Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) to narzędzie, dzięki któremu osoba ścigana może zostać zatrzymana w innym kraju Unii Europejskiej i przekazana do Polski. W praktyce oznacza to, że sprawa karna prowadzona w kraju może wywołać natychmiastowy skutek za granicą. ENA nie przesądza jednak o winie ani nie oznacza, że przekazanie nastąpi bez kontroli sądu. Obrona powinna działać równolegle w państwie zatrzymania i w Polsce: ustalić podstawę nakazu, sprawdzić możliwość odmowy lub odroczenia przekazania i nie składać pochopnej zgody.

Najważniejsze

Jeżeli zostałeś zatrzymany na podstawie ENA, nie zgadzaj się automatycznie na przekazanie. Najpierw zażądaj kontaktu z obrońcą i tłumaczem. Trzeba sprawdzić nie tylko treść nakazu, lecz także polską sprawę karną, podstawę pozbawienia wolności, opis czynu, wcześniejsze orzeczenia oraz przesłanki odmowy wykonania nakazu.

Czym jest Europejski Nakaz Aresztowania

Europejski Nakaz Aresztowania jest decyzją sądową wydawaną w jednym państwie Unii Europejskiej w celu zatrzymania osoby znajdującej się w innym państwie członkowskim i jej przekazania. ENA może służyć prowadzeniu postępowania karnego albo wykonaniu prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności.

ENA zastąpił klasyczną procedurę ekstradycyjną w relacjach między państwami Unii Europejskiej. Procedura opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych. Oznacza to, że sąd państwa zatrzymania co do zasady nie rozstrzyga ponownie, czy osoba popełniła zarzucany czyn. Bada przede wszystkim prawidłowość nakazu, warunki przekazania oraz ustawowe przeszkody w jego wykonaniu.

Potoczne określenie „międzynarodowy nakaz aresztowania” nie jest precyzyjne. ENA działa w ramach Unii Europejskiej. Poszukiwania poza UE mogą wymagać odrębnych instrumentów, w tym działań w ramach Interpolu albo klasycznej procedury ekstradycyjnej.

Co oznacza zatrzymanie na podstawie ENA

Zatrzymanie może nastąpić podczas kontroli drogowej, odprawy na lotnisku, kontroli dokumentów, wizyty w urzędzie albo zwykłej interwencji policji. Osoba, która od lat legalnie mieszka i pracuje za granicą, może nie wiedzieć, że w Polsce wydano wobec niej orzeczenie stanowiące podstawę ENA.

Po zatrzymaniu rozpoczynają się dwa powiązane postępowania:

  • w państwie zatrzymania sąd rozstrzyga, czy wykonać ENA i przekazać osobę do Polski,
  • w Polsce nadal istnieje sprawa karna albo postępowanie wykonawcze, z którego wynika nakaz.

To dlatego sam prawnik w państwie zatrzymania często nie wystarczy. Potrzebny jest również obrońca w Polsce, który ustali sygnaturę, treść orzeczeń, etap sprawy i realną możliwość usunięcia przyczyny poszukiwań.

Dwie sprawy wymagają dwóch kierunków obrony

Obrońca za granicą działa przed sądem wykonującym ENA. Obrońca w Polsce pracuje nad sprawą, z której nakaz został wydany. Dopiero połączenie tych działań pozwala ocenić, czy walczyć o odmowę przekazania, odroczenie, uchylenie środka, wznowienie postępowania albo inne rozwiązanie.

Kiedy polski sąd może wydać ENA

W Polsce Europejski Nakaz Aresztowania wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy. W postępowaniu przygotowawczym następuje to na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym lub wykonawczym sąd może działać z urzędu albo na wniosek właściwego sądu rejonowego.

ENA może zostać wydany, gdy istnieje podejrzenie, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów przebywa w innym państwie Unii Europejskiej. Nakaz musi opierać się na podlegającym wykonaniu orzeczeniu sądu i powinien zawierać między innymi dane osoby, opis czynu, kwalifikację prawną oraz informację o grożącej lub orzeczonej karze.

