Tak. Kredytobiorca posiadający aktywny kredyt w euro może wystąpić do sądu o zabezpieczenie roszczeń na czas procesu z bankiem. W praktyce może ono polegać na czasowym wstrzymaniu obowiązku płacenia kolejnych rat. Sąd nie udziela jednak takiej ochrony automatycznie. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie przeciwko bankowi oraz wykazać interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia. Do czasu wydania postanowienia nie należy samodzielnie przerywać spłaty kredytu.
Wielu kredytobiorców zakłada, że samo wniesienie pozwu pozwala przestać płacić raty. To jeden z najczęstszych błędów. Pozew i zabezpieczenie roszczeń to dwie odrębne kwestie.
Dopóki sąd nie wyda odpowiedniego postanowienia, umowa jest wykonywana na dotychczasowych zasadach. Bank może więc traktować brak wpłat jako opóźnienie, nawet jeżeli proces dotyczący ważności umowy już się rozpoczął.
Na czym polega zabezpieczenie roszczeń przy kredycie w euro?
Zabezpieczenie roszczeń jest ochroną tymczasową. Ma uregulować sytuację kredytobiorcy i banku do czasu prawomocnego zakończenia głównej sprawy.
W przypadku aktywnego kredytu w euro najważniejszym sposobem zabezpieczenia jest zwykle czasowe wstrzymanie obowiązku spłaty rat. Kredytobiorca nie musi wówczas płacić rat objętych postanowieniem sądu przez okres wskazany w zabezpieczeniu.
Wniosek może również obejmować:
- zakaz wypowiedzenia umowy z powodu niepłacenia rat objętych zabezpieczeniem,
- zakaz prowadzenia windykacji dotyczącej tych rat,
- zakaz naliczania odsetek za opóźnienie od wstrzymanych płatności,
- zakaz przekazywania informacji o rzekomej zaległości do BIK lub innych rejestrów,
- inne zasady wykonywania umowy potrzebne do ochrony kredytobiorcy.
Zakres ochrony zależy od treści wniosku oraz postanowienia sądu. Samo żądanie „wstrzymania rat” może nie zabezpieczyć kredytobiorcy przed wszystkimi działaniami banku.
Czy po złożeniu pozwu można przestać płacić raty?
Nie należy tego robić bez postanowienia sądu. Samo wysłanie reklamacji, wezwania do zapłaty lub wniesienie pozwu nie zawiesza obowiązków wynikających z umowy.
Jeżeli kredytobiorca samodzielnie przestanie płacić raty, bank może:
- wysyłać wezwania do zapłaty,
- naliczać odsetki za opóźnienie,
- przekazać informację o zaległości do BIK,
- rozpocząć działania windykacyjne,
- podjąć czynności zmierzające do wypowiedzenia umowy,
- żądać zapłaty zadłużenia zgodnie z postanowieniami umowy.
Nie przestawaj płacić rat tylko dlatego, że planujesz pozwać bank albo pozew został już złożony. Najpierw trzeba uzyskać postanowienie sądu i sprawdzić, jaki dokładnie zakres ochrony z niego wynika.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać zabezpieczenie?
Podstawowe zasady wynikają z art. 730, art. 7301 oraz art. 755 Kodeksu postępowania cywilnego.
Kredytobiorca musi uprawdopodobnić dwie przesłanki:
- istnienie roszczenia przeciwko bankowi,
- interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Uprawdopodobnienie roszczenia
Nie trzeba na tym etapie ostatecznie udowodnić nieważności umowy. Trzeba jednak przedstawić konkretne argumenty oraz dokumenty wskazujące, że roszczenie wobec banku ma realne podstawy.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- treść umowy i regulaminu,
- mechanizm przeliczania kwoty kredytu oraz rat,
- sposób ustalania kursów waluty przez bank,
- zakres informacji o ryzyku kursowym przekazanych kredytobiorcy,
- możliwość jednostronnego wpływania przez bank na wysokość zobowiązania,
- okoliczności zawarcia umowy.
Interes prawny w zabezpieczeniu
Interes prawny występuje wtedy, gdy brak zabezpieczenia może uniemożliwić albo poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania.
