Zgłoszenie szkody do JSW — procedura krok po kroku

Procedura zgłoszenia szkody do JSW zaczyna się od pisemnego wniosku skierowanego do właściwej kopalni. Następnie JSW weryfikuje, czy nieruchomość znajduje się w zasięgu wpływów eksploatacji, może przeprowadzić oględziny, sporządza protokół i przedstawia stanowisko dotyczące naprawy szkody. Sprawa może zakończyć się ugodą, wykonaniem robót przez przedsiębiorcę albo wypłatą środków na naprawę. Jeśli JSW odmawia odpowiedzialności, pomija część uszkodzeń lub proponuje zbyt wąski zakres prac, po wyczerpaniu postępowania ugodowego można skierować sprawę do sądu.

Aktualizacja: 30 września 2026 r. Poniżej opisujemy aktualną procedurę dotyczącą szkód powodowanych ruchem zakładów górniczych należących do Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A.

Kto może zgłosić szkodę górniczą do JSW?

Zgodnie z procedurą opublikowaną przez JSW wniosek może złożyć właściciel uszkodzonego obiektu, osoba przez niego upoważniona albo osoba posiadająca inny tytuł prawny do nieruchomości. Może to być więc między innymi właściciel domu, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub pełnomocnik działający na podstawie upoważnienia.

Przy współwłasności trzeba od początku ustalić, kto będzie reprezentował pozostałych właścicieli. Brak podpisów albo właściwego pełnomocnictwa może opóźnić oględziny i zawarcie ugody.

Jak zgłosić szkodę do JSW krok po kroku?

Krok 1. Udokumentuj szkodę przed rozpoczęciem napraw

Najpierw przygotuj materiał pokazujący rzeczywisty stan nieruchomości. Zrób zdjęcia ogólne i zbliżenia. Przy pęknięciach warto przyłożyć miarkę albo inny punkt odniesienia. Zapisz datę zauważenia uszkodzenia oraz okoliczności, które mu towarzyszyły, na przykład odczuwalny wstrząs, nagłe zakleszczenie drzwi albo pojawienie się nowych rys po wcześniejszym remoncie.

Udokumentuj nie tylko największe pęknięcie. Sprawdź również piwnicę, fundamenty, posadzki, stropy, schody, elewację, ogrodzenie, garaż, instalacje oraz nawierzchnie wokół budynku. Szkoda górnicza rzadko ogranicza się do jednego widocznego miejsca.

Krok 2. Ustal właściwą kopalnię JSW

Wniosek powinien trafić do zakładu odpowiedzialnego za teren, na którym znajduje się uszkodzona nieruchomość. JSW prowadzi obecnie działalność w czterech kopalniach:

• KWK Borynia-Zofiówka;
• KWK Budryk;
• KWK Knurów-Szczygłowice;
• KWK Pniówek.

Nie wybieraj kopalni wyłącznie na podstawie nazwy miasta. Granice obszarów górniczych nie zawsze pokrywają się z granicami gmin, a na jeden teren mogły oddziaływać różne zakłady. JSW udostępnia mapę obszarów górniczych i dane właściwych zakładów.

Jeżeli nie wiesz, kto odpowiada za szkodę, przeczytaj również poradnik: jak ustalić odpowiedzialną kopalnię JSW.

Krok 3. Przygotuj pisemny wniosek

Według procedury JSW postępowanie rozpoczyna pisemny wniosek złożony osobiście w odpowiednim zakładzie albo przesłany za pośrednictwem operatora pocztowego. Najbezpieczniej przygotować dwa egzemplarze. Na kopii składanej osobiście poproś o potwierdzenie wpływu. Przy wysyłce zachowaj potwierdzenie nadania i doręczenia.

Nie opieraj całej sprawy wyłącznie na zwykłej wiadomości e-mail. Może ona pomóc w kontakcie i przesłaniu dodatkowych zdjęć, ale nie daje tak pewnego dowodu zgłoszenia roszczenia jak podpisany wniosek z potwierdzeniem doręczenia.

