Recydywa, czyli powrót do przestępstwa po wcześniejszym skazaniu, ma istotny wpływ na sposób orzekania kary przez sąd. Jednym z najczęstszych pytań zadawanych przez osoby skazane lub ich rodziny jest to, czy możliwe jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, jeżeli sprawca działał w warunkach recydywy. W artykule wyjaśniamy, jak przepisy Kodeksu karnego traktują recydywistów i w jakich przypadkach sąd może, a kiedy nie może zawiesić wykonania kary.
Co to jest recydywa? Rodzaje powrotu do przestępstwa
Recydywa uregulowana jest w art. 64 Kodeksu karnego i może przyjąć dwie podstawowe formy:
- Recydywa zwykła (art. 64 § 1 k.k.) – gdy sprawca po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności popełnia podobne przestępstwo umyślne w ciągu 5 lat od odbycia kary.
- Recydywa wielokrotna (art. 64 § 2 k.k.) – dotyczy osób wielokrotnie karanych i zakłada surowsze konsekwencje. W tym przypadku sąd nie tylko może, ale musi orzec karę pozbawienia wolności bez zawieszenia (chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności).
Uwaga: Recydywa może dotyczyć tylko przestępstw umyślnych. Przestępstwa nieumyślne (np. nieumyślne spowodowanie wypadku) nie powodują zastosowania art. 64 k.k.
Warunkowe zawieszenie wykonania kary – ogólne zasady
Zgodnie z art. 69 § 1 k.k., sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 1 roku (w wyjątkowych przypadkach – do 2 lat), jeżeli:
- dotychczasowe życie sprawcy,
- jego postawa,
- okoliczności czynu
– pozwalają przyjąć, że będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa w przyszłości.
Warunkowe zawieszenie NIE jest możliwe:
- w razie skazania na karę powyżej 1 roku pozbawienia wolności (chyba że zastosowanie ma art. 37a k.k.),
- w razie skazania za niektóre przestępstwa seksualne (art. 69 § 2 k.k.),
- w przypadku skazania w warunkach recydywy wielokrotnej – z dużym ograniczeniem swobody sądu.
Czy sąd może zawiesić karę w razie recydywy?
Tak, ale z ograniczeniami.
W przypadku recydywy zwykłej (art. 64 § 1 k.k.), sąd ma nadal możliwość zawieszenia wykonania kary, jednak wymaga to bardzo przekonujących argumentów dotyczących zmiany postawy sprawcy, jego sytuacji życiowej lub innych szczególnych okoliczności. Sąd nie ma obowiązku odmowy, ale traktuje to jako okoliczność zaostrzającą karę.
W przypadku recydywy wielokrotnej (art. 64 § 2 k.k.), orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności jest co do zasady obligatoryjne. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary lub art. 37a k.k. tylko w wyjątkowych przypadkach, np. ze względu na stan zdrowia, sytuację rodzinną, dużą niegroźność czynu lub naprawienie szkody.
Kiedy sąd może „złamać” recydywę i zawiesić karę?
W praktyce sąd może mimo recydywy zawiesić karę, jeśli:
- sprawca naprawił szkodę, przeprosił pokrzywdzonego,
- od ostatniego skazania minęło kilka lat,
- doszło do faktycznej resocjalizacji (np. stabilna praca, rodzina, leczenie uzależnień),
- czyn miał znikomą społeczną szkodliwość (np. drobna kradzież),
- sąd zastosuje instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 60 k.k.).
Co warto wiedzieć, jeśli grozi Ci kara „bez zawiasów”?
- Każda sprawa jest oceniana indywidualnie – recydywa nie wyklucza obrony,
- Dobry adwokat może wykazać, że zachodzą podstawy do odstąpienia od „twardego” podejścia,
- Warto przedstawić dowody resocjalizacji: praca, dzieci, terapia, opinia kuratora, itd.,
- Można też wnioskować o art. 37a k.k. lub 60 k.k. (nadzwyczajne złagodzenie).
Podsumowanie
Recydywa znacząco ogranicza możliwość zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, ale nie wyklucza jej całkowicie. Sąd ma szerszy zakres swobody przy recydywie zwykłej, natomiast przy recydywie wielokrotnej jego decyzja musi być bardzo dobrze uzasadniona i poparta wyjątkowymi okolicznościami.
Jeśli grozi Ci kara bezwzględnego więzienia i działasz w warunkach recydywy – skorzystaj z pomocy doświadczonego adwokata karnego. Nasza kancelaria z Katowic specjalizuje się w obronie w sprawach o powrót do przestępstwa i wnioskach o zawieszenie wykonania kary.
Jeśli grozi Ci kara więzienia bez zawieszenia i sąd bierze pod uwagę recydywę – nie czekaj. Im szybciej podejmiesz działania, tym większe masz szanse na skuteczną obronę. Skonsultuj swoją sytuację z adwokatem od spraw karnych w Katowicach, który pomoże Ci przygotować wniosek o zawieszenie kary lub zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia.
tel. 32 307 01 77
[email protected]