W sprawie kredytu w euro może chodzić o sytuację, w której kredytobiorca przez cały okres procesu nadal przekazuje bankowi kolejne raty. Po wygranej musiałby następnie rozszerzać roszczenie albo wszczynać kolejne postępowanie o zwrot dalszych wpłat.
Sąd może również brać pod uwagę sytuację finansową kredytobiorcy, wysokość dotychczasowych spłat oraz relację pomiędzy kwotą wypłaconą przez bank a sumą zwróconą już przez klienta.
Fakt, że suma spłat osiągnęła wysokość wypłaconego kapitału, może wzmacniać wniosek, ale nie jest automatyczną gwarancją zabezpieczenia. Sąd ocenia całą umowę, roszczenie oraz sytuację konkretnego kredytobiorcy.
Czy wyrok TSUE C-287/22 pomaga kredytobiorcom?
W wyroku z 15 czerwca 2023 roku w sprawie C-287/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odniósł się do zawieszenia wykonywania umowy kredytu hipotecznego powiązanego z walutą obcą.
TSUE wskazał, że środek tymczasowy polegający na zawieszeniu spłaty rat może być konieczny, jeżeli bez niego przyszły wyrok nie zapewni konsumentowi pełnej i skutecznej ochrony.
Orzeczenie dotyczyło umowy indeksowanej do franka szwajcarskiego. Jego znaczenie może jednak wykraczać poza kredyty CHF, jeżeli sprawa kredytu w euro również dotyczy nieuczciwych warunków konsumenckich i potrzeby zapewnienia skuteczności przyszłego wyroku.
Wyrok TSUE nie oznacza, że każdy posiadacz kredytu w euro automatycznie otrzyma zabezpieczenie. Nadal trzeba wykazać przesłanki w konkretnej sprawie.
Kiedy zabezpieczenie kredytu w euro ma największe znaczenie?
Zabezpieczenie warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy:
- kredyt jest nadal aktywnie spłacany,
- umowa zawiera postanowienia, które mogą być nieuczciwe wobec konsumenta,
- pozew został dobrze przygotowany i opiera się na konkretnych zarzutach,
- kredytobiorca spłacił już znaczną część kapitału,
- dalsze raty istotnie obciążają domowy budżet,
- kolejne płatności zwiększają kwotę, której trzeba będzie dochodzić od banku,
- brak zabezpieczenia może osłabić praktyczny efekt przyszłego wyroku.
Samo posiadanie kredytu w euro nie wystarczy. Nie każda umowa walutowa jest wadliwa i nie każda sprawa daje podstawy do wstrzymania rat.
Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie?
Wniosek powinien dokładnie określać, jakiej ochrony żąda kredytobiorca. Ogólne stwierdzenie, że wnioskodawca chce „zabezpieczenia roszczeń”, jest niewystarczające.
Wniosek powinien zawierać:
- dokładne wskazanie sposobu zabezpieczenia,
- opis roszczeń dochodzonych przeciwko bankowi,
- najważniejsze zarzuty dotyczące umowy,
- uprawdopodobnienie wadliwości jej postanowień,
- wyjaśnienie interesu prawnego kredytobiorcy,
- informację o wysokości kapitału wypłaconego przez bank,
- zestawienie dokonanych spłat,
- informację o aktualnym saldzie i wysokości raty,
- dowody potwierdzające przedstawione okoliczności.
Jeżeli celem jest również ochrona przed wypowiedzeniem umowy, windykacją i negatywnymi wpisami, trzeba wyraźnie uwzględnić te kwestie w żądaniu. Sąd rozpoznaje wniosek w jego granicach.
Jakie dokumenty przygotować?
Do oceny sprawy oraz przygotowania wniosku potrzebne są przede wszystkim:
- umowa kredytowa,
- regulamin lub ogólne warunki kredytowania,
- wszystkie aneksy,
- harmonogramy spłaty,
- pełna historia dokonanych wpłat,
- zaświadczenie banku o przebiegu kredytu,
- informacja o aktualnym saldzie,
- korespondencja z bankiem,
- dokumenty dotyczące reklamacji lub proponowanej ugody.
