Nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 kk) – co grozi i jak wygląda postępowanie w 2025?

Czym jest nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 kk)?

Art. 155 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za nieumyślne pozbawienie życia człowieka – czyli sytuację, w której skutek śmiertelny następuje nie z zamiarem sprawcy, lecz na skutek naruszenia reguł ostrożności wymaganych w danych okolicznościach. Kluczowa jest ocena, czy zachowanie naruszało obiektywne standardy staranności i czy istniał możliwy do przewidzenia związek przyczynowy ze skutkiem.

Jaka kara grozi w 2025 roku?

Za nieumyślne spowodowanie śmierci z art. 155 kk grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Wymiar kary zależy m.in. od stopnia naruszenia zasad ostrożności, przewidywalności skutku, postawy sprawcy po zdarzeniu (udzielenie pomocy, zawiadomienie służb), dotychczasowej karalności i sytuacji osobistej.

Różnice: art. 155 kk vs art. 177 §2 kk (wypadek drogowy ze skutkiem śmiertelnym)

• Art. 155 kk – nieumyślne spowodowanie śmierci co do zasady poza ruchem drogowym (np. w pracy, w opiece nad dzieckiem, przy zabiegach, w sporcie itp.). Zagrożenie karą: 3 mies.–5 lat pozb. wolności.
• Art. 177 §2 kk – spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Typowe zagrożenie: 6 mies.–8 lat pozb. wolności; w razie szczególnych okoliczności związanych z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego mają zastosowanie przepisy zaostrzające odpowiedzialność (m.in. wyłączenia możliwości zawieszenia, surowsze minimum).

W praktyce kwalifikacja prawna zależy od kontekstu – jeśli skutek śmiertelny nastąpił w ruchu drogowym, zwykle stosuje się art. 177 §2 kk; poza ruchem – art. 155 kk.

Czy możliwe jest zawieszenie wykonania kary?

Co do zasady w sprawach z art. 155 kk sąd może orzec karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, o ile przemawiają za tym okoliczności (niekaralność, postawa sprawcy, naprawienie szkody, proaktywna pomoc poszkodowanym). Zawieszenie nie jest obowiązkowe i zależy od całokształtu sprawy oraz oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości.

Jak przebiega postępowanie karne?

1. Postępowanie przygotowawcze – zabezpieczenie miejsca zdarzenia, opinie biegłych, przesłuchania świadków, rekonstrukcja przebiegu zdarzenia.
2. Akt oskarżenia lub umorzenie – prokurator ocenia zebrany materiał i decyduje o kierunku sprawy.
3. Postępowanie sądowe – przesłuchania, dowody z opinii biegłych, końcowe stanowiska stron.
4. Wyrok i środki odwoławcze – możliwe środki kompensacyjne, obowiązek przeproszenia, zakazy (np. wykonywania określonego zawodu), a także apelacja.

Najważniejsze kierunki obrony

• Brak naruszenia reguł ostrożności – wykazanie, że oskarżony działał z należytą starannością albo że reguły nie zostały jasno określone dla danej sytuacji.
• Nieprzewidywalność skutku – brak możliwości przewidzenia skutku przy zachowaniu standardowej staranności.
• Przyczynowość – podważanie związku przyczynowego (alternatywne źródło skutku, zbieg przyczyn).
• Minimalizacja szkody – szybkie udzielenie pomocy, naprawienie szkody, pojednanie z pokrzywdzonymi (wpływ na wymiar kary).

Skutki cywilne i kompensacyjne

Niezależnie od odpowiedzialności karnej mogą pojawić się roszczenia cywilne (zadośćuczynienie, odszkodowanie, renty). Sąd karny może orzec świadczenia pieniężne lub obowiązek naprawienia szkody na rzecz uprawnionych.

Kontakt do kancelarii

Kancelaria prowadzi obronę w sprawach z art. 155 kk i 177 §2 kk na każdym etapie – od postępowania przygotowawczego po rozprawę i apelację.

tel. 32 307 01 77
[email protected]