Polski sąd nie powinien wydawać ENA automatycznie. Wydanie nakazu jest niedopuszczalne, jeżeli nie wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości. Nie można go również wydać w związku z postępowaniem o czyn zagrożony karą pozbawienia wolności do roku ani w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze do czterech miesięcy.

W praktyce trzeba więc sprawdzić nie tylko formalne progi, ale również proporcjonalność. Znaczenie mogą mieć rodzaj czynu, wysokość pozostałej kary, czas od zdarzenia, dotychczasowy przebieg postępowania i możliwość zastosowania mniej dolegliwego rozwiązania.

ENA, SIS, Interpol i list gończy – czym się różnią

Te pojęcia są często mylone, choć oznaczają różne instrumenty:

  • Europejski Nakaz Aresztowania – decyzja sądowa służąca zatrzymaniu i przekazaniu osoby pomiędzy państwami UE.
  • SIS – System Informacyjny Schengen, w którym może zostać umieszczony wpis dotyczący osoby poszukiwanej.
  • List gończy – krajowy środek poszukiwania osoby ukrywającej się przed organami ścigania lub wymiarem sprawiedliwości.
  • Czerwona nota Interpolu – międzynarodowy komunikat kierowany do państw członkowskich Interpolu, który nie jest samodzielnym wyrokiem ani uniwersalnym nakazem aresztowania.
  • Ekstradycja – procedura wydania osoby między państwami, stosowana przede wszystkim poza systemem ENA.

W Polsce zatrzymanie osoby objętej ENA może nastąpić również na podstawie wpisu w SIS albo w bazie danych Interpolu. Nie oznacza to jednak, że ENA i czerwona nota są tym samym dokumentem.

Procedura ENA – krok po kroku

  1. Wydanie decyzji w sprawie krajowej. Musi istnieć orzeczenie sądu stanowiące podstawę pozbawienia wolności, na przykład postanowienie o tymczasowym aresztowaniu albo prawomocny wyrok podlegający wykonaniu.
  2. Wydanie ENA przez sąd okręgowy. Nakaz zawiera dane osoby, opis czynu, kwalifikację prawną, informacje o orzeczeniu i karze.
  3. Przekazanie informacji do właściwych systemów. W zależności od sytuacji informacja może trafić do SIS, organów państwa wykonania albo kanałów współpracy policyjnej.
  4. Zatrzymanie w innym państwie UE. Osoba powinna zostać poinformowana o podstawie zatrzymania, prawie do obrońcy, tłumacza i możliwości wyrażenia zgody na przekazanie.
  5. Posiedzenie sądu w państwie zatrzymania. Sąd bada nakaz, stanowisko prokuratury, argumenty obrony i przesłanki odmowy.
  6. Decyzja o przekazaniu albo odmowie. Możliwe jest również odroczenie przekazania, uzależnienie go od określonych gwarancji lub czasowe przekazanie.
  7. Transport do państwa wydania ENA. Po prawomocnej decyzji właściwe służby ustalają termin i sposób przekazania.

Jeżeli ENA jest wykonywany w Polsce, postanowienie sądu okręgowego powinno zostać wydane w terminie 40 dni od zatrzymania, a w razie zgody na przekazanie – w terminie 3 dni od złożenia oświadczenia. Całe postępowanie powinno zakończyć się prawomocnie w terminie 60 dni od zatrzymania albo 10 dni od wyrażenia zgody. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin może zostać przedłużony o kolejne 30 dni. Po prawomocnym postanowieniu przekazanie powinno nastąpić co do zasady w ciągu 10 dni.

