Jak legalnie nagrywać sprawcę przemocy? – poradnik dowodowy 2025

Czy można nagrywać sprawcę przemocy bez jego zgody?

Tak. Jeżeli osoba nagrywająca uczestniczy w rozmowie, ma prawo ją nagrywać bez informowania drugiej strony. To zgodne z polskim prawem i potwierdzone linią orzeczniczą. Nagrania wykonane przez uczestnika rozmowy są bardzo często wykorzystywane jako dowody w sprawach o przemoc domową, kontakty z dzieckiem czy ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Nie trzeba zapowiadać nagrywania, ostrzegać sprawcy ani uzyskiwać zgody. Co więcej – ostrzeganie o nagrywaniu mogłoby utrudnić udokumentowanie przemocy, bo sprawca natychmiast zmieniłby zachowanie.

Nagrywanie jako uczestnik rozmowy

Najbezpieczniejszą i najbardziej skuteczną formą nagrywania jest nagrywanie własnej rozmowy ze sprawcą przemocy. Zgodnie z prawem uczestnik rozmowy może rejestrować:

• krzyki, groźby i wyzwiska,
• awantury domowe,
• próby zastraszania,
• manipulacje psychiczne i kontrolowanie,
• sytuacje, w których sprawca odmawia oddania dziecka lub blokuje kontakty.

W takich nagraniach nie ma naruszenia tajemnicy komunikowania się, ponieważ nagrywająca osoba jest stroną interakcji.

Ukryte nagrywanie – kiedy bywa dopuszczane?

Ukryte nagrania (np. telefon położony w pokoju, dyktafon schowany w kieszeni lub torebce) są prawnie bardziej kontrowersyjne, ale w sprawach o przemoc często bywają dopuszczane przez sąd z uwagi na nadrzędną wartość, jaką jest bezpieczeństwo ofiary i dziecka.

Sądy rodzinne w praktyce uznają nagrania za dowód, jeżeli:

• sytuacja zagrażała życiu lub zdrowiu,
• ofiara nie była w stanie zdobyć dowodów w inny sposób,
• nagranie odzwierciedla realne zachowanie sprawcy,
• nagranie nie zostało zmanipulowane ani montowane.

Można więc powiedzieć, że w sprawach o przemoc dobro ofiary oraz dziecka często przeważa nad zasadą lojalności dowodowej.

Nagrania z telefonu, wiadomości i zrzuty ekranu

W sprawach o przemoc równie ważne jak nagrania rozmów są:

• zrzuty ekranu SMS-ów,
• wiadomości z komunikatorów,
• nagrania wiadomości głosowych,
• screeny połączeń wykonywanych wielokrotnie w krótkim czasie,
• nagrania gróźb przesyłanych przez komunikatory.

Zrzuty ekranu powinny zawierać:

• datę i godzinę,
• nazwę użytkownika lub numer telefonu,
• pełną treść wiadomości bez przycinania.

Nagrania dotyczące dziecka

Nagrania, które dokumentują agresję wobec dziecka lub sytuacje naruszające jego poczucie bezpieczeństwa, mają szczególną moc dowodową. Dotyczy to np.:

• awantur przy dziecku,
• grożenia dziecku,
• poniżania lub zastraszania,
• odmawiania oddania dziecka podczas kontaktów.

Sądy rodzinne traktują takie nagrania bardzo poważnie, zwłaszcza w sprawach dotyczących kontaktów, miejsca pobytu dziecka lub ograniczenia władzy rodzicielskiej.

Jakie nagrania sąd może odrzucić?

Sąd może pominąć nagranie, jeżeli:

• zostało zmontowane, przycięte lub zmanipulowane,
• nie wiadomo, kto mówi na nagraniu,
• jakość dźwięku jest tak niska, że nie słychać treści,
• zostało pozyskane w sposób rażąco sprzeczny z prawem,
• nagranie przedstawia jedynie fragment oderwany od kontekstu.

Dlatego najlepiej przechowywać oryginalne pliki, nie edytować ich i jedynie sporządzać kopie zapasowe.

Jak prawidłowo wykonywać nagrania?

Aby nagrania miały pełną moc dowodową, warto przestrzegać kilku zasad:

• nagrywać w sposób ciągły, a nie urywany,
• unikać wypowiadania prowokujących lub inscenizowanych kwestii,
• zachować naturalny przebieg sytuacji,
• nie manipulować nagraniem po jego wykonaniu,
• zachowywać spokojny ton – to zwiększa wiarygodność.

Im bardziej naturalne nagranie, tym mniejsze ryzyko podważenia go w sądzie.

Jak przechowywać nagrania, aby nie utraciły wartości dowodowej?

Aby nagrania były bezpieczne i trudne do zakwestionowania, należy:

• tworzyć kopie zapasowe w chmurze,
• nie usuwać oryginałów z telefonu,
• zapisywać daty wykonania nagrań,
• przechowywać je na dwóch niezależnych nośnikach,
• zachować metadane plików (data, czas, urządzenie).

Warto również prowadzić dziennik zdarzeń, w którym opisuje się incydenty, ich okoliczności i osoby obecne przy zdarzeniu. Sąd często bada spójność nagrań z zapiskami świadka.

Rola nagrań w sprawach o przemoc, kontakty i władzę rodzicielską

Nagrania odgrywają kluczową rolę w postępowaniach dotyczących:

• przemocy domowej,
• zabezpieczenia przed przemocą,
• kontaktów z dzieckiem,
• miejsca pobytu dziecka,
• ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej,
• spraw karnych o groźby, nękanie i znęcanie.

W wielu sprawach to właśnie nagranie przełamuje impas „słowo przeciwko słowu” i pozwala sądowi zobaczyć rzeczywiste zachowanie sprawcy.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy mogę nagrywać sprawcę bez jego zgody?

Tak – jeśli uczestniczysz w rozmowie. Takie nagrania są zwykle dopuszczalne jako dowód.

Czy ukryte nagrania mogą zostać użyte w sądzie?

W sprawach o przemoc często tak, zwłaszcza gdy chodzi o bezpieczeństwo ofiary lub dziecka i nie ma innej możliwości zdobycia dowodów.

Czy mogę nagrywać, jeśli boję się o dziecko?

Tak. Nagrania dokumentujące agresję wobec dziecka mają wyjątkowe znaczenie dowodowe i są zwykle dopuszczane.

Czy mogę przycinać nagrania?

Lepiej nie. Sąd może zakwestionować nagranie jako zmanipulowane. Przechowuj oryginał, a przedkładaj kopię.

tel. 32 307 01 77
[email protected]