Aktualizacja redakcyjna: 7 października 2026 r.
Po wezwaniu dotyczącym konta bankowego sprawdź, w jakim charakterze jesteś wzywany, kiedy masz się stawić i jaka jednostka prowadzi sprawę. Nie ignoruj pisma i nie zakładaj, że jesteś już oskarżony. Postępowanie może dotyczyć Twojej szkody, przelewu przez Twój rachunek albo podejrzenia udziału w procederze.
Najpierw zweryfikuj wezwanie
Przeczytaj dane organu, sygnaturę, cel czynności i pouczenie. W razie wątpliwości skontaktuj się z jednostką przez oficjalnie ustalony numer. Funkcjonariusz nie potrzebuje hasła do bankowości ani kodu BLIK, aby telefonicznie „zweryfikować wezwanie”.
Jeśli termin koliduje z poważną przeszkodą, skontaktuj się z organem i udokumentuj przyczynę. Sama rozmowa z prawnikiem nie odwołuje wezwania. Nie zakładaj, że wiadomość wysłana w ostatniej chwili automatycznie usprawiedliwia niestawiennictwo.
Gdy jesteś świadkiem
Świadek co do zasady ma obowiązek stawić się i złożyć zgodne z prawdą zeznania. Nie ma ogólnego prawa do odmowy wszystkiego tylko dlatego, że pytania dotyczą jego rachunku. KPK przewiduje jednak uprawnienia w określonych sytuacjach.
Artykuł 183 § 1 pozwala odmówić odpowiedzi na konkretne pytanie, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić świadka lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe. Odrębne prawo odmowy zeznań z art. 182 dotyczy między innymi osoby najbliższej dla oskarżonego. Zakres tych praw trzeba odnieść do sytuacji i pouczenia.
Świadek może w ustawowych warunkach korzystać z pełnomocnika, jeśli wymaga tego ochrona jego interesów; zasady dopuszczenia nie są identyczne jak udział obrońcy podejrzanego. Nie podpisuj protokołu, którego treści nie sprawdziłeś.
Gdy masz status podejrzanego
Podejrzany ma prawo znać zarzut, korzystać z obrońcy i odmówić wyjaśnień albo odpowiedzi na pytania. Skorzystanie z tych praw nie jest przyznaniem się do winy. Decyzję o wyjaśnieniach podejmuje się po rozpoznaniu zarzutu i dostępnego materiału, a nie pod wpływem obietnicy szybkiego zakończenia rozmowy.
Nie twórz fałszywych dowodów i nie uzgadniaj z innymi wersji zdarzeń. Uprawnienia obrony nie upoważniają do utrudniania postępowania w dowolny sposób.
Co przygotować?
- Wezwanie, kopertę oraz wcześniejsze pisma z banku i organów.
- Pełną historię operacji związanych ze sprawą, z opisem znanych Ci odbiorców.
- Ofertę pracy lub współpracy, umowę i korespondencję o prowizji.
- Informację, kto miał kartę, telefon, login i dostęp do rachunku.
- Chronologię: pierwsza propozycja, przekazanie danych, wpływy, wypłaty i moment wykrycia problemu.
Oddziel to, co pamiętasz, od domysłów. Gdy czegoś nie wiesz, nie uzupełniaj luki wymyśloną szczegółową historią. Zachowaj oryginały plików i wiadomości. Przy przekazaniu urządzenia lub dokumentów zapoznaj się z podstawą czynności i potwierdzeniem tego, co zabrano.
Co może być badane i ile potrwa sprawa?
Organ może analizować logowania, przepływy, wypłaty gotówki i kontakty z organizatorem. Te dane trzeba oceniać łącznie. Udostępnienie rachunku nie oznacza automatycznie odpowiedzialności, ale wymaga sprawdzenia roli i zamiaru. Blokada konta stanowi osobne zagadnienie.
Czas postępowania zależy między innymi od liczby rachunków i zagranicznych informacji; nie da się obiecać końca po jednym przesłuchaniu. Konsultacja przed czynnością służy zrozumieniu praw i dokumentów. Jeśli jesteś poszkodowanym, równolegle dopilnuj zgłoszenia szkody i działań bankowych.
Najczęstsze pytania
Czy świadek może odmówić wszystkich odpowiedzi?
Nie ma takiego ogólnego prawa. Konkretne uprawnienia wynikają m.in. z art. 182 i 183 KPK.
Czy podejrzany musi składać wyjaśnienia?
Nie. Może odmówić wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania i korzystać z obrońcy.
Czy wezwanie oznacza skazanie?
Nie. Najpierw ustal swój status i cel czynności.
Wróć do przewodnika po oszustwach internetowych.
Źródła
- Kodeks karny — oszustwo, pomocnictwo i pranie pieniędzy
- Kodeks postępowania karnego — status i prawa uczestników
Autor: adwokat Łukasz Oleś.
Pomoc po oszustwie internetowym
Przygotuj chronologię, historię operacji, reklamację i odpowiedź banku. Wskaż datę otrzymania pisma z sądu lub prokuratury. Na tej podstawie można ustalić dalsze działania oraz zakres i koszt pomocy.