Zgoda na widzenie z tymczasowo aresztowanym – kto wydaje i jak złożyć wniosek

Widzenie z tymczasowo aresztowanym wymaga wcześniejszej zgody. To częsty problem rodzin, które jadą do aresztu śledczego i dopiero na miejscu dowiadują się, że sama obecność przy bramie nie wystarczy. Areszt wykonuje decyzję, ale jej nie wydaje. Dlatego najważniejsze jest ustalenie, czy sprawę prowadzi jeszcze prokuratura, czy została już przekazana do sądu.

W praktyce dobrze przygotowany wniosek może przyspieszyć sprawę. Źle skierowany albo zbyt ogólny wniosek często kończy się odmową, brakiem odpowiedzi albo koniecznością składania pisma od początku.

Spis treści

• kto może odwiedzić osobę tymczasowo aresztowaną
• kto wydaje zgodę na widzenie
• jak złożyć wniosek o widzenie
• jak napisać uzasadnienie wniosku
• co zrobić po odmowie widzenia
• najczęstsze błędy we wniosku
• jak może pomóc adwokat
• najczęstsze pytania

Kto może odwiedzić osobę tymczasowo aresztowaną?

O widzenie z osobą tymczasowo aresztowaną mogą ubiegać się przede wszystkim osoby najbliższe, czyli na przykład małżonek, rodzice, dzieci, rodzeństwo, partner lub partnerka. Wniosek może też złożyć inna osoba, jeżeli wykaże realny powód kontaktu z aresztowanym.

Nie oznacza to jednak, że każda taka osoba automatycznie wejdzie na widzenie. Tymczasowe aresztowanie jest środkiem izolacyjnym. Organ prowadzący sprawę może ograniczać kontakty z zewnętrznym światem, jeżeli uzna, że widzenie mogłoby utrudnić postępowanie.

Inaczej wygląda sytuacja obrońcy. Adwokat ustanowiony w sprawie kontaktuje się z osobą tymczasowo aresztowaną w ramach wykonywania prawa do obrony. Jeżeli rodzina nie wie, jak szybko dotrzeć do osoby zatrzymanej lub aresztowanej, pomocny może być artykuł: jak ustanowić obrońcę dla tymczasowo aresztowanego.

Kto wydaje zgodę na widzenie z tymczasowo aresztowanym?

Zgodę na widzenie wydaje organ, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany. Wynika to z art. 217 Kodeksu karnego wykonawczego.

W praktyce najczęściej wygląda to tak:

• jeżeli sprawa jest na etapie postępowania przygotowawczego, zgodę wydaje prokurator
• jeżeli akt oskarżenia został już skierowany do sądu, zgodę wydaje sąd
• jeżeli aresztowany pozostaje do dyspozycji kilku organów, może być potrzebna zgoda każdego z nich

To bardzo ważne. Areszt śledczy nie zastępuje prokuratora ani sądu. Może poinformować o zasadach widzeń, terminach i organizacji spotkania, ale bez zarządzenia o zgodzie na widzenie nie dopuści osoby odwiedzającej do spotkania.

Jak złożyć wniosek o widzenie z tymczasowo aresztowanym?

Wniosek o widzenie z tymczasowo aresztowanym składa się pisemnie. Można go złożyć w biurze podawczym prokuratury lub sądu, wysłać pocztą albo złożyć przez profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli działa w sprawie.

Wniosek powinien zawierać:

• dane osoby składającej wniosek: imię, nazwisko, adres, PESEL i numer telefonu
• dane osoby tymczasowo aresztowanej: imię, nazwisko, ewentualnie datę urodzenia i miejsce osadzenia
• wskazanie, że chodzi o zgodę na widzenie z tymczasowo aresztowanym
• informację o relacji z aresztowanym, na przykład żona, matka, ojciec, brat, partnerka
• krótkie, konkretne uzasadnienie wniosku
• podpis osoby składającej wniosek

Jeżeli osoba składająca wniosek zna sygnaturę sprawy, powinna ją podać. Brak sygnatury nie zawsze przekreśla wniosek, ale może wydłużyć jego rozpoznanie.

Jak napisać uzasadnienie wniosku o widzenie z aresztowanym?

Uzasadnienie nie powinno być długie, ale musi być konkretne. Samo zdanie „proszę o zgodę, bo chcę się zobaczyć” jest słabe. Lepiej wyjaśnić, kim jest osoba składająca wniosek, dlaczego kontakt jest ważny i dlaczego widzenie nie zagrozi postępowaniu.

