Wynagrodzenie za służebność przesyłu stało się jednym z kluczowych tematów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2025 roku. Orzeczenie to potwierdziło, że właściciel działki ma prawo do pełnej rekompensaty za zajęcie nieruchomości oraz ograniczenia inwestycyjne wynikające z urządzeń przesyłowych. W praktyce oznacza to wyższe kwoty, bardziej szczegółowe wyceny i większą odpowiedzialność przedsiębiorstw przesyłowych.
Aby zrozumieć pełny kontekst zmian, zobacz również główny poradnik:
Służebność przesyłu 2025 – co zmienia wyrok TK?
Na czym polega wynagrodzenie za służebność?
Wynagrodzenie za służebność przesyłu to rekompensata za:
- zajęcie fragmentu działki przez urządzenia,
- powstanie pasa eksploatacyjnego,
- ograniczenia inwestycyjne i budowlane,
- spadek wartości nieruchomości,
- utrudnienia w codziennym korzystaniu z gruntu.
Wynagrodzenie przysługuje zarówno przy ustanowieniu służebności, jak i przy bezumownym korzystaniu z działki.
Co zmienił wyrok TK z 2025 roku?
Wyrok potwierdził, że wynagrodzenie musi być:
- pełne – obejmować wszystkie skutki ingerencji,
- aktualne – oparte na obecnych cenach rynkowych,
- indywidualne – nie można stosować tabel ryczałtowych,
- odpowiadające rzeczywistym ograniczeniom, a nie tylko zajętej powierzchni.
Dla właścicieli oznacza to możliwość uzyskania znacznie wyższych kwot niż dotychczas oferowane przez przedsiębiorstwa przesyłowe.
Jak oblicza się wynagrodzenie w 2025 roku?
W praktyce uwzględnia się trzy elementy:
- Wartość pasa eksploatacyjnego – zwykle 20–40% wartości gruntu.
- Wartość powierzchni trwale zajętej (np. fundament słupa).
- Spadek wartości nieruchomości – jeśli urządzenie istotnie ogranicza możliwości zabudowy.
Do tego mogą dojść elementy dodatkowe, takie jak utrudnienia w sprzedaży działki lub koszt dostosowania projektu budowlanego.
Stawki rynkowe – ile realnie można uzyskać?
Wynagrodzenia w sprawach prowadzonych w latach 2024–2025 wynoszą najczęściej:
- 5 000–15 000 zł – przy pojedynczym słupie niskiego napięcia,
- 15 000–40 000 zł – linie średniego napięcia,
- 40 000–120 000 zł – linie wysokiego napięcia,
- 20 000–80 000 zł – gazociągi i wodociągi.
To kwoty orientacyjne – wszystko zależy od lokalizacji, powierzchni pasa i wartości gruntu.
Co obejmuje wynagrodzenie? (pełny katalog)
- powierzchnię pasa eksploatacyjnego,
- powierzchnię zajętą pod urządzenia,
- spadek wartości działki,
- koszty projektowe związane z ograniczeniami,
- utrudnienia w sprzedaży i użytkowaniu.
Jakie dokumenty są potrzebne?
- aktualna mapa zasadnicza lub geodezyjna,
- zdjęcia urządzeń przesyłowych,
- wartość działki (operat lub wyceny transakcyjne),
- informacje o przebiegu sieci, parametrach i napięciu,
- historia korzystania z nieruchomości.
Najczęstsze błędy przedsiębiorstw przesyłowych
- proponowanie zaniżonych kwot,
- pomijanie pasa technicznego,
- wyceny oparte na nieaktualnych cenach,
- stosowanie stałych stawek zamiast indywidualnej analizy.
Po wyroku TK takie praktyki są coraz częściej kwestionowane w sądach.
Czy można żądać dopłaty do wcześniejszego wynagrodzenia?
Tak – jeżeli wynagrodzenie było rażąco zaniżone, a przedsiębiorstwo korzystało z działki bez odpowiedniej rekompensaty.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których właściciel nie miał pełnej wiedzy o wartości nieruchomości lub przedsiębiorstwo narzuciło kwotę nieadekwatną do ograniczeń.
Podsumowanie
W 2025 roku wynagrodzenia za służebność przesyłu są wyższe niż kiedykolwiek. Wynika to z orzecznictwa, zmian rynkowych i rosnącej świadomości właścicieli nieruchomości. Kluczowe jest rzetelne przygotowanie wyceny i dokumentacji – oraz weryfikacja ofert przedsiębiorstw przesyłowych.
Pomoc prawna – służebność przesyłu
Ten artykuł jest częścią większego zestawu tekstów o służebności przesyłu po wyroku TK. Więcej informacji znajdziesz tutaj: Służebność przesyłu 2025 – pełny przewodnik dla właścicieli działek.
Adwokat od spraw służebności przesyłu pomoże w ocenie wartości wynagrodzenia, przygotowaniu dokumentów i negocjacjach z przedsiębiorstwem. W razie potrzeby poprowadzi postępowanie sądowe o ustanowienie służebności lub dopłatę do zaniżonego wynagrodzenia.
