Przejdź do treści
kontakt@lukaszoles.pl32 307 70 37Katowice, al. Wojciecha Korfantego 138A lok. 114
Adwokat Łukasz Oleś — strona główna Wspólnik zarządzający BTLA

PFR a zwrot subwencji z Tarczy Finansowej – brak legitymacji czynnej po stronie Funduszu

· Łukasz Oleś

W 2025 roku przed sądami w całej Polsce coraz częściej zapadają wyroki, w których Polski Fundusz Rozwoju (PFR) przegrywa sprawy dotyczące żądania zwrotu subwencji z programu Tarcza Finansowa 1.0. Sąd uznaje bowiem, że PFR – mimo roli operatora programu – nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej.

Brak legitymacji czynnej po stronie PFR – skąd problem?

PFR w ramach Tarczy Finansowej działał jako operator programu rządowego, wykonując zadania powierzone przez Skarb Państwa. Środki wypłacane beneficjentom miały charakter publiczny. Jednak – jak wskazują sądy – brak jest przepisu ustawowego, który przyznawałby PFR własne cywilnoprawne roszczenie o ich zwrot.

Innymi słowy, nawet jeśli PFR twierdzi, że przedsiębiorca nienależnie otrzymał wsparcie, to sam Fundusz nie może żądać jego zwrotu w postępowaniu cywilnym.

Podstawa prawna i konstrukcja programu

Uprawnienia PFR wynikają z ustawy o systemie instytucji rozwoju, uchwał Rady Ministrów oraz umowy powierzenia. Mają one charakter organizacyjny i nie tworzą samodzielnych wierzytelności cywilnoprawnych. Brakuje więc przepisu, który pozwalałby PFR występować jako wierzyciel w sporze z beneficjentem pomocy publicznej.

Zgodnie z zasadą enumeratywności kompetencji – tylko ustawa może nadać PFR takie uprawnienie. Ani Regulamin Tarczy, ani uchwała Rady Ministrów nie stanowią podstawy do przeniesienia wierzytelności z tytułu zwrotu pomocy na Fundusz.

Co mówią sądy? – linia orzecznicza z 2025 roku

W 2025 r. ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów, które oddalają pozwy PFR, uznając brak legitymacji czynnej po stronie Funduszu. Przykłady:

  • SO Warszawa, XX GC 1158/24 (17.04.2025) – Sąd wskazał, że PFR nie ma ustawowej kompetencji do żądania zwrotu pomocy publicznej. Art. 21a ust. 2 ustawy o SIR określa jedynie obowiązki sprawozdawcze, nie zaś uprawnienie do dochodzenia należności.
  • SO Warszawa, XX GC 759/24 (5.03.2025) – brak legitymacji wynika z zasady pierwszeństwa prawa unijnego. Zwrot pomocy publicznej może egzekwować wyłącznie Komisja Europejska w porozumieniu z UOKiK, a nie PFR.
  • SO Warszawa, V Ca 575/25 (16.06.2025) – sąd odwoławczy potwierdził, że PFR działał jako operator programu, a nie beneficjent środków, i nie może samodzielnie domagać się ich zwrotu.
  • SO Łódź, XIII Ga 1090/24 (16.09.2025) – sąd wskazał, że środki PFR mają charakter zasobów państwowych i pozostają pod kontrolą Skarbu Państwa, co wyklucza legitymację materialną Funduszu.

Dlaczego PFR nie ma legitymacji czynnej?

W świetle powyższych orzeczeń kluczowe jest to, że PFR nie jest właścicielem środków, a jedynie dysponentem majątku publicznego. Tym samym nie jest też wierzycielem w rozumieniu prawa cywilnego. Zasady zwrotu pomocy publicznej określa ustawa o finansach publicznych (art. 207) oraz ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (PostPomPubU).

Brak wyraźnego przepisu przyznającego PFR uprawnienie do żądania zwrotu oznacza, że ewentualne roszczenia powinny być realizowane przez właściwe organy administracji publicznej – Skarb Państwa lub UOKiK – nie zaś przez sam Fundusz.

Wnioski praktyczne dla przedsiębiorców

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy pozywani przez PFR o zwrot subwencji mogą skutecznie podnosić zarzut braku legitymacji czynnej. Linia orzecznicza z 2025 roku wskazuje, że sądy coraz częściej przychylają się do takiej argumentacji.

Warto jednak pamiętać, że każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy – zwłaszcza pod kątem treści zawartej umowy subwencji oraz korespondencji z PFR.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy PFR może pozywać beneficjentów Tarczy Finansowej?
Coraz częściej sądy uznają, że nie – brak mu legitymacji czynnej.

