Nieprawidłowe kredytowanie prowizji przez bank a sankcja kredytu darmowego

Kredytowanie prowizji – czyli doliczanie jej do całkowitej kwoty kredytu i naliczanie od niej odsetek – to jedna z najczęściej spotykanych praktyk banków. W wielu przypadkach jest ona sprzeczna z ustawą o kredycie konsumenckim i prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego (SKD). Kluczowe jest ustalenie, czy prowizja była kosztem kredytu, czy elementem kwoty udostępnionej klientowi.

Jeżeli szukasz ogólnego wyjaśnienia, czym jest sankcja kredytu darmowego i kiedy można z niej skorzystać, zobacz poradnik: Sankcja kredytu darmowego – kiedy kredyt staje się darmowy?

Na czym polega kredytowanie prowizji?

Kredytowanie prowizji polega na tym, że bank dolicza prowizję do całkowitej kwoty kredytu i traktuje ją jako część kapitału, od którego naliczane są odsetki. W efekcie konsument spłaca nie tylko samą prowizję, ale również odsetki od niej.

Przykład: kredyt 10 000 zł + prowizja 1 000 zł.
Bank ustala „kwotę kredytu” jako 11 000 zł i od tej pełnej kwoty nalicza oprocentowanie.

Dlaczego kredytowanie prowizji jest problemem?

Bo zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim:

• prowizja jest kosztem kredytu,
• nie stanowi kwoty udostępnionej konsumentowi,
• nie może być traktowana jako część kapitału.

Innymi słowy: bank nie może zarabiać odsetek od kosztów, które sam narzucił.

Czy bank może naliczać odsetki od prowizji?

Nie. Wynika to zarówno z przepisów, jak i orzecznictwa sądów krajowych oraz Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE). Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty, którą konsument faktycznie otrzymał do dyspozycji.
Prowizja jest elementem kosztu, więc naliczanie od niej odsetek jest bezprawne.

Nieprawidłowe kredytowanie prowizji a sankcja kredytu darmowego

Kredytowanie prowizji może prowadzić do dwóch niezależnych naruszeń:

• błędnego określenia całkowitej kwoty kredytu,
• błędnej RRSO – bo zawiera fałszywe dane wejściowe.

Każde z tych naruszeń może stanowić podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego (SKD). Konsument może więc:

• zwrócić bankowi wyłącznie kapitał,
• żądać zwrotu wszystkich kosztów kredytu (prowizji, opłat, ubezpieczeń, odsetek).

Jak wykazać naruszenie w praktyce?

Aby udowodnić nieprawidłowe kredytowanie prowizji, trzeba przeanalizować:

• umowę kredytu (definicje „kwoty kredytu” i „całkowitej kwoty kredytu”),
• formularz informacyjny,
• harmonogram spłat,
• zestawienie spłat z banku wskazujące, jak księgowano prowizję.

Typowy sygnał naruszenia: bank księguje prowizję w części kapitałowej i nalicza od niej odsetki.

Podsumowanie

Kredytowanie prowizji przez bank jest poważnym naruszeniem przepisów i jednym z najczęstszych powodów stosowania sankcji kredytu darmowego. Jeżeli bank traktował prowizję jako część kapitału i naliczał od niej odsetki, istnieją podstawy do żądania rozliczenia kredytu jak bezkosztowego.

Rola adwokata w sprawach dotyczących kredytowanej prowizji

Adwokat może pomóc w analizie umowy, wykazaniu naruszeń oraz w sporze z bankiem. Wsparcie obejmuje:

• analizę sposobu prezentowania kosztów kredytu,
• przygotowanie oświadczenia o skorzystaniu z SKD,
• wyliczenie należnej nadpłaty,
• reprezentację w negocjacjach i w sądzie.