Co zrobić w pierwszych godzinach po zatrzymaniu

  1. Nie składaj pochopnej zgody na przekazanie. Najpierw trzeba poznać pełną treść nakazu i skutki oświadczenia.
  2. Zażądaj kontaktu z obrońcą. Potrzebny jest prawnik w państwie zatrzymania oraz obrońca w Polsce.
  3. Zażądaj tłumacza. Nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz.
  4. Poinformuj bliską osobę. Rodzina powinna przekazać obrońcy dane zatrzymanego, miejsce zatrzymania i nazwę organu prowadzącego czynności.
  5. Nie wyjaśniaj sprawy karnej bez przygotowania. Posiedzenie dotyczące ENA nie jest miejscem na spontaniczne opowiadanie całej historii zarzutu.
  6. Zabezpiecz dokumenty. Przydatne mogą być dokumenty medyczne, informacje o dzieciach, zatrudnieniu, miejscu zamieszkania, toczących się postępowaniach i wcześniejszych orzeczeniach.
  7. Ustal polską sygnaturę. Bez niej trudno szybko dotrzeć do akt i podstawy wydania ENA.
Największy błąd

Najpoważniejszym błędem jest wyrażenie zgody na przekazanie tylko dlatego, że policjant lub tłumacz mówi, że „tak będzie szybciej”. Szybciej nie zawsze oznacza korzystniej. Zgoda może skrócić postępowanie do kilku dni i ograniczyć czas na zgromadzenie dokumentów oraz przygotowanie obrony.

Czy zgadzać się na przekazanie do Polski

Zgoda na przekazanie nie zawsze jest błędem. Bywa racjonalna, gdy osoba chce szybko wrócić do Polski, sprawa jest znana obrońcy, nie istnieją realne podstawy odmowy, a dalszy pobyt w zagranicznym areszcie nie ma sensu.

Nie należy jednak podejmować tej decyzji przed analizą:

  • celu wydania ENA,
  • treści zarzutów lub wyroku,
  • podstawy pozbawienia wolności,
  • możliwości odmowy albo odroczenia przekazania,
  • warunków wykonywania kary,
  • zasady specjalności,
  • skutków procesowych zgody według prawa państwa zatrzymania.

Jeżeli ENA jest wykonywany w Polsce, zgoda na przekazanie złożona do protokołu nie może zostać cofnięta. Osobno można wyrazić zgodę na rezygnację z ochrony wynikającej z zasady specjalności.

Na czym polega zasada specjalności

Co do zasady osoba przekazana na podstawie ENA nie powinna być ścigana ani pozbawiona wolności za inne wcześniejsze czyny niż te, które stanowiły podstawę przekazania. Od tej zasady istnieją wyjątki. Dlatego zgoda na jej niestosowanie powinna być składana dopiero po analizie wszystkich postępowań i wyroków dotyczących osoby ściganej.

Jak się bronić przed przekazaniem na podstawie ENA

Skuteczna obrona nie polega wyłącznie na powiedzeniu sądowi, że osoba jest niewinna. Sąd wykonujący ENA zasadniczo nie prowadzi ponownie procesu dotyczącego zarzutu. Trzeba wskazać konkretną przeszkodę prawną, brak formalny, naruszenie praw albo okoliczność uzasadniającą odroczenie lub zastosowanie gwarancji.

1. Weryfikacja podstawy ENA w Polsce

Obrońca powinien ustalić, jakie orzeczenie stanowi podstawę nakazu, czy nadal obowiązuje, czy zostało prawidłowo doręczone, czy osoba wiedziała o postępowaniu i czy istnieje możliwość jego zaskarżenia, uchylenia albo zmiany.

2. Sprawdzenie tożsamości i opisu czynu

Błędy w danych osobowych, niepełny opis czynu, rozbieżności w datach lub kwalifikacji prawnej mogą wymagać uzupełnienia nakazu. Nie każdy brak prowadzi automatycznie do odmowy, ale może mieć znaczenie dla oceny zakresu ENA.

3. Weryfikacja wcześniejszych orzeczeń

Trzeba sprawdzić, czy za ten sam czyn nie zapadło już prawomocne orzeczenie w Polsce albo innym państwie. Zakaz ponownego sądzenia za ten sam czyn może stanowić obowiązkową przeszkodę wykonania nakazu.

4. Ocena podwójnej karalności

W części spraw sąd bada, czy zachowanie opisane w ENA stanowi przestępstwo również według prawa państwa wykonania. Przy określonych kategoriach poważnych przestępstw badanie podwójnej karalności może być wyłączone.

