Nagrywanie kogoś bez jego wiedzy to temat, który w ostatnich latach zyskał ogromne znaczenie — zwłaszcza w dobie smartfonów, kamer samochodowych i monitoringu. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że potajemne rejestrowanie cudzej rozmowy lub wizerunku może być uznane za naruszenie prawa. Kiedy więc można nagrać drugą osobę, a kiedy grozi za to odpowiedzialność karna?

Czy nagrywanie bez zgody jest legalne?

Zgodnie z art. 267 § 3 Kodeksu karnego, kto bez uprawnienia uzyskuje informacje nieprzeznaczone dla niego – m.in. poprzez utrwalanie rozmowy, w której nie uczestniczy – podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Oznacza to, że nagrywanie rozmowy, w której nie bierzemy udziału, jest przestępstwem.

Jeśli jednak nagrywamy rozmowę, w której sami uczestniczymy, sytuacja wygląda inaczej. W takim przypadku nie ma mowy o „uzyskaniu informacji nieprzeznaczonych dla nas”, a więc samo nagranie nie stanowi czynu zabronionego. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy nagranie zostaje ujawnione lub wykorzystane w sposób naruszający prywatność.

Czy nagranie może być dowodem w sądzie?

Tak – w wielu przypadkach sądy dopuszczają nagrania jako dowód, nawet jeśli zostały wykonane bez zgody drugiej strony. Kluczowe znaczenie ma to, czy nagranie służy ochronie uzasadnionego interesu (np. obronie przed przestępstwem, potwierdzeniu gróźb lub szantażu). W takich sytuacjach sąd może uznać, że interes prawny nagrywającego przeważa nad naruszeniem prywatności drugiej osoby.

W sprawach rodzinnych (np. o rozwód, kontakty z dzieckiem) nagrania bywają również dopuszczane, o ile nie zostały pozyskane w sposób rażąco sprzeczny z prawem (np. przez włamanie się do urządzenia lub ukrytą kamerę w mieszkaniu).

Nagrywanie w pracy i w lokalu publicznym

W miejscu pracy zastosowanie mają przepisy o ochronie danych osobowych (RODO) oraz Kodeks pracy. Pracodawca może wprowadzić monitoring, ale musi poinformować pracowników o jego zakresie i celu. Pracownik natomiast nie ma prawa samodzielnie nagrywać przełożonych lub współpracowników bez zgody, chyba że jest to konieczne dla udowodnienia naruszeń, np. mobbingu.

W przestrzeni publicznej, np. na ulicy czy w sklepie, obowiązuje zasada, że nagrany wizerunek osoby może być rozpowszechniany tylko za jej zgodą (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Samo nagranie w miejscu publicznym nie jest zabronione, dopóki nie narusza dóbr osobistych – np. godności, prywatności czy czci.

Kiedy grozi odpowiedzialność karna?

Odpowiedzialność karna za nagrywanie bez zgody może wynikać z kilku przepisów:

  • art. 267 § 3 k.k. – podsłuchiwanie lub nagrywanie cudzej rozmowy,
  • art. 191a k.k. – utrwalanie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody,
  • art. 107 Kodeksu wykroczeń – niepokojenie innych za pomocą środków technicznych,
  • art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego – ochrona dóbr osobistych (np. wizerunku, prywatności, czci).

Warto pamiętać, że konsekwencje dotyczą nie tylko kar, ale także roszczeń cywilnych – np. obowiązku zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie prywatności.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy mogę nagrać rozmowę z szefem, jeśli mnie obraża?
Tak, jeśli chcesz zabezpieczyć dowód na swoje słowa, a nagranie nie służy szantażowi. W sądzie może zostać dopuszczone jako dowód.

Czy mogę opublikować nagranie z kamerki samochodowej?
Tak, ale tylko jeśli nie naruszasz prywatności osób trzecich – np. nie pokazujesz ich twarzy czy numerów rejestracyjnych w internecie.

Czy policja może użyć mojego nagrania jako dowodu?
Tak, jeśli nagranie ma znaczenie dla postępowania, policja może je wykorzystać. W praktyce często stanowi ono kluczowy dowód w sprawach o groźby, znęcanie czy oszustwa.

Podsumowanie

Nagrywanie bez zgody jest dopuszczalne tylko w ograniczonych przypadkach – przede wszystkim, gdy sami uczestniczymy w rozmowie i wykorzystujemy nagranie w celu ochrony własnych praw. Ujawnienie takiego materiału w sieci bez zgody drugiej osoby może jednak skutkować odpowiedzialnością karną i cywilną. W razie wątpliwości, czy możesz legalnie wykorzystać nagranie, warto skonsultować się z adwokatem.

Potrzebujesz pomocy w sprawie karnej?
Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Łukasza Olesia – doświadczenie w sprawach o naruszenie prywatności i przestępstwa z art. 267 k.k. pomoże Ci skutecznie bronić swoich praw.

Powiązane wpisy