1. Nieważność umowy jako dominujący kierunek w 2025 r.
Sądy w 2025 roku unieważniają zdecydowaną większość umów kredytowych powiązanych z frankiem szwajcarskim. Powodem jest to, że kluczowe elementy konstrukcji tych umów zawierały mechanizmy uznawane za nieuczciwe wobec konsumenta, w szczególności:
- nieprzejrzyste zasady ustalania kursów walut,
- wyłączne prawo banku do ustalania tabel kursowych,
- nieograniczone i niewyjaśnione ryzyko kursowe.
Po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie może dalej funkcjonować – dlatego sąd stwierdza jej nieważność.
2. Klauzule abuzywne – dlaczego przewracają całą umowę?
Klauzule abuzywne to postanowienia sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsumenta. W kredytach frankowych chodzi głównie o:
- dowolność banku w ustalaniu kursów,
- brak obiektywnego mechanizmu przeliczeń,
- wprowadzanie klienta w błąd co do skali ryzyka.
Po usunięciu tych klauzul umowa traci element konieczny – dlatego nie może zostać „naprawiona”, a jedynym rozwiązaniem jest stwierdzenie nieważności.
3. TSUE C-520/21 – bank nie ma prawa do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału
Wyrok TSUE C-520/21 ostatecznie zamknął drogę bankom do żądania dodatkowych świadczeń po unieważnieniu umowy. Bank nie może domagać się:
- wynagrodzenia za korzystanie z kapitału,
- opłat za utracone korzyści,
- waloryzacji kapitału,
- jakichkolwiek dodatkowych świadczeń poza zwrotem nominalnego kapitału.
4. TSUE C-287/22 – wstrzymanie spłaty rat w trakcie procesu
Wyrok TSUE C-287/22 doprowadził do szerokiego stosowania zabezpieczenia roszczeń. Oznacza to, że sądy znacznie częściej pozwalają frankowiczom wstrzymać spłatę rat już na początku procesu – często po kilku tygodniach od złożenia pozwu.
5. TSUE C-28/22 – przedawnienie roszczeń banku liczone od momentu pełnej wiedzy konsumenta
Wyrok TSUE C-28/22 potwierdził, że bank nie może „wyprzedzić” roszczeń konsumenta. Roszczenia banku o zwrot kapitału nie mogą przedawnić się wcześniej niż roszczenia konsumenta. Oznacza to znaczące zabezpieczenie frankowiczów przed żądaniami banków.
6. Teoria dwóch kondykcji – zasada rozliczeń po unieważnieniu
W 2025 roku nie ma już żadnych wątpliwości: obowiązuje teoria dwóch kondykcji. Oznacza to, że każda strona dochodzi swojego roszczenia oddzielnie – nie dochodzi do automatycznego kompensowania świadczeń.
7. Co zwraca bank, a co oddaje frankowicz?
Po unieważnieniu umowy:
Bank zwraca:
- wszystkie zapłacone raty,
- wszystkie prowizje i opłaty,
- koszty ubezpieczeń,
- inne świadczenia pobrane na podstawie nieważnej umowy.
Frankowicz oddaje:
- wyłącznie nominalny kapitał wypłacony przez bank.
8. Hipoteka i BIK po unieważnieniu
Po prawomocnym wyroku kredytobiorca składa wniosek o wykreślenie hipoteki. Dane w BIK muszą zostać skorygowane – bank nie ma prawa pozostawiać informacji o „opóźnieniach”, ponieważ umowa była nieważna od początku.
9. Ugody z bankami – kiedy mają sens?
Ugody mogą być korzystne, ale tylko w wąskich sytuacjach:
- gdy kredyt jest niemal spłacony,
- gdy nadpłata jest niewielka,
- gdy potrzebne jest szybkie zamknięcie kredytu (np. sprzedaż mieszkania),
- gdy kwota kredytu była bardzo niska.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy każda umowa frankowa może zostać unieważniona?
Nie każda, ale zdecydowana większość. Kluczowa jest analiza treści umowy i regulaminu.
Ile trwa sprawa frankowa?
W zależności od sądu: 18–24 miesiące, choć część spraw kończy się szybciej.
Co oddaje bank po unieważnieniu?
Bank zwraca wszystkie świadczenia pobrane na podstawie nieważnej umowy.
tel. 32 307 01 77
[email protected]
