jednostronnie zmienić godziny, od której liczone jest opóźnienie.

Inaczej może być, gdy:

• zmieniono numer lotu,
• pierwotne połączenie w ogóle nie zostało wykonane,
• pasażera przeniesiono na inny lot,
• zmieniono lotnisko wylotu albo przylotu,
• zaproponowano zupełnie nową trasę podróży.

W takich przypadkach trzeba sprawdzić, czy nie doszło do odwołania lotu albo zmiany planu podróży.

Co orzekł TSUE w sprawie C-558/24?

Sprawa dotyczyła czterech pasażerów lecących linią Corendon Airlines z Monachium do Antalyi.

Nowe potwierdzenie rezerwacji wysłano pasażerom dzień przed podróżą. Linia twierdziła, że opóźnienie powinno być liczone od nowej godziny przylotu, czyli od 15:20.

W takim wariancie opóźnienie wynosiłoby 2 godziny i 56 minut. Pasażerowie nie przekroczyliby więc progu 3 godzin.

TSUE nie zgodził się z takim sposobem liczenia.

W analizowanej sprawie opóźnienie wyniosło zatem 3 godziny i 56 minut:

18:16 – 14:20 = 3 godziny i 56 minut.

W postępowaniu krajowym dochodzono łącznie 1600 EUR, czyli po 400 EUR dla każdego z czterech pasażerów. TSUE nie zasądzał jednak bezpośrednio pieniędzy. Odpowiedział na pytanie prawne dotyczące sposobu liczenia opóźnienia.

Jak liczyć opóźnienie po przełożeniu lotu?

Stosujemy następujący wzór:

Faktyczna godzina przylotu – pierwotnie planowana godzina przylotu = długość opóźnienia.

Nie należy zastępować pierwotnej godziny czasem wpisanym później w:

• nowym potwierdzeniu rezerwacji,
• wiadomości od przewoźnika,
• aplikacji linii lotniczej,
• dokumencie przesłanym przez biuro podróży.

Faktyczny czas przylotu nie zawsze oznacza moment dotknięcia pasa startowego. Zgodnie z orzecznictwem TSUE chodzi co do zasady o moment otwarcia co najmniej jednych drzwi samolotu, gdy pasażerowie mogą opuścić pokład.

Kiedy przysługuje odszkodowanie za przełożony lot?

Odszkodowanie może przysługiwać, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:

• pasażer miał potwierdzoną rezerwację,
• lot podlega rozporządzeniu 261/2004,
• pasażer dotarł do miejsca docelowego co najmniej 3 godziny po pierwotnie planowanej godzinie,
• przyczyna opóźnienia leżała po stronie przewoźnika albo nie została skutecznie wykazana jako nadzwyczajna okoliczność,
• pasażer prawidłowo stawił się do odprawy i nie spóźnił się na lot z własnej winy.

Kiedy stosuje się rozporządzenie 261/2004?

Rozporządzenie ma zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy:

• lot rozpoczyna się na lotnisku znajdującym się w Unii Europejskiej, niezależnie od siedziby przewoźnika, albo
• lot rozpoczyna się poza UE i kończy w UE, a wykonuje go przewoźnik unijny.

Przykładowo lot z Polski do Turcji podlega unijnym przepisom niezależnie od tego, czy wykonuje go linia unijna, czy przewoźnik spoza UE. Przy locie z Turcji do Polski znaczenie ma już to, czy operującym przewoźnikiem jest linia unijna.

Czy informacja dzień wcześniej pozbawia odszkodowania?

Nie. To właśnie jeden z najważniejszych wniosków z wyroku C-558/24.

W przypadku przełożenia godzin tego samego lotu wcześniejsze poinformowanie pasażera nie powoduje, że opóźnienie zaczyna być liczone od nowej godziny.

Nie należy mieszać tej sytuacji z zasadami dotyczącymi odwołania lotu i terminów 7 lub 14 dni. To dwa różne problemy prawne.

Ile wynosi odszkodowanie za przełożony lot?

Kwota zależy przede wszystkim od długości trasy:

Kwota jest ryczałtowa. Pasażer nie musi udowadniać, że poniósł szkodę dokładnie w wysokości 250, 400 albo 600 EUR.

W określonych przypadkach kwota może zostać zmniejszona o 50%, między innymi w zależności od długości trasy, rozmiaru opóźnienia i zaproponowanej zmiany planu podróży.

Kiedy linia lotnicza nie musi płacić?

Odszkodowanie może nie przysługiwać, gdy:

• opóźnienie względem pierwotnego czasu przylotu było krótsze niż 3 godziny,
• lot nie podlega rozporządzeniu 261/2004,
• pasażer spóźnił się na odprawę albo nie stawił się do wejścia na pokład,
• linia wykaże nadzwyczajne okoliczności, których nie mogła uniknąć mimo podjęcia racjonalnych środków.

