Przedawnienie roszczeń w sprawach frankowych w 2025 roku jest jednym z kluczowych elementów strategii procesowej. Dotyczy zarówno roszczeń kredytobiorcy wobec banku, jak i roszczeń banku wobec klienta po unieważnieniu umowy. Po serii wyroków TSUE – zwłaszcza C-520/21 oraz C-28/22 – sytuacja jest dla frankowiczów korzystniejsza, ale wciąż istnieją istotne terminy, które trzeba znać.
Podstawy prawne przedawnienia
Przedawnienie roszczeń w sprawach frankowych regulują przepisy Kodeksu cywilnego:
- art. 118 k.c. – roszczenia konsumenta wobec przedsiębiorcy przedawniają się z upływem 6 lat,
- art. 120 k.c. – bieg przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne,
- art. 117¹ k.c. – roszczeń przedawnionych przeciwko konsumentowi nie można dochodzić.
Wyroki TSUE miały ogromny wpływ na interpretację tych przepisów w sprawach frankowych – przede wszystkim ustaliły, że konsument nie może ponosić negatywnych skutków wadliwej umowy, zanim nie dowie się o swoich prawach.
Przedawnienie roszczeń konsumenta wobec banku
Frankowicz może żądać od banku zwrotu wpłaconych rat, prowizji i innych świadczeń. Te roszczenia przedawniają się co do zasady z upływem 6 lat.
Jednak kluczowe jest to, od kiedy ten termin biegnie. I tutaj stanowisko TSUE całkowicie zmieniło praktykę polskich sądów.
TSUE potwierdził:
- termin nie biegnie od dnia zawarcia umowy,
- nie biegnie od pierwszej raty,
- nie biegnie od momentu, w którym bank pobrał nienależne świadczenie,
- bieg zaczyna się dopiero wtedy, gdy konsument dowie się o nieuczciwości klauzul i o możliwości żądania zwrotu świadczeń.
W praktyce oznacza to, że 6-letni termin rusza dopiero od momentu, w którym:
- konsument zasięgnął porady prawnej,
- dowiedział się o wyroku TSUE lub SN,
- świadomie zakwestionował ważność swojej umowy.
Wynik: zdecydowana większość roszczeń frankowiczów wciąż nie jest przedawniona.
Przedawnienie roszczeń banku wobec konsumenta
Po unieważnieniu umowy bank może żądać zwrotu kapitału, ale jego roszczenia również się przedawniają. Obowiązuje tu termin 3 lat (roszczenia przedsiębiorcy). Jednak TSUE ograniczył możliwość dochodzenia tych roszczeń.
Po wyroku C-520/21:
- bank nie może żądać od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału,
- nie może żądać opłat dodatkowych ani waloryzacji,
- może żądać wyłącznie zwrotu nominalnego kapitału,
- jego roszczenia przedawniają się szybciej niż roszczenia konsumenta.
W praktyce oznacza to, że w wielu sprawach roszczenia banku są już przedawnione lub na granicy przedawnienia.
Co zmieniły wyroki TSUE?
Najważniejsze orzeczenia, które ukształtowały zasady przedawnienia w kredytach frankowych:
TSUE C-520/21 – wynagrodzenie za korzystanie z kapitału
- bank nie może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału,
- konsument może żądać od banku dodatkowych roszczeń (np. z tytułu braku możliwości korzystania z pieniędzy).
TSUE C-28/22 – wymagalność roszczeń banku
- bieg przedawnienia roszczeń banku nie może ruszyć wcześniej niż bieg roszczeń konsumenta,
- bank nie może uzyskać korzystniejszej sytuacji niż konsument.
TSUE C-140/22 i C-287/22 – zabezpieczenie spłaty
- sąd krajowy powinien udzielić zabezpieczenia (wstrzymanie rat), jeśli konsument kwestionuje umowę,
- bank nie może wymuszać dalszych spłat, gdy umowa może być nieważna.
Od kiedy biegnie termin przedawnienia?
Dla konsumenta: od chwili uzyskania wiedzy o nieuczciwym charakterze umowy. Nie od pierwszej raty. Nie od zawarcia umowy. Nie od zapłaty.
Dla banku: od momentu, gdy konsument zakwestionuje umowę – np. wzywając bank do zapłaty lub składając pozew.
W praktyce:
- roszczenia frankowiczów zwykle NIE są przedawnione,
- roszczenia banków często już TAK.
Jak przerwać bieg przedawnienia?
Najskuteczniejsze sposoby:
- złożenie pozwu (najsilniejsze przerwanie),
- złożenie reklamacji lub wezwania do zapłaty,
- wszczęcie postępowania mediacyjnego,
- złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.
Warto pamiętać, że nie każde pismo „resetuje” termin – najlepiej działa pozew lub oficjalne wezwanie sformułowane przez pełnomocnika.
Najczęstsze scenariusze przedawnienia
1. Umowa z 2005–2012 r., pozew składany teraz
W 99% przypadków roszczenia konsumenta nie są przedawnione, bo termin biegnie dopiero od momentu uzyskania wiedzy o wadliwości umowy.
2. Bank pozywa o „wynagrodzenie za korzystanie z kapitału”
Po wyroku TSUE C-520/21 takie powództwo jest z góry skazane na oddalenie.
3. Roszczenie banku o zwrot kapitału
Często jest przedawnione albo na granicy przedawnienia.
4. Klient spłacił cały kredyt > 10 lat temu
Wciąż może dochodzić roszczeń, jeśli dopiero niedawno dowiedział się o wadliwości umowy.
FAQ
Czy moje roszczenia wobec banku mogły się przedawnić?
Bardzo rzadko. Termin biegnie od momentu uzyskania wiedzy o wadliwości kredytu – zwykle po publikacjach TSUE lub konsultacji z kancelarią.
Czy bank może żądać ode mnie czegokolwiek po unieważnieniu umowy?
Tak – nominalnego kapitału. Nie może jednak żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału ani opłat dodatkowych.
Kiedy najlepiej przerwać bieg przedawnienia?
Najbezpieczniej – składając pozew. Działa natychmiast i definitywnie.
Przedawnienie roszczeń frankowiczów – kontakt z Kancelarią.
Jeżeli chciałbyś sprawdzić czy Twoja umowa kredytu we frankach zawiera klauzule niedozwolone, wypełnij formularz kontaktowy lub zadzwoń.