Wniosek powinien pozwolić zidentyfikować:

• wnioskodawcę i jego tytuł do nieruchomości;
• adres nieruchomości oraz numer działki;
• rodzaj uszkodzonego obiektu;
• datę zauważenia szkody;
• wszystkie znane uszkodzenia;
• żądanie naprawienia szkody;
• dane umożliwiające umówienie oględzin;
• załączniki, w tym fotografie i dokument potwierdzający tytuł prawny.

JSW publikuje osobne formularze dotyczące szkód w budynkach i budowlach oraz szkód w gruntach, zasiewach i uprawach. Dostępne są także formularze dotyczące informacji górniczo-geologicznej oraz zwrotu kosztów zabezpieczeń. Aktualne formularze można sprawdzić na oficjalnej stronie JSW.

Szczegółową listę załączników opisujemy osobno w artykule: jakie dokumenty dołączyć do zgłoszenia szkody w JSW.

Krok 4. Poczekaj na weryfikację związku szkody z eksploatacją

Po otrzymaniu wniosku zakład sprawdza między innymi położenie nieruchomości, zakres prowadzonych robót górniczych i możliwość występowania wpływów eksploatacji. Sam fakt, że budynek znajduje się w gminie górniczej, nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności JSW. Trzeba wykazać związek pomiędzy ruchem zakładu a konkretną szkodą.

Na tym etapie JSW może poprosić o uzupełnienie danych, dokumentu potwierdzającego własność albo dokładniejszego opisu obiektu. Odpowiadaj pisemnie i zachowuj kopie całej korespondencji.

Krok 5. Weź udział w oględzinach

Jeżeli JSW stwierdzi możliwość związku szkody z ruchem zakładu górniczego, proponuje termin oględzin. Oględziny przeprowadzają osoby działające w imieniu przedsiębiorcy, zwykle w obecności właściciela albo jego pełnomocnika.

Przed wizytą przygotuj własną listę uszkodzeń. Podczas oględzin przejdź z inspektorem przez wszystkie pomieszczenia i elementy nieruchomości. Nie ograniczaj się do miejsc wskazanych przez przedstawiciela kopalni.

W protokole powinny znaleźć się zgłaszane roszczenia, opis uszkodzeń oraz ewentualne uwagi dotyczące innych możliwych przyczyn ich powstania. Wnioskodawca ma prawo otrzymać kopię podpisanego protokołu. Zasady te wynikają z trybu postępowania opublikowanego przez JSW.

Jeżeli protokół nie odpowiada temu, co rzeczywiście stwierdzono, możesz odmówić jego podpisania i podać przyczynę. Sama odmowa nie zastępuje jednak precyzyjnych pisemnych zastrzeżeń. Najlepiej przekazać je również po oględzinach w osobnym piśmie wraz ze zdjęciami.

Krok 6. Analiza zakresu naprawy i propozycji ugody

Po oględzinach JSW ocenia sposób naprawienia szkody. Podstawowym rozwiązaniem przewidzianym przez Prawo geologiczne i górnicze jest przywrócenie stanu poprzedniego. Obowiązek ten spoczywa na podmiocie odpowiedzialnym za szkodę.

W praktyce możliwe są między innymi:

• roboty naprawcze zlecone przez JSW wybranemu wykonawcy;
• wykonanie naprawy przez poszkodowanego za zgodą JSW i za kwotę ustaloną w ugodzie;
• naprawa etapowa, gdy wpływy górnicze nadal się ujawniają;
• inne rozwiązanie odpowiadające charakterowi i rozmiarowi szkody.

Sama deklaracja, że właściciel chce otrzymać pieniądze, nie oznacza jeszcze, że może jednostronnie narzucić taki sposób rozliczenia. Zakres robót, technologia, wykonawca, termin i wysokość środków powinny zostać jasno określone w ugodzie.