5. Naruszenie praw człowieka

Samo ogólne twierdzenie, że warunki w zakładach karnych są złe albo że wymiar sprawiedliwości działa nieprawidłowo, zwykle nie wystarczy. Obrona powinna wykazać realne i indywidualne ryzyko dotyczące konkretnej osoby, jednostki penitencjarnej, stanu zdrowia albo przebiegu postępowania.

6. Wyrok wydany pod nieobecność

Jeżeli ENA służy wykonaniu kary orzeczonej bez udziału oskarżonego, trzeba zbadać sposób zawiadomienia o rozprawie, udział obrońcy oraz możliwość uzyskania nowego postępowania po przekazaniu.

7. Wykonanie kary w państwie zamieszkania

W sprawach dotyczących wykonania prawomocnej kary niekiedy możliwe jest przejęcie jej wykonania przez państwo, w którym osoba mieszka. W polskim postępowaniu szczególne znaczenie ma obywatelstwo, miejsce zamieszkania i stały pobyt osoby ściganej.

8. Odroczenie przekazania

Przekazanie może zostać odroczone między innymi z powodu toczącego się postępowania albo wykonywania kary w państwie zatrzymania. Poważny stan zdrowia może uzasadniać przesunięcie faktycznego przekazania, choć nie zawsze prowadzi do trwałej odmowy.

Kiedy można odmówić wykonania ENA

Przesłanki odmowy zależą od prawa państwa, w którym zatrzymano osobę. Jeżeli polski ENA jest wykonywany za granicą, to sąd tego państwa stosuje własne przepisy wdrażające unijną decyzję ramową. Nie można więc automatycznie przenosić polskiej listy przesłanek na każdą sprawę prowadzoną w innym kraju.

Obowiązkowe podstawy odmowy w polskim postępowaniu

Gdy Polska wykonuje ENA wydany przez inne państwo UE, odmowa może być obowiązkowa między innymi wtedy, gdy:

  • czyn podlega amnestii przy jurysdykcji polskich sądów,
  • za ten sam czyn zapadło już prawomocne orzeczenie i kara została wykonana, jest wykonywana albo nie może być wykonana,
  • zapadło już prawomocne orzeczenie o przekazaniu osoby do innego państwa UE,
  • osoba ze względu na wiek nie ponosi odpowiedzialności karnej według prawa polskiego,
  • wykonanie nakazu naruszałoby prawa i wolności człowieka i obywatela,
  • nakaz wydano w związku z przestępstwem popełnionym bez użycia przemocy z przyczyn politycznych.

Fakultatywne podstawy odmowy

Sąd może odmówić wykonania ENA między innymi wtedy, gdy:

  • czyn nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego, a nie zachodzi wyjątek wyłączający badanie podwójnej karalności,
  • w Polsce toczy się postępowanie o ten sam czyn,
  • w Polsce wydano wcześniej prawomocne orzeczenie kończące sprawę,
  • nastąpiło przedawnienie, a czyn podlegał jurysdykcji polskich sądów,
  • czyn został popełniony w całości lub w części na terytorium Polski,
  • w państwie wydania można orzec dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości ubiegania się o skrócenie kary,
  • kara została orzeczona pod nieobecność osoby, a nie zapewniono wymaganych gwarancji.

Każda z tych przesłanek ma własne warunki. Samo wystąpienie jednej okoliczności nie zawsze wystarcza. Konieczne jest odniesienie jej do treści nakazu, dokumentów i prawa właściwego dla państwa wykonania.

Polski obywatel lub osoba stale mieszkająca w Polsce

Jeżeli ENA wydano w celu wykonania kary wobec obywatela polskiego, który nie zgadza się na przekazanie, nakaz nie podlega wykonaniu w Polsce, a sąd może przejąć wykonanie kary. Możliwość odmowy może dotyczyć również osoby mającej miejsce zamieszkania albo stale przebywającej w Polsce.

