Zatarcie skazania – kiedy znika z KRK i jak to sprawdzić? (2026)

1. Czym jest zatarcie skazania?

Zatarcie skazania oznacza, że po spełnieniu ustawowych warunków skazanie traktuje się jak niebyłe. W praktyce po zatarciu:

• informacja o skazaniu nie powinna widnieć w KRK w zakresie wynikającym z zasad rejestru,
• zwykle można legalnie oświadczyć, że nie jest się osobą karaną (w zakresie danego skazania),
• często ułatwia to powrót do zawodów i aktywności wymagających niekaralności.

2. Od kiedy liczy się termin zatarcia? (najważniejsza zasada)

Najczęstszy błąd polega na liczeniu terminu od daty wyroku. W praktyce termin zatarcia co do zasady liczy się:

• od wykonania kary (np. zapłaty grzywny w całości, zakończenia ograniczenia wolności, odbycia kary), albo
• od darowania kary, albo
• od przedawnienia wykonania kary.

Jeżeli kara została wykonana później (np. grzywna była spłacana w ratach), to termin „startuje” później.

3. Kiedy możliwe jest zatarcie skazania? (najczęstsze przypadki)

Terminy zależą od rodzaju kary i przebiegu postępowania wykonawczego. Poniżej orientacyjne zasady dla typowych sytuacji — w sprawach granicznych konieczna jest analiza orzeczenia i wykonania:

• Grzywna – z reguły po upływie roku od wykonania (zapłaty w całości) / darowania / przedawnienia wykonania.
• Ograniczenie wolności – co do zasady po upływie kilku lat od wykonania kary (zakończenia wykonywania obowiązków).
• Pozbawienie wolności – termin zależy od wymiaru kary; liczy się od wykonania / darowania / przedawnienia wykonania.
• Warunkowe zawieszenie („zawiasy”) – kluczowy jest prawidłowy upływ okresu próby i brak zarządzenia wykonania kary; terminy liczy się w związku z zakończeniem okresu próby oraz wykonaniem ewentualnych obowiązków.
• Środki karne i obowiązki (np. zakazy, świadczenia, obowiązek naprawienia szkody) – w praktyce mogą wpływać na ocenę „domknięcia” wykonania; wymagają weryfikacji w dokumentach.

Więcej o środkach karnych:
Jak długo obowiązują środki karne?

4. Czy zatarcie następuje automatycznie?

W wielu sprawach zatarcie następuje z urzędu, jednak zdarzają się sytuacje, w których:

• wpis w KRK utrzymuje się z powodu błędnie przyjętej daty wykonania kary,
• w sprawie występowały dodatkowe rozstrzygnięcia (środki karne/obowiązki),
• istnieje inne orzeczenie, o którym dana osoba nie pamięta, a które wpływa na obraz w KRK.

Jeżeli zachodzi potrzeba podjęcia działań formalnych, w praktyce przygotowuje się pismo oparte o: dane skazanego, sygnaturę, datę wykonania kary (lub wskazanie, że kara została wykonana), oraz dokumenty potwierdzające te okoliczności.

5. Co z „trudniejszymi” sprawami (recydywa, przestępstwa seksualne, inne ograniczenia)?

W niektórych kategoriach spraw lub przy szczególnych konfiguracjach orzeczeń sytuacja może być bardziej złożona (np. ze względu na rodzaj czynu, wielość skazań, dodatkowe środki karne lub przepisy szczególne).
Każdy przypadek wymaga analizy dokumentów i przebiegu wykonania.

Zobacz też:
Przestępstwa seksualne – procedura karna

6. Co daje zatarcie w praktyce?

• zwykle ułatwia uzyskanie zaświadczenia o niekaralności w zakresie danego skazania,
• otwiera drogę do wielu zawodów i funkcji wymagających niekaralności,
• zmniejsza ryzyko „odbijania się” od formalnych wymogów przy rekrutacjach, koncesjach lub licencjach.

7. Ile trwa weryfikacja i ewentualna procedura?

Czas zależy od konkretnej sprawy, dostępności dokumentów oraz obciążenia sądu. W praktyce kluczowe jest szybkie ustalenie:

• kiedy nastąpiło wykonanie kary (lub kiedy nastąpiło darowanie / przedawnienie wykonania),
• czy były środki karne/obowiązki i czy zostały wykonane,
• czy w KRK nie występuje inne skazanie wpływające na wynik.