Przed podpisaniem ugody sprawdź w szczególności:

• czy obejmuje wszystkie uszkodzone obiekty i pomieszczenia;
• czy przewidziana technologia rzeczywiście usuwa przyczynę i skutki szkody;
• czy kosztorys obejmuje materiały, robociznę, nadzór, prace dodatkowe i odtworzeniowe;
• kto odpowiada za wyprowadzkę, zabezpieczenie wyposażenia i uporządkowanie terenu;
• co stanie się, gdy podczas prac ujawnią się dodatkowe uszkodzenia;
• czy ugoda nie zawiera zbyt szerokiego zrzeczenia się przyszłych roszczeń;
• w jakim terminie JSW ma wykonać swoje zobowiązanie.

Co zrobić, gdy JSW odmawia odpowiedzialności?

Odmowa nie kończy automatycznie sprawy. Najpierw trzeba ustalić jej podstawę. JSW może twierdzić, że nieruchomość znajduje się poza strefą wpływów, szkoda ma charakter budowlany, uszkodzenia są zbyt stare albo odpowiada za nie inny przedsiębiorca.

W takiej sytuacji warto:

1. zażądać pisemnego i szczegółowego stanowiska;
2. sprawdzić dane górniczo-geologiczne dotyczące nieruchomości;
3. porównać daty ujawnienia uszkodzeń z prowadzoną eksploatacją i wstrząsami;
4. zebrać wcześniejsze zdjęcia, projekty, dokumentację remontów i zeznania świadków;
5. rozważyć opinię niezależnego specjalisty;
6. wezwać JSW do zmiany stanowiska i zawarcia ugody.

Jeżeli problemem nie jest całkowita odmowa, lecz pominięcie części uszkodzeń albo zbyt niski kosztorys, zobacz: zaniżone odszkodowanie za szkody górnicze JSW.

Kiedy można pozwać JSW?

Zgodnie z art. 151 Prawa geologicznego i górniczego skierowanie sprawy do sądu jest możliwe po wyczerpaniu postępowania ugodowego. Warunek ten jest spełniony, gdy przedsiębiorca odmówił zawarcia ugody albo gdy od skierowania roszczenia upłynęło 30 dni, chyba że poszkodowany sam wyznaczył dłuższy termin.

To nie oznacza, że JSW ma obowiązek wypłacić odszkodowanie w ciągu 30 dni. Termin 30 dni określa moment, po którym – przy braku ugody – może otworzyć się droga sądowa. Nie jest to ustawowy termin zakończenia oględzin, przygotowania kosztorysu ani wypłaty środków.

Aktualny tekst ustawy można sprawdzić w Dzienniku Ustaw – Prawo geologiczne i górnicze.

Ile czasu jest na zgłoszenie szkody górniczej?

Roszczenia o naprawienie szkody spowodowanej ruchem zakładu górniczego co do zasady przedawniają się po 5 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie. Nie należy liczyć tego terminu automatycznie od daty wstrząsu albo zakończenia eksploatacji. Kluczowy jest moment uzyskania wiedzy o konkretnej szkodzie.

Nie warto jednak czekać. Po kilku latach trudniej wykazać datę powstania rys, ich rozwój i związek z działalnością kopalni. W międzyczasie nieruchomość może zostać wyremontowana, sprzedana albo dotknięta kolejnymi wpływami.

W przypadku szkód w gruntach, zasiewach i uprawach JSW wskazuje dodatkowo, że wniosek powinien zostać złożony co najmniej 14 dni przed planowanym zbiorem plonów. Umożliwia to przeprowadzenie oględzin przed zniknięciem szkody.