Nadzwyczajną okolicznością może być na przykład:

• zamknięcie przestrzeni powietrznej,
• poważne zagrożenie bezpieczeństwa,
• decyzja kontroli ruchu lotniczego,
• warunki pogodowe rzeczywiście uniemożliwiające bezpieczny lot,
• zewnętrzne zdarzenie pozostające poza kontrolą przewoźnika.

Samo użycie w odpowiedzi słów „względy operacyjne” albo „nadzwyczajne okoliczności” nie wystarcza. Linia powinna wskazać konkretną przyczynę oraz wykazać jej związek z opóźnieniem danego lotu.

Problemy z rotacją samolotu, błędy planowania lub zwykłe trudności organizacyjne najczęściej należą do normalnej działalności przewoźnika.

Hotel, posiłki i dodatkowe koszty

Odszkodowanie 250–600 EUR nie jest tym samym co prawo do opieki.

W zależności od czasu oczekiwania i długości trasy przewoźnik może mieć obowiązek zapewnić:

• posiłki i napoje,
• możliwość kontaktu telefonicznego lub elektronicznego,
• hotel, jeżeli konieczny jest nocleg,
• transport między lotniskiem a miejscem zakwaterowania.

Jeżeli linia nie zapewniła należnej opieki, pasażer powinien zachować rachunki za rozsądne i konieczne wydatki. Koszt luksusowego hotelu, alkoholu albo przejazdu znacznie droższego niż konieczny może zostać zakwestionowany.

Z praktyki kancelarii

Najczęstsze błędy pasażerów

• liczenie opóźnienia od godziny z nowego potwierdzenia,
• usunięcie pierwotnego biletu lub wiadomości z rezerwacją,
• żądanie odszkodowania od pośrednika zamiast od przewoźnika wykonującego lot,
• brak wskazania konkretnej kwoty 250, 400 albo 600 EUR,
• brak numeru rezerwacji i numeru lotu,
• przyjęcie vouchera bez sprawdzenia warunków,
• brak rachunków za hotel, posiłki lub transport,
• złożenie do ULC zwykłej skargi zamiast wniosku o postępowanie ADR,
• oczekiwanie kilku lat bez przerwania biegu przedawnienia.

Moja ocena jako pełnomocnika

Wyrok C-558/24 jest korzystny dla pasażerów, ponieważ zamyka prosty sposób obchodzenia przepisów. Przewoźnik nie może przesunąć godziny lotu, wysłać nowego potwierdzenia i na tej podstawie skrócić opóźnienia poniżej 3 godzin.

Warto dochodzić roszczenia, gdy:

• masz pierwotne i nowe potwierdzenie rezerwacji,
• opóźnienie od pierwotnego czasu przylotu przekracza 3 godziny,
• linia powołuje się jedynie na zmianę rozkładu albo względy operacyjne,
• przewoźnik nie przedstawił dowodów nadzwyczajnych okoliczności,
• roszczenie dotyczy kilku pasażerów z jednej rezerwacji.

Pasażerowie najczęściej tracą nie dlatego, że nie mają prawa do pieniędzy, lecz dlatego, że źle opisują żądanie albo nie zachowują dokumentów.

Kiedy nie iść do sądu?

Nie należy od razu kierować sprawy do sądu, jeżeli nie została jeszcze złożona prawidłowa reklamacja do przewoźnika.

Droga sądowa może być nieopłacalna albo przedwczesna, gdy:

• opóźnienie od pierwotnej godziny było wyraźnie krótsze niż 3 godziny,
• rozporządzenie 261/2004 nie obejmuje danego lotu,
• przewoźnik przedstawił wiarygodne dowody zewnętrznej i nieuniknionej przyczyny,
• nie można ustalić numeru lotu, rezerwacji ani pierwotnej godziny przylotu,
• sprawę można najpierw bezpłatnie skierować do właściwego organu ADR.

Odmowa linii nie oznacza jednak automatycznie, że pozew nie ma sensu. Standardowe odpowiedzi przewoźników często nie zawierają żadnych dowodów.

Co zrobić krok po kroku?

