W tym artykule wyjaśniamy, kiedy można żądać ponownego rozpoznania postępowania, jakie są terminy, jakie dowody są potrzebne oraz jak wygląda praktyka sądów po wyroku TK. W razie indywidualnej analizy warto skorzystać z pomocy adwokata od służebności przesyłu.
Spis treści
- Na czym polega wznowienie postępowania?
- Co dokładnie stwierdził Trybunał Konstytucyjny w 2025 r.?
- Kiedy można żądać wznowienia postępowania?
- Jakie są terminy na wznowienie sprawy?
- Jakie dowody warto przygotować?
- Co może się zmienić po wznowieniu sprawy?
- FAQ – najczęstsze pytania
Na czym polega wznowienie postępowania?
Wznowienie to nadzwyczajny środek zaskarżenia, który pozwala cofnąć skutki prawomocnego orzeczenia, gdy pojawi się nowa podstawa prawna. W przypadku służebności przesyłu nową podstawą jest właśnie wyrok TK z 2025 r., który podważył powszechnie stosowaną konstrukcję zasiedzenia „służebności o treści przesyłu”.
Co dokładnie stwierdził Trybunał Konstytucyjny w 2025 r.?
TK uznał, że przed 3 sierpnia 2008 r. w polskim prawie nie istniała służebność przesyłu ani jej konstrukcyjny odpowiednik. Oznacza to, że:
- przedsiębiorstwa nie mogły zasiedzieć służebności przed 2008 r.,
- Sąd Najwyższy niesłusznie dopuszczał zasiedzenie „służebności gruntowej o treści służebności przesyłu”,
- wyroki oparte na tej konstrukcji naruszają Konstytucję,
- właściciele mogą kwestionować prawomocne orzeczenia.
Kiedy można żądać wznowienia postępowania?
Wznowienie jest możliwe, gdy:
- sąd w poprzedniej sprawie stwierdził zasiedzenie służebności, powołując się na okres sprzed 2008 r.,
- orzeczenie bazowało na utrwalonej, lecz niezgodnej z Konstytucją linii orzeczniczej SN,
- operator nigdy nie miał realnego tytułu prawnego do korzystania z gruntu,
- sąd nie zbadał, od kiedy faktycznie trwała ingerencja w nieruchomość.
Każdy z tych punktów otwiera drogę do ponownego procesu – najczęściej znacznie korzystniejszego dla właściciela.
Jakie są terminy na wznowienie sprawy?
Termin na wznowienie wynosi:
- 3 miesiące od publikacji wyroku TK – jeśli jest to podstawa wznowienia,
- do 5 lat w wyjątkowych sytuacjach (gdy naruszenie prawa było rażące).
W praktyce im szybciej właściciel złoży wniosek, tym lepiej. Każdą sprawę warto skonsultować z prawnikiem od służebności przesyłu.
Jakie dowody warto przygotować?
Przy wznowieniu postępowania kluczowe znaczenie mają:
- poprzednie orzeczenie sądu,
- uzasadnienie – z analizą, czy sąd opierał się na okresie sprzed 2008 r.,
- dokumentacja geodezyjna przebiegu linii,
- zdjęcia i mapy wskazujące zakres ingerencji,
- dokumenty dotyczące własności i zmian właścicieli.
Im lepiej udokumentowane jest faktyczne korzystanie przez przedsiębiorstwo, tym łatwiej podważyć zasiedzenie.
Co może się zmienić po wznowieniu sprawy?
Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd może:
- uchylić wcześniejsze stwierdzenie zasiedzenia,
- nakazać zawarcie służebności przesyłu za wynagrodzeniem,
- przyznać właścicielowi wynagrodzenie za bezumowne korzystanie,
- w wyjątkowych sytuacjach – rozważyć usunięcie urządzeń przesyłowych.
Właściciel nieruchomości zyskuje realną szansę odzyskania kontroli nad swoją działką.
Jeżeli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe i chcesz ustalić swoje prawa, warto skonsultować sytuację z prawnikiem. Szczegółowe informacje znajdziesz tutaj: adwokat służebność przesyłu – analiza i pomoc prawna.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy każde orzeczenie o zasiedzeniu można wznowić?
Nie każde – tylko te, które opierały się na konstrukcji zasiedzenia sprzed 2008 r.
Czy operator może blokować wznowienie?
Może próbować, ale wyrok TK jest silną podstawą wznowienia.
Czy wznowienie oznacza automatyczną wygraną?
Nie, ale znacząco zmienia układ sił – po TK właściciel ma zdecydowanie mocniejszą pozycję.
Jakie są koszty wznowienia?
Wniosek kosztuje 100 zł, natomiast największym kosztem jest opinia biegłego – choć często niezbędna.
Ten artykuł jest częścią większego zestawu tekstów o służebności przesyłu po wyroku TK. Więcej informacji znajdziesz tutaj: Służebność przesyłu 2025 – pełny przewodnik dla właścicieli działek.
tel. 32 307 01 77
[email protected]