Najczęstsze błędy przy zgłoszeniu szkody do JSW

• Zgłoszenie wyłącznie telefoniczne lub mailowe – bez pewnego dowodu, kiedy JSW otrzymała roszczenie.
• Wysłanie wniosku do przypadkowej kopalni – bez sprawdzenia obszaru górniczego i dalszego monitorowania przekazania sprawy.
• Opis „popękany dom” – bez wskazania pomieszczeń, dat i charakteru uszkodzeń.
• Brak zdjęć sprzed remontu – po usunięciu rys trudniej udowodnić ich zakres.
• Naprawa bez dokumentacji – JSW może kwestionować zarówno przyczynę szkody, jak i poniesione koszty.
• Podpisanie protokołu bez uwag – mimo że dokument pomija część uszkodzeń.
• Podpisanie ugody wyczerpującej roszczenia – bez analizy kosztorysu i ryzyka dalszych szkód.
• Traktowanie 30 dni jako terminu wypłaty – przepis dotyczy wyczerpania postępowania ugodowego.
• Czekanie do końca pięcioletniego terminu – gdy materiał dowodowy staje się coraz słabszy.

Moja ocena jako pełnomocnika

Największe znaczenie ma nie długość wniosku, lecz jakość dowodów i konsekwencja w prowadzeniu sprawy. Właściciel powinien od początku wiedzieć, co dokładnie zgłasza, jakie elementy nieruchomości wymagają naprawy i czego oczekuje od JSW.

Dobra ugoda może zakończyć sprawę szybciej niż proces. Nie należy jej jednak podpisywać tylko dlatego, że kopalnia uznała część uszkodzeń. Jeśli kosztorys nie obejmuje pełnego zakresu robót albo proponowana technologia ogranicza się do zamaskowania pęknięć, pozorna oszczędność czasu może oznaczać konieczność ponownego remontu za własne pieniądze.

Przed podpisaniem dokumentów JSW sprawdź opis uszkodzeń, zakres naprawy i ewentualne zrzeczenie roszczeń. Naprawy oraz zmiany stanu budynku dokumentuj na bieżąco.

Kiedy nie iść do sądu?

Nie każda sprawa wymaga pozwu. Nie warto kierować jej do sądu tylko dlatego, że pierwsza propozycja JSW nie jest idealna. Dalsze negocjacje mogą być rozsądne, gdy:

• JSW uznała związek szkody z eksploatacją;
• spór dotyczy kilku elementów kosztorysu możliwych do uzupełnienia;
• można przeprowadzić dodatkowe oględziny lub wspólną wizję z ekspertem;
• propozycja naprawy obejmuje pełen zakres szkody i daje realną możliwość przywrócenia stanu poprzedniego;
• uszkodzenia nadal się rozwijają, a strony uzgadniają zabezpieczenie i etapowy sposób naprawy.

Nie należy też składać pozwu bez ustalenia właściwego pozwanego, udokumentowania szkody i wykazania, że postępowanie ugodowe zostało wyczerpane. Taki pośpiech może wydłużyć sprawę zamiast ją przyspieszyć.

Kiedy sąd może być konieczny?

Postępowanie sądowe warto poważnie rozważyć, gdy JSW:

• odmawia odpowiedzialności mimo mocnych dowodów wpływów eksploatacji;
• nie odpowiada na roszczenie i nie prowadzi realnych negocjacji;
• pomija istotne uszkodzenia;
• proponuje technologię, która nie przywróci prawidłowego stanu budynku;
• przedstawia kosztorys niewystarczający do wykonania robót;
• żąda zrzeczenia się przyszłych roszczeń mimo postępujących wpływów;
• nie wykonuje zawartej ugody.

W sądzie kluczowe znaczenie ma zwykle opinia biegłego, który ocenia związek przyczynowy, stan techniczny obiektu, zakres koniecznych prac oraz ich koszt.

Ile trwa procedura zgłoszenia szkody do JSW?

Nie ma jednego ustawowego terminu, w którym JSW musi zakończyć całe postępowanie. Czas zależy od rodzaju szkody, konieczności ustalenia odpowiedzialnego zakładu, terminu oględzin, zakresu ekspertyz, aktywności górniczej oraz przebiegu negocjacji.