W uzasadnieniu można wskazać na przykład, że:

• wnioskodawca jest osobą najbliższą dla tymczasowo aresztowanego
• widzenie ma znaczenie rodzinne, emocjonalne lub organizacyjne
• kontakt pozwoli ustalić sprawy związane z dziećmi, mieszkaniem, leczeniem lub dokumentami
• wnioskodawca nie jest świadkiem w sprawie albo nie ma wiedzy o okolicznościach objętych postępowaniem
• wnioskodawca zobowiązuje się przestrzegać zasad widzenia

Nie warto wpisywać do wniosku szczegółów dotyczących zarzutów, przebiegu zdarzenia ani wersji obrony. To może zaszkodzić. Wniosek o widzenie nie jest miejscem na tłumaczenie sprawy karnej.

Ile trwa uzyskanie zgody na widzenie?

Nie ma jednej sztywnej odpowiedzi. W prostych sytuacjach decyzja może zapaść w kilka dni. W sprawach bardziej wrażliwych, zwłaszcza na początku śledztwa, oczekiwanie może być dłuższe.

Na czas rozpoznania wniosku wpływa przede wszystkim:

• etap postępowania
• to, czy wniosek trafił do właściwego organu
• kompletność danych
• charakter zarzutów
• ryzyko wpływania na świadków lub uzgadniania wyjaśnień

Jeżeli sprawa jest pilna, warto to jasno zaznaczyć w uzasadnieniu. Pilność powinna jednak wynikać z konkretów, na przykład spraw dziecka, leczenia, dokumentów, mieszkania albo konieczności przekazania ważnych informacji rodzinnych.

Czy zgoda na widzenie jest jednorazowa?

Zgoda może dotyczyć jednego widzenia albo kilku widzeń. Zależy to od decyzji organu prowadzącego postępowanie. W praktyce często wydawane są zgody jednorazowe, zwłaszcza na początkowym etapie sprawy.

Po uzyskaniu zgody trzeba jeszcze ustalić termin i zasady widzenia w jednostce penitencjarnej. Areszt śledczy może mieć określone dni, godziny i wymogi organizacyjne. Sama zgoda prokuratora lub sądu nie oznacza, że widzenie odbędzie się natychmiast tego samego dnia.

Co zrobić, gdy prokurator albo sąd odmówi widzenia?

Odmowa widzenia z tymczasowo aresztowanym jest możliwa, ale powinna wynikać z konkretnych powodów. Najczęściej organ powołuje się na obawę utrudniania postępowania, matactwa, wpływania na świadków albo przekazywania informacji ważnych dla sprawy.

Po odmowie trzeba najpierw sprawdzić, kto ją wydał i jakie podano uzasadnienie. Inaczej ocenia się odmowę wydaną na początku śledztwa, a inaczej po wykonaniu najważniejszych czynności dowodowych.

W określonych sytuacjach można zaskarżyć odmowę zgody na widzenie. Jeżeli odmowę wydał prokurator, środek zaskarżenia co do zasady rozpoznaje prokurator nadrzędny. Jeżeli odmowę wydał sąd, sprawa kierowana jest według zasad właściwych dla decyzji sądowej.

Przed złożeniem kolejnego pisma warto poprawić argumentację. Powtarzanie tego samego krótkiego wniosku zwykle nie pomaga.

Jakie błędy popełniają osoby składające wniosek?

Najczęstsze błędy, które utrudniają uzyskanie zgody na widzenie, to:

• złożenie wniosku do aresztu zamiast do prokuratora albo sądu
• brak danych osoby aresztowanej
• brak wskazania relacji rodzinnej lub osobistej
• zbyt ogólne uzasadnienie
• opisywanie okoliczności sprawy karnej we wniosku o widzenie
• sugerowanie, że widzenie ma służyć uzgodnieniu stanowiska
• brak podpisu pod wnioskiem
• wysyłanie kilku chaotycznych pism do różnych instytucji jednocześnie

To nie są drobiazgi. Przy tymczasowym aresztowaniu organ prowadzący sprawę patrzy na widzenie przez pryzmat bezpieczeństwa postępowania. Jeżeli wniosek budzi wątpliwości, może zostać rozpoznany negatywnie.

Jak adwokat może pomóc w uzyskaniu zgody na widzenie?

Adwokat od spraw karnych może pomóc rodzinie przede wszystkim ustalić, kto powinien rozpoznać wniosek i jak go uzasadnić. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy sprawa jest świeża, a rodzina nie ma kontaktu z aresztowanym.

Pomoc adwokata może obejmować:

• ustalenie etapu postępowania
• ustalenie organu, do którego dyspozycji pozostaje aresztowany
• przygotowanie wniosku o widzenie z tymczasowo aresztowanym
• poprawienie uzasadnienia wniosku
• kontakt z prokuraturą, sądem lub aresztem w zakresie formalnym
• analizę odmowy i przygotowanie dalszych działań
• kontakt z aresztowanym w ramach wykonywania obrony

Jeżeli sprawa dotyczy nie tylko widzenia, ale też samego stosowania aresztu, warto przeczytać także: tymczasowe aresztowanie oraz zażalenie na tymczasowe aresztowanie.

