Jakie kwestie podatkowe mogą dotknąć konkubentów przy wspólnym zakupie mieszkania?
Osoby pozostające w konkubinacie często decydują się na wspólne inwestycje, w tym zakup nieruchomości. Brak regulacji prawnych zbliżonych do tych, które obowiązują w małżeństwie, może jednak prowadzić do nieoczekiwanych konsekwencji podatkowych. Jednym z największych problemów jest uznanie współfinansowania zakupu mieszkania przez jednego z konkubentów za darowiznę, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku od spadków i darowizn.
Czy przekazanie środków na zakup mieszkania przez konkubenta jest darowizną?
Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, darowizna to nieodpłatne przysporzenie na rzecz innej osoby, kosztem majątku darczyńcy. Problem pojawia się, gdy jeden z konkubentów przekazuje drugiemu środki na zakup mieszkania, które zostaje nabyte wyłącznie na własność obdarowanego. Organy podatkowe w takich sytuacjach często uznają, że nastąpiło bezzwrotne przekazanie środków, co spełnia definicję darowizny i podlega opodatkowaniu.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2024 r., sygn. III FSK 1463/22, sąd uznał, że jeśli konkubina przekazuje środki na rachunek partnera, a następnie są one wykorzystane na zakup nieruchomości, której właścicielem zostaje wyłącznie obdarowany, to wypełnia to przesłanki darowizny podlegającej opodatkowaniu. W sprawie tej kobieta przekazała 41 000 zł na zakup mieszkania, a organy podatkowe stwierdziły, że było to bezzwrotne przysporzenie na rzecz konkubenta, co skutkowało nałożeniem obowiązku podatkowego.
Jak uniknąć problemów podatkowych przy zakupie nieruchomości przez konkubentów?
Istnieje kilka sposobów, aby uniknąć uznania współfinansowania zakupu mieszkania przez konkubenta za darowiznę:
- nabycie nieruchomości na współwłasność – wówczas środki wpłacone przez jednego z partnerów nie będą traktowane jako darowizna, lecz jako udział we wspólnym majątku,
- spisanie umowy pożyczki – jeśli środki są przekazywane z zamiarem ich zwrotu, warto sporządzić umowę pożyczki, co może wykluczyć zakwalifikowanie przekazania jako darowizny,
- podpisanie umowy o nakłady – można zawrzeć umowę, w której zostanie określone, że środki przeznaczone na zakup mieszkania stanowią nakład, który w przyszłości będzie podlegał rozliczeniu,
- uregulowanie praw konkubenta do nieruchomości – np. poprzez umowę dożywotniego użytkowania lub inny zapis zabezpieczający jego interesy.
NSA w przywołanym wyroku podkreślił, że w przypadku konkubinatu nie można stosować domniemania wspólności majątkowej, które przysługuje małżonkom. To oznacza, że w razie braku stosownych umów i dowodów potwierdzających, że przekazane środki miały charakter inny niż bezzwrotne świadczenie, organy podatkowe mogą je uznać za darowiznę.
Jak adwokat może pomóc w uniknięciu problemów podatkowych?
Adwokat specjalizujący się w prawie rodzinnym i podatkowym może pomóc konkubentom w zabezpieczeniu ich interesów w następujący sposób:
- doradzić w zakresie wyboru najlepszej formy własności nieruchomości,
- przygotować odpowiednie umowy, np. pożyczki, o nakłady lub współwłasności,
- reprezentować klienta przed organami podatkowymi w razie zakwestionowania charakteru transakcji,
- pomóc w sporządzeniu odwołania od decyzji urzędu skarbowego i reprezentować klienta w postępowaniu sądowym.
Planowanie zakupu nieruchomości przez konkubentów wymaga uwzględnienia konsekwencji podatkowych i odpowiedniego zabezpieczenia ich praw, co może zapobiec przyszłym sporom z organami skarbowymi.
tel. 32 307 01 77
kontakt@lukaszoles.pl