Brak części dokumentów nie zawsze uniemożliwia rozpoczęcie analizy. Historię spłat i dodatkowe zaświadczenia można uzyskać bezpośrednio z banku.
Najpierw warto ustalić, czy sama umowa daje podstawy do roszczeń. Przeczytaj artykuł: czy kredyt w euro można unieważnić.
Jeżeli umowa została już wykonana, zobacz również: spłacony kredyt w euro – czy można odzyskać pieniądze.
Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie?
Wniosek można złożyć:
- przed wniesieniem pozwu,
- razem z pozwem,
- w trakcie trwającego procesu,
- ponownie, jeżeli pojawiły się nowe istotne okoliczności.
Najczęściej wniosek składa się razem z pozwem. Sąd otrzymuje wtedy od razu opis całej sprawy, żądania kredytobiorcy oraz dokumenty potrzebne do ich wstępnej oceny.
Jeżeli zabezpieczenie zostanie udzielone przed rozpoczęciem procesu, sąd wyznaczy termin na wniesienie pozwu. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni. Brak pozwu w wyznaczonym czasie powoduje upadek zabezpieczenia.
Z praktyki kancelarii
Kredytobiorca od wielu lat spłaca aktywny kredyt w euro. Suma dokonanych wpłat jest już wysoka, ale saldo nadal pozostaje znacznym obciążeniem.
Błąd:
Klient chce samodzielnie przerwać spłatę, zanim umowa, regulamin i historia rozliczeń zostaną dokładnie przeanalizowane.
Działanie:
Najpierw analizujemy konstrukcję umowy, sposób przeliczeń, wysokość wypłaconego kapitału i sumę spłat. Następnie przygotowujemy pozew oraz precyzyjny wniosek o zabezpieczenie obejmujący nie tylko raty, ale także ochronę przed wypowiedzeniem umowy i negatywnymi wpisami.
Efekt:
Kredytobiorca nie działa samowolnie. Jego sytuacja zostaje przedstawiona sądowi w ramach jednej, spójnej strategii procesowej, a ryzyko nieprzemyślanego zaprzestania spłaty jest ograniczone.
Czy bank może wypowiedzieć umowę po udzieleniu zabezpieczenia?
Odpowiedź zależy od treści postanowienia sądu. Właśnie dlatego wniosek powinien obejmować nie tylko wstrzymanie płatności, ale również zakaz wypowiedzenia umowy z powodu braku zapłaty rat objętych zabezpieczeniem.
Jeżeli postanowienie nie reguluje tej kwestii, może powstać dodatkowy spór dotyczący działań banku. Treść żądania trzeba więc dopasować do ryzyka występującego w konkretnej sprawie.
Co z BIK i działaniami windykacyjnymi?
Wniosek może obejmować zakaz traktowania rat objętych zabezpieczeniem jako zaległości oraz zakaz przekazywania negatywnych informacji do BIK lub innych rejestrów.
Można również wnosić, aby bank nie prowadził windykacji związanej z płatnościami wstrzymanymi przez sąd.
Po otrzymaniu zabezpieczenia trzeba dokładnie przeczytać postanowienie. Ochrona obejmuje tylko te działania, które wynikają z jego treści. Nie należy opierać się wyłącznie na ustnej informacji lub ogólnym opisie decyzji.
Czy zabezpieczenie oznacza wygraną z bankiem?
Nie. Zabezpieczenie nie jest wyrokiem i nie przesądza o nieważności umowy.
Na tym etapie sąd nie przeprowadza pełnego postępowania dowodowego. Sprawdza przede wszystkim, czy roszczenie zostało uprawdopodobnione oraz czy istnieje interes prawny w udzieleniu tymczasowej ochrony.
Główne postępowanie nadal musi zostać przeprowadzone. Bank może kwestionować roszczenia, przedstawiać własne argumenty i składać środki zaskarżenia.
Co zrobić, jeżeli sąd oddali wniosek?
Oddalenie wniosku o zabezpieczenie nie oznacza automatycznie przegranej w głównej sprawie. Sąd może uznać, że na tym etapie nie wykazano potrzeby tymczasowej ochrony, mimo że sam pozew nadal ma podstawy.
Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie. Przed jego złożeniem trzeba ustalić, dlaczego sąd odmówił ochrony.
Najczęstsze przyczyny to:
- zbyt ogólne uzasadnienie,
- brak istotnych dokumentów,
- niewykazanie interesu prawnego,
- nieprecyzyjne żądanie,
- słabe uprawdopodobnienie roszczenia,
- odmienna ocena konkretnej umowy przez sąd.
Jeżeli pojawią się nowe okoliczności, możliwe może być ponowne złożenie wniosku. Nie powinno ono jednak polegać wyłącznie na powtórzeniu wcześniej oddalonych argumentów.
Najczęstsze błędy kredytobiorców
- samodzielne przerwanie spłaty przed decyzją sądu,
- złożenie wniosku bez analizy umowy,
- kopiowanie argumentów ze sprawy dotyczącej innego banku lub innej waluty,
- brak dokładnego zestawienia spłat,
- ograniczenie żądania wyłącznie do wstrzymania rat,
- pominięcie zakazu wypowiedzenia umowy,
- pominięcie ochrony przed BIK i windykacją,
- traktowanie zabezpieczenia jako gwarancji wygranej,
- brak reakcji na działania banku niezgodne z postanowieniem.
Moja ocena jako pełnomocnika
Zabezpieczenie roszczeń ma największy sens przy aktywnym kredycie, mocnych podstawach pozwu oraz sytuacji, w której dalsza spłata powoduje przekazywanie bankowi kolejnych kwot objętych sporem.
Nie powinno być jednak traktowane jako samodzielny cel. Jest jednym z elementów całej strategii: analizy umowy, wyliczenia roszczeń, przygotowania pozwu i oceny ryzyka procesowego.
Najwięcej tracą osoby, które odwracają tę kolejność. Najpierw przestają płacić, a dopiero po otrzymaniu pisma z banku zaczynają analizować umowę. Wtedy trzeba nie tylko prowadzić sprawę przeciwko bankowi, ale również reagować na skutki powstałego opóźnienia.
Kiedy nie iść do sądu?
Nie warto składać pozwu i wniosku o zabezpieczenie tylko dlatego, że inny kredytobiorca wygrał podobną sprawę.
Najpierw trzeba przeprowadzić dodatkową analizę, gdy:
- umowa nie została jeszcze dokładnie sprawdzona,
- brakuje podstawowych dokumentów i danych o spłacie,
- roszczenie wobec banku jest niejasne lub słabe,
- kredyt był związany z działalnością gospodarczą, a status konsumenta może być sporny,
- kredyt został już całkowicie spłacony,
- przewidywana korzyść może być niewspółmierna do kosztów i ryzyka,
- kredytobiorca nie zna możliwych konsekwencji przegranej.
Przy spłaconym kredycie nie ma bieżących rat do wstrzymania. W takiej sytuacji głównym problemem jest zwykle dochodzenie zwrotu pieniędzy, a nie zabezpieczenie wykonywania umowy.
Co zrobić krok po kroku?
- Zbierz umowę kredytową, regulamin oraz wszystkie aneksy.
- Uzyskaj pełną historię spłat i informację o aktualnym saldzie.
- Sprawdź, ile bank wypłacił i ile pieniędzy już otrzymał.
- Przeanalizuj mechanizm przeliczeń oraz informacje o ryzyku walutowym.
- Oceń, czy umowa daje podstawy do roszczeń przeciwko bankowi.
- Wylicz możliwe roszczenia oraz ryzyko finansowe procesu.
- Przygotuj pozew i dokładny wniosek o zabezpieczenie.
- Płać raty do czasu uzyskania odpowiedniego postanowienia.
- Po otrzymaniu decyzji sprawdź cały zakres przyznanej ochrony.
- Reaguj, jeżeli bank działa niezgodnie z postanowieniem sądu.
Ile trwa rozpoznanie wniosku?
Zgodnie z art. 737 Kodeksu postępowania cywilnego wniosek powinien zostać rozpoznany bezzwłocznie, nie później niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu, chyba że szczególny przepis stanowi inaczej.