Od 16 lipca 2026 r. przepisy dotyczące warunku odesłania do Polski po zakończeniu postępowania w państwie wydania obejmują nie tylko obywateli polskich i osoby korzystające z azylu, ale również osoby mające miejsce zamieszkania lub stale przebywające w Polsce.

Jakie prawa ma osoba zatrzymana na podstawie ENA

Osoba zatrzymana powinna zostać poinformowana o treści nakazu i możliwości wyrażenia zgody na przekazanie. Przysługuje jej również prawo do:

  • pomocy obrońcy w państwie zatrzymania,
  • ustanowienia prawnika w państwie, które wydało ENA,
  • tłumacza i tłumaczenia najważniejszych dokumentów,
  • informacji o prawach procesowych,
  • odmowy składania wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania,
  • poinformowania osoby bliskiej,
  • kontaktu z organem konsularnym,
  • pomocy medycznej,
  • pomocy prawnej z urzędu, jeżeli spełnione są ustawowe warunki,
  • udziału obrońcy w posiedzeniu dotyczącym przekazania.

Osoba, która nie zna języka postępowania, ma prawo do tłumacza oraz do pisemnego tłumaczenia ENA. Powinna również otrzymać pisemną informację o przysługujących jej prawach.

Czy zdrowie, rodzina i praca mogą zatrzymać przekazanie

Poważny stan zdrowia, opieka nad dziećmi, ciąża, niepełnosprawność, wieloletni pobyt za granicą albo stałe zatrudnienie mogą mieć znaczenie. Nie są jednak automatyczną podstawą do uchylenia ENA.

Dokumenty dotyczące sytuacji osobistej mogą służyć między innymi do:

  • wykazania indywidualnego ryzyka naruszenia praw człowieka,
  • wnioskowania o odroczenie przekazania,
  • ubiegania się o łagodniejszy środek zapobiegawczy,
  • wykazania trwałego związku z państwem zamieszkania,
  • przejęcia wykonania kary przez państwo pobytu,
  • uzyskania gwarancji powrotu po zakończeniu postępowania.

Największe znaczenie mają aktualne i konkretne dokumenty: pełna historia leczenia, opinie lekarzy, informacje o koniecznej terapii, orzeczenia dotyczące dzieci, umowy o pracę, potwierdzenie miejsca zamieszkania i dokumenty potwierdzające rzeczywistą opiekę nad bliskimi.

Z praktyki kancelarii

Sytuacja: do kancelarii trafiają rodziny osób zatrzymanych za granicą, które wiedzą jedynie, że zatrzymanie ma związek z Polską.

Najczęstszy błąd: skupienie całej uwagi na sądzie zagranicznym bez ustalenia, jaka sprawa i jakie orzeczenie są podstawą ENA.

Działanie: obrońca w Polsce ustala sąd, sygnaturę, etap postępowania, treść zarzutów lub wyroku oraz obowiązujący środek izolacyjny. Równolegle prawnik w państwie zatrzymania otrzymuje dokumenty potrzebne do podniesienia konkretnych argumentów.

Efekt: obrona przestaje działać na podstawie domysłów. Można świadomie zdecydować, czy walczyć o odmowę przekazania, zabiegać o odroczenie, przejęcie wykonania kary, gwarancje procesowe czy szybki powrót do Polski.

Najczęstsze błędy w sprawach ENA

  • Natychmiastowa zgoda na przekazanie. Zatrzymany chce jak najszybciej wyjść z zagranicznego aresztu, ale zgoda nie oznacza zwolnienia.
  • Brak obrońcy w Polsce. Prawnik zagraniczny nie zawsze ma szybki dostęp do polskich akt i orzeczeń.
  • Opowiadanie o całej sprawie podczas pierwszego przesłuchania. Nieprzygotowane wyjaśnienia mogą zostać później wykorzystane.
  • Mylenie ENA z czerwoną notą Interpolu. To różne instrumenty i wymagają innej strategii.
  • Budowanie obrony wyłącznie na sytuacji rodzinnej. Sama praca, kredyt lub dzieci rzadko wystarczą do odmowy.
  • Przekazywanie niepełnych dokumentów medycznych. Ogólne zaświadczenie jest słabsze niż pełna dokumentacja i konkretna opinia lekarza.
  • Próba rozstrzygnięcia winy przed sądem wykonującym ENA. Ten sąd zwykle nie prowadzi procesu dotyczącego samego zarzutu.
  • Brak analizy zasady specjalności. Zgoda na jej wyłączenie może rozszerzyć ryzyko związane z innymi sprawami.
  • Ukrywanie innych postępowań przed obrońcą. Prawnik musi znać wszystkie wyroki, zarzuty i poszukiwania.