Prosta sprawa może zakończyć się po oględzinach i uzgodnieniu zakresu robót. Sprawy dotyczące przechyłu budynku, uszkodzeń konstrukcyjnych, kilku etapów eksploatacji albo sporu o przyczynę szkody trwają znacznie dłużej. Jeśli konieczny jest proces, trzeba liczyć się z czasem potrzebnym na opinię biegłego i ewentualną opinię uzupełniającą.

Ile kosztuje zgłoszenie szkody do JSW?

Strona dochodząca naprawienia szkód objętych działem VIII Prawa geologicznego i górniczego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 12 ustawy o kosztach sądowych). Obejmuje ono opłaty i wydatki sądowe, które tymczasowo wykłada Skarb Państwa. Nie obejmuje automatycznie wynagrodzenia wybranego pełnomocnika ani prywatnej ekspertyzy i nie usuwa ryzyka zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Ostateczne rozliczenie podlega właściwym regułom ustawowym.

Czas i prywatne wydatki zależą od spornych zagadnień, zakresu opinii i przyjętego sposobu naprawy. Przed zleceniem usług uzgodnij ich zakres oraz wynagrodzenie.

Procedura zgłoszenia szkody JSW – praktyczna lista działań

1. Zrób zdjęcia i zapisz datę ujawnienia szkody.
2. Sprawdź wszystkie pomieszczenia, budynki i elementy działki.
3. Ustal właściwy zakład górniczy JSW.
4. Wypełnij odpowiedni formularz i opisz wszystkie uszkodzenia.
5. Złóż podpisany wniosek osobiście lub pocztą.
6. Zachowaj kopię wniosku oraz dowód jego doręczenia.
7. Przygotuj własną listę uszkodzeń na oględziny.
8. Przeczytaj protokół, wpisz zastrzeżenia i odbierz kopię.
9. Sprawdź kosztorys, technologię naprawy i treść ugody.
10. W razie odmowy lub zaniżenia roszczenia przygotuj pisemne stanowisko i rozważ dalsze kroki prawne.

Najczęstsze pytania

Czy szkodę do JSW można zgłosić e-mailem?

Opublikowana przez JSW procedura wskazuje pisemny wniosek składany osobiście albo za pośrednictwem operatora pocztowego. E-mail może służyć do kontaktu i przesyłania dodatkowych materiałów, ale najbezpieczniej nie zastępować nim podpisanego wniosku z potwierdzeniem doręczenia.

Ile czasu JSW ma na rozpatrzenie szkody?

Nie ma jednego terminu na zakończenie całego postępowania. Upływ 30 dni od skierowania roszczenia może oznaczać wyczerpanie postępowania ugodowego i otwarcie drogi sądowej, ale nie jest terminem wypłaty odszkodowania.

Czy zgłoszenie szkody do JSW jest płatne?

Nie. Złożenie wniosku nie wymaga opłaty. Koszty mogą pojawić się przy przygotowaniu prywatnej opinii, kosztorysu lub skorzystaniu z pomocy pełnomocnika.

Czy trzeba zgodzić się na naprawę zaproponowaną przez JSW?

Nie trzeba podpisywać ugody, jeżeli proponowany zakres lub technologia nie przywracają prawidłowego stanu nieruchomości. Przed odmową warto jednak wskazać konkretne zastrzeżenia i przedstawić własne dowody lub kosztorys.

Czy można od razu pozwać JSW?

Co do zasady najpierw trzeba wyczerpać postępowanie ugodowe. Droga sądowa jest możliwa po odmowie zawarcia ugody albo po upływie 30 dni od skierowania roszczenia, o ile poszkodowany nie wyznaczył dłuższego terminu.

Czy warto skorzystać z pomocy adwokata?

Pomoc jest szczególnie przydatna przy odmowie odpowiedzialności, szkodach konstrukcyjnych, niepełnym protokole, zaniżonym kosztorysie albo ugodzie obejmującej zrzeczenie się dalszych roszczeń. W prostej sprawie właściciel może rozpocząć procedurę samodzielnie.