Właściciele działek coraz częściej chcą usunąć słup energetyczny, który ogranicza możliwości zabudowy, obniża wartość nieruchomości lub utrudnia jej użytkowanie. Jednak procedura nie jest prosta. W 2025 r. sytuację znacząco zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wzmocnił prawa właścicieli i ograniczył możliwość automatycznego powoływania się przez przedsiębiorstwa przesyłowe na zasiedzenie służebności.Poniżej przedstawiono, kiedy właściciel może żądać usunięcia słupa, jak wygląda procedura i jakie roszczenia warto zgłosić równolegle.

Spis treści

Kiedy można żądać usunięcia słupa energetycznego?

Usunięcie słupa energetycznego z działki jest możliwe tylko w określonych sytuacjach. Zgodnie z orzecznictwem i praktyką, właściciel ma podstawy do żądania usunięcia, gdy:

  • przedsiębiorstwo przesyłowe nie posiada tytułu prawnego (służebności, umowy, decyzji),
  • ingerencja jest nadmierna – np. słup uniemożliwia zabudowę działki lub drastycznie ogranicza jej funkcjonalność,
  • istnieją techniczne możliwości poprowadzenia linii w innym miejscu lub pod ziemią,
  • słup został posadowiony bez zgody właściciela lub w innym miejscu niż pierwotnie uzgodniono,
  • urządzenia są nieczynne i nie pełnią już funkcji przesyłowej.

Najważniejszym elementem jest wykazanie, że przedsiębiorstwo nie ma żadnego prawa do korzystania z nieruchomości – w takiej sytuacji właściciel może skutecznie żądać ich usunięcia.

Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2025 r.?

Nowy wyrok TK wprost wzmocnił właścicieli działek. Trybunał uznał, że:

  • zasiedzenie służebności przesyłu nie działa automatycznie,
  • samo istnienie słupa nie oznacza zasiedzenia – musi być wykazane rzeczywiste korzystanie w konkretnym zakresie,
  • w przypadkach wątpliwych należy chronić prawo własności,
  • przedsiębiorstwo musi wykazać pełne przesłanki, a nie tylko powołać się na „wieloletnie istnienie linii”.

To oznacza, że energetyka nie może już blokować żądania usunięcia słupa wyłącznie argumentem „przecież stoi tu 40 lat”.

Brak tytułu prawnego przedsiębiorstwa – najczęstsza podstawa roszczeń

W wielu sprawach okazuje się, że słup stoi na działce bez żadnego dokumentu. Przedsiębiorstwo przesyłowe często nie ma:

  • umowy z poprzednim właścicielem,
  • decyzji administracyjnej,
  • ustanowionej służebności,
  • prawidłowo udowodnionego zasiedzenia.

W takim przypadku właściciel może żądać:

  • usunięcia słupa,
  • wynagrodzenia za bezumowne korzystanie,
  • ujednolicenia przebiegu sieci,
  • ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, jeśli chce uniknąć procesu o usunięcie.

Procedura żądania usunięcia słupa – krok po kroku

  1. Wezwanie do energetyki – pismo z żądaniem usunięcia i argumentami prawnymi.
  2. Analiza dokumentów – przedsiębiorstwo musi wykazać istnienie tytułu prawnego.
  3. Negocjacje – jeśli urządzenie jest potrzebne, strony mogą ustalić przebudowę lub wynagrodzenie.
  4. Wniosek do sądu o nakazanie usunięcia urządzeń z gruntu.
  5. Biegły sądowy – ocenia możliwość przebudowy, techniczne warianty i wpływ na sieć.
  6. Wyrok – sąd może nakazać usunięcie lub zastępczo ustanowić służebność za wynagrodzeniem.

Co ważne: właściciel nie musi wskazywać alternatywnego przebiegu linii – to obowiązek przedsiębiorstwa.

Alternatywa dla usunięcia: wynagrodzenie i służebność przesyłu

W wielu sytuacjach bardziej opłacalne dla właściciela jest:

  • uzyskanie jednorazowego wynagrodzenia – często wyższego niż koszt procesu,
  • uregulowanie stanu prawnego i uniknięcie wieloletniego sporu,
  • negocjowanie przebudowy słupa poza planowaną zabudowę.

Po wyroku TK energetyka z dużo większym trudem udowadnia zasiedzenie, co zwiększa siłę negocjacyjną właściciela.

Kto płaci za przeniesienie lub przebudowę linii?

Co do zasady:

  • jeśli przedsiębiorstwo nie ma tytułu prawnego – płaci ono,
  • jeśli to właściciel chce zmiany przebiegu linii mimo prawnego tytułu energetyki – koszty mogą być po jego stronie,
  • jeśli słup koliduje z inwestycją publiczną – koszty ponosi inwestor publiczny.

Ważne: energetyka nigdy nie może przerzucać kosztów modernizacji urządzeń należących do sieci – to jej obowiązek ustawowy.

Jeżeli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe i chcesz ustalić swoje prawa, warto skonsultować sytuację z prawnikiem. Szczegółowe informacje znajdziesz tutaj: adwokat służebność przesyłu – analiza i pomoc prawna.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy mogę samodzielnie usunąć słup?

Nie. Grozi to odpowiedzialnością karną i cywilną.

Czy energetyka może odmówić usunięcia słupa?

Może próbować, ale po wyroku TK musi wykazać istnienie tytułu prawnego i brak nadmiernej ingerencji.

Czy można usunąć słup, jeśli koliduje z budową domu?

Tak – to typowa podstawa żądania, szczególnie gdy słup uniemożliwia zabudowę działki.

Kiedy sąd nie nakaże usunięcia?

Gdy usunięcie jest technicznie niemożliwe lub rażąco nieproporcjonalne wobec interesu publicznego.

Ten artykuł jest częścią większego zestawu tekstów o służebności przesyłu po wyroku TK. Więcej informacji znajdziesz tutaj: Służebność przesyłu 2025 – pełny przewodnik dla właścicieli działek.

tel. 32 307 01 77
[email protected]

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w związku z wysłaniem zapytania przez formularz kontaktowy. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do przetworzenia zapytania. Zostałem/am poinformowany/a, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania.

Ile to 4 + 2?




Powiązane wpisy