Moja ocena jako pełnomocnika

W sprawach o widzenie z tymczasowo aresztowanym najwięcej problemów wynika nie z samego prawa, ale z chaosu. Rodzina działa pod presją, wysyła pisma w pośpiechu, dzwoni do aresztu i liczy, że ktoś „załatwi zgodę”. Tak to nie działa.

Najlepsze efekty daje spokojne ustalenie trzech rzeczy: kto prowadzi sprawę, gdzie przebywa aresztowany i jaki jest bezpieczny powód widzenia. Dopiero wtedy warto pisać wniosek.

Nie każdy wniosek powinien być długi. Czasem lepsze jest krótkie, precyzyjne pismo niż emocjonalny opis całej sytuacji rodzinnej. Organ ma zobaczyć, że widzenie jest uzasadnione i nie zagraża postępowaniu.

Kiedy nie iść od razu do sądu?

Nie zawsze pierwszym krokiem powinien być sąd. Jeżeli sprawa jest jeszcze na etapie śledztwa, właściwy może być prokurator. Składanie pisma do sądu tylko dlatego, że „areszt zastosował sąd”, może być błędem.

Do sądu nie warto też kierować chaotycznych pism, które nie odnoszą się do konkretnej decyzji. Jeżeli była odmowa, trzeba sprawdzić jej podstawę i termin do działania. Jeżeli odmowy jeszcze nie ma, najpierw trzeba uzyskać rozstrzygnięcie właściwego organu.

Co zrobić krok po kroku?

1. ustal, w którym areszcie śledczym przebywa osoba tymczasowo aresztowana
2. ustal, czy sprawa jest w prokuraturze, czy już w sądzie
3. sprawdź sygnaturę sprawy, jeśli ją znasz
4. przygotuj pisemny wniosek o zgodę na widzenie
5. wpisz pełne dane swoje i osoby aresztowanej
6. krótko uzasadnij, dlaczego widzenie jest potrzebne
7. nie opisuj strategii obrony ani szczegółów zarzutów
8. złóż wniosek do właściwego organu
9. po uzyskaniu zgody skontaktuj się z aresztem i ustal termin widzenia
10. w razie odmowy rozważ zaskarżenie albo złożenie poprawionego wniosku

Ile kosztuje wniosek o widzenie z tymczasowo aresztowanym?

Samo złożenie wniosku o zgodę na widzenie co do zasady nie wiąże się z opłatą sądową. Koszty mogą pojawić się wtedy, gdy rodzina korzysta z pomocy adwokata przy przygotowaniu wniosku, analizie odmowy albo szerszej pomocy w sprawie karnej.

Warto odróżnić koszt sporządzenia prostego wniosku od prowadzenia obrony w sprawie karnej. To dwie różne usługi i dwa różne zakresy odpowiedzialności.

Podsumowanie

Najczęstsze pytania

Czy areszt śledczy wydaje zgodę na widzenie?

Nie. Areszt śledczy organizuje widzenie, ale zgody udziela organ, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany, najczęściej prokurator albo sąd.

Czy rodzina ma automatyczne prawo do widzenia?

Nie w takim sensie, że można przyjść do aresztu bez zgody. Osoba najbliższa może ubiegać się o widzenie, ale potrzebne jest zarządzenie właściwego organu.

Gdzie złożyć wniosek o widzenie z tymczasowo aresztowanym?

Wniosek składa się do prokuratora, jeżeli sprawa jest na etapie postępowania przygotowawczego, albo do sądu, jeżeli sprawa została już skierowana do sądu.

Co wpisać w uzasadnieniu wniosku?

Trzeba wskazać relację z aresztowanym, cel widzenia i okoliczności pokazujące, że spotkanie nie zagrozi postępowaniu. Uzasadnienie powinno być konkretne i spokojne.

Czy można odwołać się od odmowy widzenia?

W określonych sytuacjach można zaskarżyć odmowę. Trzeba jednak sprawdzić, kto wydał decyzję, jakie podano uzasadnienie i jaki środek zaskarżenia będzie właściwy.

Czy adwokat może widzieć się z tymczasowo aresztowanym?

Tak. Kontakt adwokata z osobą tymczasowo aresztowaną wynika z prawa do obrony i ma inny charakter niż widzenie rodzinne.

Autor: adwokat Łukasz Oleś

– doświadczenie: wieloletnia praktyka w prowadzeniu spraw
– liczba spraw: setki prowadzonych postępowań
– specjalizacja: sprawy karne, tymczasowe aresztowanie, obrona osób zatrzymanych i aresztowanych
– obszar: Śląsk i cała Polska