Co zrobić, jeśli otrzymałem pozew od PFR?
Warto niezwłocznie podnieść zarzut braku legitymacji czynnej i powołać się na wyroki sądów z 2025 roku, zwłaszcza XX GC 1158/24 i V Ca 575/25.

Czy brak legitymacji oznacza, że środki nie podlegają zwrotowi?
Nie – ale ewentualny zwrot może dochodzić właściwy organ publiczny, nie PFR.

Kontakt do kancelarii

Kancelaria reprezentuje przedsiębiorców w sporach z Polskim Funduszem Rozwoju (PFR) oraz w postępowaniach o zwrot subwencji z Tarczy Finansowej 1.0 i 2.0.

tel. 32 307 70 37
kontakt@lukaszoles.pl

Podaj telefon lub e-mail — wystarczy jeden poprawny sposób kontaktu. Jeśli podasz oba, sprawdzimy poprawność obu pól.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?


Zapytaj o tę sprawę

Opinie o współpracy

DOSKONAŁA
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Na podstawie 129 opinii
Opublikowano na Google Google
Jacek Jakubowski profile picture
Jacek Jakubowski
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo miły Pan z ogromną wiedzą, polecam
Opublikowano na Google Google
Monika X profile picture
Monika X
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Porada okazała się bardzo pomocna.
Opublikowano na Google Google
Krystian Kubica profile picture
Krystian Kubica
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Fachowa porada Polecam ! Adwokat 10/10
Opublikowano na Google Google
Sebastian Badeński profile picture
Sebastian Badeński
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo dziękuje Panu Mecenasowi za podpowiedź w sprawie urlopów górniczych. Polecam Pana Mecenasa- profesjonalizm, wyjątkowa wiedza z zakresu zagadnień związanych z górnictwem!
Opublikowano na Google Google
Piotr Greń profile picture
Piotr Greń
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo dziękuję Panu Mecenasowi Łukasz Oleś za pomoc to nietuzinkowy człowiek i prawnik w jednej osobie, który zawsze pomoże.
Opublikowano na Google Google
Anna Długosz profile picture
Anna Długosz
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Serdecznie dziękuję za fachowe i skuteczne poprowadzenie mojej sprawy frankowej. Mecenas Łukasz Oleś wykazał się ogromną wiedzą, doświadczeniem, rzetelnością i pełnym profesjonalizmem. Przez cały czas prowadzenia sprawy czułam, że jestem w dobrych rękach, a w kancelarii zawsze panowała atmosfera spokoju i życzliwości. Słowa uznania należą się również mecenasowi Wiktorowi Jatkiewiczowi, który na każdym etapie postępowania był ogromnym wsparciem. Zawsze błyskawicznie reagował, cierpliwie odpowiadał na wszystkie moje pytania i rozwiewał wszelkie wątpliwości. Z pełnym przekonaniem polecam usługi tej Kancelarii każdemu, kto szuka profesjonalnej, skutecznej i zaangażowanej pomocy prawnej.
Opublikowano na Google Google
Karina kic profile picture
Karina kic
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo polecam współpracę z Panem Mecenasem. Pełen profesjonalizm, ogromna wiedza i indywidualne podejście do klienta. Wszystkie kwestie zostały dokładnie wyjaśnione, a sprawa prowadzona była rzetelnie i z pełnym zaangażowaniem. Świetny kontakt, życzliwość i skuteczność. Zdecydowanie polecam każdemu, kto szuka kompetentnego i godnego zaufania prawnika.
Opublikowano na Google Google
Izabela Kubiak profile picture
Izabela Kubiak
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Wielkie podziękowania dla Kancelarii BTLA, za pomoc w sprawie frankowej, szczególnie dla Pana Wiktora za profesjonalizm, wsparcie w każdym aspekcie dotyczącym sporu z Bankiem. Polecam wszystkim, którzy szukają pomocy prawnej na najwyższym poziomie i na uczciwych warunkach.
Opublikowano na Google Google
Sławomir W profile picture
Sławomir W
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo serdecznie dziękuję kancelarii BTLA za pomoc w sprawie frankowej. Sprawa była dość banalna - chodziło o pomoc w negocjacjach z bankiem. Wiele osób nawet odradzało mi korzystanie z pomocy prawnika w tej sprawie. Ja natomiast jestem bardzo zadowolony z tego, że jednak skorzystałem z pomocy kancelarii BTLA. Szczególne podziękowania kieruję na ręce p. Wiktora Jatkiewicza, który cierpliwie, profesjonalnie i bezstresowo przeprowadził mnie przez całą sprawę.
Kontakt