Moja ocena jako obrońcy

W sprawie ENA czas działa przeciwko osobie zatrzymanej. Najwięcej traci się w pierwszych dniach, gdy rodzina szuka przypadkowych informacji, a zatrzymany podejmuje decyzje bez znajomości polskich akt.

Warto walczyć o odmowę przekazania wtedy, gdy istnieje konkretna podstawa prawna: wcześniejsze prawomocne orzeczenie, problem podwójnej karalności, wyrok zaoczny bez wymaganych gwarancji, przedawnienie, indywidualne ryzyko naruszenia praw człowieka albo możliwość wykonania kary w państwie zamieszkania.

Nie warto natomiast obiecywać, że ENA zostanie zablokowany wyłącznie dlatego, że osoba od wielu lat mieszka za granicą, ma rodzinę i pracę. Te okoliczności są ważne, ale muszą zostać połączone z właściwą podstawą prawną i dokumentami.

Kiedy NIE iść do sądu

W postępowaniu dotyczącym ENA nie ma bezpiecznej strategii polegającej na unikaniu sądu. Osoba zatrzymana jest zazwyczaj doprowadzana na posiedzenie, a niestawiennictwo nie zatrzyma procedury.

Nie należy natomiast samodzielnie składać przypadkowych wniosków ani prowadzić sporu o winę przed sądem wykonującym nakaz. Najpierw trzeba ustalić, czego dotyczy ENA i jakie argumenty ten sąd może rzeczywiście rozpoznać. Jeżeli nie ma realnych podstaw odmowy, lepszym rozwiązaniem może być szybkie uregulowanie sprawy w Polsce zamiast przedłużania pobytu w zagranicznym areszcie.

Co zrobić krok po kroku

  1. Ustal dokładne miejsce zatrzymania i organ prowadzący czynności.
  2. Zapisz datę i godzinę zatrzymania.
  3. Uzyskaj numer sprawy zagranicznej i kopię ENA, jeśli jest dostępna.
  4. Skontaktuj obrońcę w państwie zatrzymania.
  5. Ustanów obrońcę w Polsce.
  6. Ustal sygnaturę polskiej sprawy i sąd, który wydał ENA.
  7. Sprawdź podstawę pozbawienia wolności i aktualność orzeczenia.
  8. Zbierz dokumenty dotyczące zdrowia, rodziny, pracy i miejsca pobytu.
  9. Przeanalizuj przesłanki odmowy, odroczenia i przejęcia wykonania kary.
  10. Dopiero po analizie zdecyduj, czy wyrazić zgodę na przekazanie.
  11. Ustal, czy zgoda obejmuje również rezygnację z zasady specjalności.
  12. Przygotuj działania po ewentualnym przekazaniu do Polski.

Ile trwa i ile kosztuje sprawa dotycząca ENA

Ile trwa procedura

W Polsce postępowanie powinno zakończyć się prawomocnie w terminie 60 dni od zatrzymania. Po wyrażeniu zgody termin wynosi co do zasady 10 dni. W szczególnie uzasadnionych przypadkach może dojść do przedłużenia o kolejne 30 dni. Sama decyzja pierwszej instancji powinna zostać wydana w terminie 40 dni, a przy zgodzie – w terminie 3 dni.