Termin ustawowy nie oznacza jednak, że każde postanowienie zostanie wydane w ciągu siedmiu dni. W praktyce znaczenie mają obciążenie sądu, kompletność wniosku, liczba dokumentów oraz stopień skomplikowania sprawy.
Rozpoznanie może potrwać od kilku dni do kilku tygodni, a w części sądów dłużej. Nie warto więc czekać ze złożeniem wniosku do chwili, w której kolejna rata staje się niemożliwa do zapłacenia.
Ile kosztuje wniosek o zabezpieczenie?
Jeżeli wniosek o zabezpieczenie zostanie zgłoszony w pozwie rozpoczynającym postępowanie, nie pobiera się od niego osobnej opłaty sądowej.
Od odrębnego wniosku o udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia co do zasady pobierana jest opłata stała w wysokości 100 zł.
Jeżeli przed wniesieniem pozwu składany jest wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, opłata wynosi jedną czwartą opłaty należnej od pozwu o to roszczenie. Uiszczona kwota może zostać zaliczona na opłatę od pozwu, jeżeli zostanie on wniesiony w wymaganym terminie.
Zasady opłat wynikają z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Oprócz opłaty sądowej trzeba uwzględnić wynagrodzenie pełnomocnika, koszt dokumentów z banku oraz ewentualne koszty wyliczenia roszczeń.
FAQ – zabezpieczenie roszczeń przy kredycie w euro
Czy sąd może wstrzymać raty kredytu w euro?
Tak. Sąd może tymczasowo wstrzymać obowiązek płacenia rat, jeżeli kredytobiorca uprawdopodobni roszczenie wobec banku oraz interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia.
Czy mogę przestać płacić raty zaraz po złożeniu pozwu?
Nie należy tego robić bez postanowienia sądu. Sam pozew nie zawiesza wykonywania umowy, a bank może potraktować brak wpłat jako zwykłe opóźnienie.
Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie?
Wniosek można złożyć przed procesem, razem z pozwem albo w toku postępowania. Najczęściej składa się go wraz z pozwem, ponieważ sąd otrzymuje wtedy komplet argumentów i dokumentów.
Ile trwa uzyskanie zabezpieczenia?
Przepisy przewidują rozpoznanie wniosku bezzwłocznie, zasadniczo w ciągu tygodnia. W praktyce czas zależy od sądu, kompletności dokumentów i stopnia skomplikowania sprawy.
Ile kosztuje wniosek o zabezpieczenie?
Wniosek zawarty w pozwie nie podlega osobnej opłacie. Odrębny wniosek składany w toku sprawy co do zasady kosztuje 100 zł. Inne zasady mogą dotyczyć wniosku składanego przed rozpoczęciem procesu.
Czy warto składać wniosek o zabezpieczenie?
Warto go rozważyć przy aktywnym kredycie, mocnych podstawach pozwu i wysokiej sumie dotychczasowych spłat. Decyzja powinna wynikać z analizy konkretnej umowy, a nie tylko z faktu powiązania kredytu z euro.
Czy zabezpieczenie oznacza wygraną z bankiem?
Nie. Jest to ochrona tymczasowa na czas procesu. Sprawa dotycząca ważności umowy oraz rozliczeń z bankiem nadal musi zostać rozpoznana.
Kredytobiorca posiadający aktywny kredyt w euro może ubiegać się o zabezpieczenie roszczeń, w tym o czasowe wstrzymanie spłaty rat. Nie powinien jednak przerywać płatności samodzielnie. Najpierw trzeba przeanalizować umowę, przygotować pozew i złożyć dokładnie uzasadniony wniosek. Ochrona powinna w razie potrzeby obejmować nie tylko raty, ale również zakaz wypowiedzenia umowy, prowadzenia windykacji oraz przekazywania negatywnych informacji do BIK.
Autor: adwokat Łukasz Oleś
– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: spory z bankami i sprawy dotyczące kredytów walutowych, w tym kredytów w euro
– obszar: Śląsk i cała Polska
📞 32 307 70 37
📩 kontakt@btla.eu