1. Zabezpiecz pierwotną rezerwację. Zachowaj wiadomość e-mail, bilet i potwierdzenie z pierwszą godziną przylotu.
2. Zachowaj informację o zmianie. Nie usuwaj nowego potwierdzenia, SMS-a ani wiadomości z aplikacji.
3. Ustal faktyczny czas przylotu. Zapisz godzinę otwarcia drzwi samolotu, wykonaj zdjęcie tablicy albo zachowaj dane z aplikacji.
4. Oblicz opóźnienie od pierwotnego czasu. Nie używaj godziny wskazanej w późniejszym potwierdzeniu.
5. Sprawdź długość trasy. Na tej podstawie ustalisz kwotę 250, 400 albo 600 EUR.
6. Złóż reklamację do przewoźnika wykonującego lot. Wskaż numer rezerwacji, numer lotu, datę, godziny i wysokość żądania.
7. Powołaj się na sprawę C-558/24. Wyjaśnij, że opóźnienie należy liczyć od pierwotnie planowanej godziny przylotu.
8. Zażądaj uzasadnienia odmowy. Jeżeli linia powołuje się na nadzwyczajne okoliczności, poproś o wskazanie przyczyny i dowodów.
9. Skorzystaj z ADR. Po wyczerpaniu reklamacji można wystąpić do właściwego organu pozasądowego rozwiązywania sporów.
10. Rozważ pozew. Jest to zasadne, gdy przewoźnik nadal odmawia mimo kompletnych dokumentów.

W Polsce postępowanie przed Rzecznikiem Praw Pasażerów dotyczy przede wszystkim lotów rozpoczynających się na polskich lotniskach oraz lotów z państw spoza UE do Polski wykonywanych przez przewoźników unijnych. W innych przypadkach właściwy może być organ innego państwa.

Wniosek do Rzecznika trzeba poprzedzić reklamacją do przewoźnika i złożyć przed upływem roku od dnia wykonania albo planowanego wykonania lotu.

Ile trwa i ile kosztuje dochodzenie odszkodowania?

Ile trwa reklamacja?

Zgodnie z informacjami Rzecznika Praw Pasażerów reklamacja powinna zostać rozpatrzona w terminie 30 dni. W praktyce czas zależy od przewoźnika i kompletności zgłoszenia.

Ile trwa postępowanie ADR?

Rzecznik ma 90 dni na przeprowadzenie postępowania od otrzymania kompletnego wniosku. Termin może zostać przedłużony w sprawie szczególnie skomplikowanej. Trzeba również uwzględnić czas oczekiwania na formalne wszczęcie postępowania.

Ile kosztuje reklamacja i ADR?

Samodzielne złożenie reklamacji jest bezpłatne. Rzecznik Praw Pasażerów nie pobiera opłat za prowadzenie postępowania ADR.

Ile kosztuje pozew?

Opłata zależy od wartości dochodzonego roszczenia wyrażonej w złotych. Przy typowym pojedynczym roszczeniu w wysokości 250–600 EUR opłata od pozwu najczęściej wynosi 100 albo 200 zł. Dokładną kwotę trzeba obliczyć według wartości przedmiotu sporu na dzień wniesienia pozwu.

Do kosztów może dojść wynagrodzenie pełnomocnika oraz ryzyko zwrotu kosztów procesu drugiej stronie w razie przegranej.

FAQ – przełożony lot i odszkodowanie

Czy nowe potwierdzenie rezerwacji zmienia planowany czas przylotu?

Nie. Zgodnie z wyrokiem TSUE C-558/24 opóźnienie należy liczyć od godziny przylotu wskazanej w pierwotnej rezerwacji.

Czy informacja o przełożeniu lotu dzień wcześniej odbiera prawo do odszkodowania?

Nie. Samo wcześniejsze poinformowanie pasażera i wystawienie nowego potwierdzenia nie powoduje, że opóźnienie liczy się od nowej godziny.

Czy warto dochodzić odszkodowania za przełożony lot?

Tak, jeżeli opóźnienie względem pierwotnej godziny przylotu wyniosło co najmniej 3 godziny, lot podlega przepisom UE, a linia nie udowodniła nadzwyczajnych okoliczności.

Ile trwa odzyskanie odszkodowania?

Reklamacja powinna zostać rozpatrzona w terminie 30 dni. Postępowanie ADR powinno trwać do 90 dni od otrzymania kompletnego wniosku, ale czas oczekiwania może być dłuższy.

Ile kosztuje dochodzenie odszkodowania?

Reklamacja i postępowanie ADR przed Rzecznikiem Praw Pasażerów są bezpłatne. W sądzie trzeba uiścić opłatę zależną od wartości roszczenia i uwzględnić możliwe koszty pełnomocnika.

Czy przełożony lot zawsze jest tylko opóźnieniem?

Nie. Jeżeli zmieniono numer lotu, lotnisko, trasę albo pierwotne połączenie nie zostało wykonane, zdarzenie może zostać zakwalifikowane jako odwołanie lotu lub zmiana planu podróży.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: odszkodowania i ochrona praw pasażerów
– obszar: Śląsk i cała Polska