Rzeczywisty czas zależy od państwa zatrzymania, kompletności dokumentów, tłumaczeń, wniesienia środka odwoławczego, konieczności uzyskania dodatkowych informacji oraz stanu zdrowia osoby ściganej.

Ile kosztuje obrona

Nie ma jednej stawki dla każdej sprawy ENA. Koszt zależy od liczby postępowań, etapu sprawy, zakresu akt, konieczności współpracy z zagranicznym prawnikiem, liczby posiedzeń i tłumaczeń.

Najczęściej oddzielnie rozliczana jest pomoc obrońcy w Polsce i prawnika działającego w państwie zatrzymania. Przed rozpoczęciem działań warto ustalić dokładny zakres zlecenia: analizę akt, kontakt z zagranicznym pełnomocnikiem, udział w polskim postępowaniu i działania po przekazaniu.

Europejski Nakaz Aresztowania – najczęstsze pytania

Czy ENA oznacza automatyczne przekazanie do Polski?

Nie. O przekazaniu decyduje sąd państwa, w którym zatrzymano osobę. Sąd bada nakaz i ustawowe przeszkody w jego wykonaniu. ENA jest jednak oparty na zasadzie wzajemnego uznawania, dlatego odmowa wymaga konkretnej podstawy.

Czy warto zgodzić się na przekazanie?

To zależy od sprawy. Zgoda może skrócić pobyt w zagranicznym areszcie, ale ogranicza czas na przygotowanie obrony. Przed jej złożeniem trzeba sprawdzić podstawy odmowy, sytuację w Polsce i skutki dotyczące zasady specjalności.

Ile trwa postępowanie ENA?

Bez zgody powinno ono zakończyć się co do zasady w ciągu 60 dni od zatrzymania. Przy zgodzie termin wynosi zasadniczo 10 dni. W szczególnych przypadkach możliwe jest przedłużenie.

Ile kosztuje pomoc prawna w sprawie ENA?

Koszt jest ustalany indywidualnie. Zależy między innymi od etapu sprawy, liczby państw, zakresu akt, liczby posiedzeń, tłumaczeń oraz konieczności współpracy z zagranicznym prawnikiem.

Czy choroba może zablokować przekazanie?

Poważny stan zdrowia może uzasadniać odroczenie przekazania albo szczególne gwarancje. Trwała odmowa wymaga jednak spełnienia warunków określonych przez prawo państwa wykonującego ENA.

Czy sąd zagraniczny ocenia, czy jestem niewinny?

Co do zasady nie prowadzi on ponownie procesu dotyczącego zarzutu. Bada przede wszystkim prawidłowość ENA, przesłanki odmowy, prawa osoby ściganej i warunki przekazania.

Czy ENA działa poza Unią Europejską?

Nie jako instrument unijny. Poza UE poszukiwania i wydanie osoby mogą wymagać zastosowania Interpolu, umowy międzynarodowej albo klasycznej procedury ekstradycyjnej.

Czy obywatel polski może zostać przekazany innemu państwu UE?

Tak, obywatelstwo samo w sobie nie wyklucza przekazania. W określonych sytuacjach możliwe jest jednak uzależnienie przekazania od powrotu do Polski w celu wykonania ewentualnej kary albo przejęcie wykonania już orzeczonej kary.

Podsumowanie

Europejski Nakaz Aresztowania pozwala szybko zatrzymać osobę w innym państwie Unii Europejskiej, ale nie usuwa prawa do obrony. Najważniejsze jest natychmiastowe ustalenie polskiej sprawy, uzyskanie treści nakazu i skoordynowanie działań prawników w obu państwach.

Nie każda sprawa daje podstawę do odmowy przekazania. Możliwe są jednak również inne rozwiązania: odroczenie, gwarancje procesowe, wykonanie kary w państwie zamieszkania, uchylenie przyczyny poszukiwań albo świadoma zgoda na szybkie przekazanie.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: prawo karne, Europejski Nakaz Aresztowania i sprawy transgraniczne
– obszar: Śląsk i cała Polska

Potrzebujesz pomocy?
📞 32 307 70 37
📩 kontakt@btla.eu

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?